Halloween Costume ideas 2015
September 2021

वर्ल्डकपनंतर रोहित शर्माकडे नेतृत्वाची धुरा


दुबई

भारताचा आधारस्तंभ विराट कोहली याने संयुक्त अरब अमिराती येथे होणाऱ्या टी-20 विश्वचषक स्पर्धेनंतर टी-20 संघाच्या कर्णधारपदावरून पायऊतार होत असल्याचे जाहीर करत गुरुवारी सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला. मात्र कसोटी आणि एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये तो भारतीय संघाचे नेतृत्व करेल, असेही त्याने स्पष्ट केले. आता टी-20 विश्वचषक स्पर्धेनंतर भारतीय नेतृत्व रोहित शर्माकडे सोपवण्यात येणार आहे. 

कोहलीने ट्विटरवरून टी-20 संघाचे कर्णधारपद सोडत असल्याची घोषणा गुरुवारी केली. टी-20 वर्ल्डकपनंतर मी टी-20 संघाच्या कर्णधारपदावरून पायऊतार होत आहे. कामाचा अतिरिक्त ताण आणि त्याचे ओझे मी गेली 8-9 वर्षे सांभाळत आहे. गेल्या 6-7 वर्षांपासून मी क्रिकेटच्या तिन्ही प्रकारांमध्ये भारतीय संघाचे नेतृत्व करत आहे. आता कसोटी आणि एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये भारतीय संघाचे नेतृत्व अधिक सक्षमपणे सांभाळण्यासाठी मला वेळ हवा आहे. त्यामुळेच मी टी-20 संघाच्या कर्णधारपदाची जबाबदारी अन्य कुणाच्या खांद्यावर टाकू इच्छित आहे, असे कोहलीने स्पष्ट केले.

मुंबई इंडियन्सला पाच वेळा आयपीएलचे जेतेपद जिंकून देणाऱ्या रोहित शर्माच्या कामगिरीचा आलेख उंचावत असल्याने कोहलीचे कर्णधारपदावरील भवितव्य धूसर झाले होते, अशी चर्चा होती. त्यामुळे आता नोव्हेंबर महिन्यात न्यूझीलंडविरुद्ध मायदेशी होणाऱ्या ट्वेन्टी-20 मालिकेसाठी रोहितकडेच भारताचे नेतृत्व सोपवले जाण्याची शक्यता आहे. 

कोहलीने 2017मध्ये महेंद्रसिंह धोनीकडून भारताच्या नेतृत्वाची धुरा स्वीकारली. त्यानंतर 45 सामन्यांमध्ये भारताचे कर्णधारपद सांभाळत कोहलीने 27 सामने जिंकून दिले आहेत तर 14 सामन्यांत भारताला पराभव पत्करावा लागला आहे. कोहलीने 90 ट्वेन्टी-20 सामन्यांमध्ये 28 अर्धशतकांसह 3159 धावा केल्या आहेत. आता 17 ऑ्नटोबरपासून दुबईत ट्वेन्टी-20 विश्वचषकाला सुरुवात होत असून भारताला जेतेपद जिंकून देण्याचे आव्हान कोहलीसमोर असेल. कर्णधारपदावरून पायऊतार होण्याचा निर्णय मी मुख्य प्रशिक्षक रवी शास्त्री, रोहित शर्मा तसेच बीसीसीआयचा अध्यक्ष सौरव गांगुली आणि सचिव जय शाह यांच्याशी चर्चा करून घेतला असल्याचे कोहलीने स्पष्ट केले. 



मुंबई 

नवी दिल्लीत सहा दहशतवाद्यांना अटक करण्यात आली. या दहशतवादांच्या मोठ्या घातपाताचा कट होता. मुंबई आणि उत्तर प्रदेशमधील निवडणुका दहशतवाद्यांच्या टार्गेटवर असल्याची माहिती समोर आली. दरम्यान या दहशतवाद्यांचा मास्टरमाईंड जान शेख यालाही अटक करण्यात आली असून तो मुंबईतील सायन भागात राहणारा आहे. यानंतर सर्वच तपास यंत्रणा अलर्टवर आहे. याच पार्श्वभूमीवर आरपीएफचे आयुक्त जितेंदर श्रीवास्तव, रेल्वे पोलीस आयुक्त कैसर खालिद आणि मध्य रेल्वेचे विभागीय संचालक शलभ गोयल यांच्यात एक महत्वाची बैठक पार पडली.

या बैठकीत मुंबई लोकलच्या सुरक्षेबरोबरच महिलांच्या सुरक्षेबाबत देखील एक्शन प्लान तयार करण्यात आलेला आहे. तसेच लोकलच्या सुरक्षेसाठी एक नवीन मॉडेल तयार करण्यात येत असल्याची माहिती सुत्रांनी दिली आहे.

मुंबई आणि भारतातील अनेक शहरे बॉम्बस्फोटांनी हादरवून टाकण्याचा कट दिल्लीतील केंद्रीय सुरक्षा यंत्रणांनी उधळून लावला. या गटातील एक मुख्य सूत्रधार मुंबईत राहत होता. त्याचं नाव जान मोहम्मद असून जान आणि त्याचा एक साथीदार गोल्डन टेंपल या ट्रेनमधून प्रवास करून दिल्लीकडे घाईघाईने जात होते. मात्र तपास यंत्रणांनी त्याला ट्रेनमध्येच पकडले. पण त्याच्या साथीदाराला पकडण्यात यश आले नाही. त्यामुळेच महाराष्ट्रातील सर्व सुरक्षा यंत्रणा हाय अलर्टवर राहून सध्या काम करत आहेत. दरम्यान दहशतवाद्यांनी मुंबई लोकलची देखील रेकी केल्याची धक्कादायक माहिती मिळाल्याने मध्य रेल्वेच्या मुख्यालयात मुंबईचे विभागीय संचालक आणि आरपीएफचे विभागीय सुरक्षा आयुक्त जितेंद्र श्रीवास्तव यांची एक महत्वाची बैठक पार पडली.

या बैठकीत लोकल रेल्वेची अतिरिक्त सुरक्षा वाढवण्याचे ठरवण्यात आले आहे. सुरक्षेसाठी एक मॉडल तयार करण्यात येणार असल्याचे सुत्रांनी सांगितले आहे. सध्या मुंबई लोकल आणि स्थानकांवर बॉम्ब शोधक पथक, सीसीटीव्ही, बॅग स्कॅनर मशीन आणि रँडम चेकिंगद्वारे सुरक्षा देण्यात येत आहे. या सुरक्षेत मोठ्या प्रमाणात वाढ केली जाईल. तसेच ही यंत्रणा अद्ययावत करण्यात येईल, असे जितेंद्र श्रीवास्तव यांनी सांगितले.



मुंबई

संपूर्ण देशाला सहकाराचा मार्ग दाखवणाऱ्या महाराष्ट्रातील सहकार चळवळीला अडचणीत आणण्याचा प्रयत्न केला जात असला तरी, राजर्षि शाहू महाराजांच्या विचारांचा वारसा घेऊन महाराष्ट्रात रुजलेली सर्वसामान्य माणसाच्या हिताची ही चळवळ मोडून काढणे कुणालाही शक्य होणार नाही. असे सांगतांना मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी एकविसाव्या शतकातील सहकार क्षेत्रासमोरील आव्हाने समजून घेणे, या क्षेत्रातील उणिवा आणि दोष दूर करण्यासाठी आणि सहकार क्षेत्रात सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सहकार परिषदेच्या आयोजनातून विचारमंथन घडवून आणावे अशी सूचनाही केली.

जन्मशताब्दी सोहळा समिती आयोजित व वि. स. पागे संसदीय प्रशिक्षण केंद्र विधानभवन यांच्या संयोजनाने सहकारतपस्वी, माजी खासदार दिवंगत गुलाबराव पाटील यांच्या जनशताब्दीच्या “प्रेरणोत्सव” कार्यक्रमात मुख्यमंत्री श्री. ठाकरे बोलत होते. विधिमंडळाच्या मध्यवर्ती सभागृहात झालेल्या या कार्यक्रमास विधानपरिषदेचे सभापती रामराजे नाईक -निंबाळकर, विधानसभा उपाध्यक्ष नरहरी झिरवाळ, विधान  परिषदेतील विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर, जन्मशताब्दी सोहळा समितीचे कार्याध्यक्ष तथा महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात, स्वागताध्यक्ष तथा जलसंपदा मंत्री जयंत पाटील, कार्याध्यक्ष तथा राज्यमंत्री सर्वश्री विश्वजीत कदम, सतेज पाटील, शंभुराज देसाई, समितीचे कार्यकारी सचिव पृथ्वीराज पाटील, विधीमंडळाचे प्रधान सचिव राजेंद्र भागवत यांच्यासह विधानमंडळ सदस्य, अधिकारी आणि मान्यवर उपस्थित होते.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे, विधान परिषद सभापती रामराजे निंबाळकर यांच्या हस्ते दिवंगत गुलाबराव पाटील यांच्या जीवनकार्यावरील चित्रफितीचे अनावरण झाले.

आपण बोलून दमून जावे एवढे भव्य काम एखादी व्यक्ती आयुष्यात करू शकते हे दिवंगत गुलाबराव पाटील यांच्या कामातून दिसून येते. त्यांनी आयुष्य कमी पडेल एवढे भले मोठे काम सहकारात करून दाखवले असे गौरवोद्गार काढून मुख्यमंत्री श्री.ठाकरे म्हणाले की,  महाराष्ट्राला उभे करण्याचे काम दिवंगत गुलाबरावांनी केले. त्यांचा राज्याला उभे करण्याचा विचारच क्रांतीकारक आहे.  सहकार हे असे क्षेत्र आहे ज्यातून सर्वसामान्य माणसाच्या आयुष्यात समृद्धी आणता येते. त्यामुळे ही चळवळ अधिक चांगल्याप्रकारे पुढे नेताना जर सहकार क्षेत्रात चुका करून काही लोक ही चळवळ अडचणीत आणण्याचा प्रयत्न करत असतील तर अशा प्रवृत्तींना नाहीसे केले पाहिजे. सहकारात देखील बदल घडण्याची गरज असून सर्वसामान्यांच्या हिताचे रक्षण करणाऱ्या सहकार चळवळीच्या बळकटीकरणासाठी सरकार नक्कीच खंबीरपणे सहकार क्षेत्राच्या पाठीशी उभे राहील, अशी ग्वाही  श्री.ठाकरे यांनी दिली.



विविधतेने नटलेल्या भारतीय समाजाचे चरित्र खरोखरच अद्भूत असे आहे. भारतीय महाविद्वपामध्ये विविध संस्कृती, धर्म, भाषा आणि वंशाचे समूह शेकडो वर्षांपासून गुण्यागोविंदाने नांदत आहेत. भक्ती आणि सुफी संत तसेच स्वातंत्र्यता संग्रामामध्ये विविध समुदायांच्या मध्ये असलेल्या एकतेच्या भावनेला बळकटी मिळाली. परंतु, मागच्या काही वर्षांपासून भारताच्या या वैविध्याने नटलेल्या संस्कृती आणि त्यांच्यात असलेल्या सौहार्दपूर्ण आंतरसामुदायिक संबंधांना कमकुवत करण्याचे योजनाबद्ध प्रयत्न होत आहेत. 

काही दिवसांपूर्वी मथुरेमध्ये ’श्रीनाथ दोसा’ नावाच्या एका दुकानावर कट्टरपंथी हिंदुत्ववाद्यांनी त्याचे प्रचंड नुकसान केले. इरफान नावाच्या दुकान मालकाला धमकावले. त्यांना आपत्ती या गोष्टीची होती की एक मुसलमान असून त्याने आपल्या हॉटेलचे नाव श्रीनाथ कसे ठेवले? हल्लेखोरांनी त्याला विकास मार्केटमधील आपली हॉटेल तात्काळ बंद करण्याची सूचना दिली अन्यथा वाईट परिणाम होतील, असे सांगितले. मुस्लिमांसोबत अशा आणि यापेक्षा विभत्स तसेच भयावह घटना होत आहेत. राजस्थानच्या सीकरमध्ये 52 वर्ष वयाच्या एका मुस्लिम र्निशा चालकाला मारहाण करून त्याला जयश्रीरामच्या घोषणा देण्यास विविश केले गेले आणि त्याला असेही सांगण्यात आले की, त्याने तात्काळ भारत सोडून पाकिस्तानला निघून जावे. मध्यप्रदेशच्या इंदौरमध्ये तस्लीमअली नावाच्या बांगड्या विक्रेत्याला फक्त याचसाठी मारहाण करण्यात आली की तो हिंदूबहूल भागामध्ये बांगड्या विकत होता. एका अन्य घटनेमध्ये एका मुस्लिम ई-र्निशा ड्रायव्हरलाही मारहाण करण्यात आली, मारहाणी दरम्यान त्याची छोटीशी मुलगी एक सारखी रडत होती व दयेची याचना करत होती. अजमेरमध्ये आपल्या दोन मुलांसोबत भीक मागणाऱ्या एका मुस्लिम व्यक्तीला मारहाण करून त्याला पाकिस्तानात जावून भीक मागण्याचे निर्देश देण्यात आले. 

या घटनांपेक्षा वाईट गोष्ट अशी की अशा घटना करणाऱ्या लोकांना आपण केलेल्या कृत्यांची लाज वाटण्यापेक्षा असे करून ते स्वतःवर गर्व करत आहेत. म्हणूनच ते अशा घटनांची पद्धतशीरपणे व्हिडीओ बनवून त्या व्हिडीओला सोशल मीडियावर अपलोड करतात. घृणेच्या या घटना त्या आहेत ज्या उघडकीस आलेल्या आहेत. प्रत्यक्षात नक्कीच या घटना अधिक संख्येने घडलेल्या असतील. विशेष म्हणजे आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या कमकुवत असलेल्या मुस्लिमांवर अशा प्रकारचे हल्ले ही आता सामान्यबाबत बणून राहिली आहे. या घटना वेगवेगळ्या स्थानी होत आहेत. घृणा पसरविणारी यंत्रणा रात्रंदिवस विष पसरवत आहेत. आणि शेकडो वर्षांपासून विकसित झालेल्या आंतरसामुदायिक नात्यांवर घातक हल्ले करत आहेत. या हिंसक घटना मागील 20 वर्षांमध्ये प्रचारित जातीय अख्यानाचा परिणाम आहे. हे अख्यान मुस्लिम जातीयवाद्यांनी हिंदूविरूद्ध आणि हिंदू जातीयवाद्यांनी मुस्लिमांविरूद्ध तयार केलेला आहे. फाळणीनंतर भारतातील मुस्लिमांमधील जातीयता अत्यंत कमी झाली होती. या उलट मागील काही दशकांपासून हिंदू जातीयता अत्यंत आक्रमक आणि तीव्र झालेली आहे. मुस्लिमांच्या विषयी अनेक खोट्या गोष्टी खऱ्या म्हणून प्रचारित केल्या जात आहेत. असाही दावा करण्यात येत आहे की मुसलमान हे विदेशी आहेत आणि मध्ययुगीन मुस्लिम शासक हृदयविहीन आणि क्रूर होते. काही मुस्लिम शासकांच्या क्रूर कारवायांना वाढवून-चढवून दाखविले जात आहे. मीडियाचा एक मोठा भाग पूर्णपणे मुस्लिमांच्या विरूद्ध पूर्वग्रहाने ग्रसित झालेला आहे. आणि आपल्या संकीर्ण जातीयवादी अजेंड्याला पुढे रेटून सत्ताधारी पक्ष आणि सरकारची हर प्रकारे मदत करत आहेत.

अशा प्रवृत्तींची असंख्य उदाहरणे दिली जाऊ शकतात. यासंबंधीच्या अनावरत दुष्प्रचाराने सामान्य माणसाच्या विचारशक्तीवर कशा प्रकारचा प्रभाव टाकलेला आहे याचे उदाहरण काही दशकांपूर्वी रिलीज झालेली मुगले आझम आणि जोधा अकबर या चित्रपटांविषयी विरोधाभासी जनप्रतिक्रिया होत. तबलिगी जमाअतला कोरोना पसरविण्यासाठी दोषी ठरविणे हा या गोष्टीचा पुरावा आहे की, आपली प्रसारमाध्यमे किती खालच्या स्तरापर्यंत जावू शकतात. असं वाटतंय जणू प्रसारमाध्यमांमधील पत्रकारांच्या डोळ्यावर पट्टी बांधलेली आहे आणि ते अल्पसंख्यांकांच्या बाबतीत घृणेने भरलेले आहेत.

जातीयतत्व पूर्वी घृणा पसरविण्यासाठी मध्यकालीन इतिहासाचा उपयोग करत होते. आता तर स्वातंत्र्य संग्रामाच्या इतिहासालाही विकृत करून मुस्लिमांना दोषी ठरविण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. आश्चर्य म्हणजे या जातीय हिंदू संघटनांनी भारताच्या स्वातंत्र्य संग्रामामध्ये काडीभरही सहभाग नोंदविलेला नव्हता. हिंदू आणि मुस्लिम दोघांच्याही सांप्रदायिक शक्तींच्या सह्योगाने इंग्रजांनी देशाची फाळणी केली. आज राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आणि देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित नेहरूंना मुस्लिमांच्या तुष्टीकरण आणि देशाच्या फाळणीसाठी दोषी ठरविले जात आहे. घृणेच्या या किल्ल्याला अधिक मजबूत बनविण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी दर 14 ऑगस्टला विभाजन विभिषिका स्मृतीदिवस साजरा करण्याची घोषणा केलेली आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, आपल्याला त्या लोकांच्या बलिदानाची आठवण ठेवावी लागेल ज्यांनी देशाच्या फाळणीच्या दरम्यान आणि त्यानंतर झालेल्या हिंसेमध्ये जीव गमावला. परंतु, त्यांचा खरा उद्देश काय आहे हे त्यांच्या समर्थकांनी स्पष्ट करून दिले आहे. भाजपाचे अनेक प्रवक्ते वर्तमानपत्र आणि नियतकालिकामध्ये लेख लिहून कलकत्यात झालेल्या रक्तपात आणि हिंदू शरणार्थ्यांना झालेल्या यातनांची आठवण करून देत आहेत. माझे कुटुंब ही फाळणीच्या घटनांचे शिकार बनले होते. परंतु, या ठिकाणी प्रयत्न असा केला जात आहे की, फाळणीसाठी मुस्लिमांनी हिंदूंचा रक्तपात केला, असेच एकंदरित चित्र उभे केले जात आहे. सत्य यापेक्षा वेगळे आणि जटील आहे. फाळणीमध्ये फक्त हिंदू आणि शिखांनीच हिंसा सहन नाही केली तर मुस्लिमांचेही जीव गेले. दोघांचीही भारी हानी झाली. यात त्रासदायक घटनांच्या शृंखलेमध्ये अख्खे उपमहाद्विप रक्तरंजित झाले होते. जे लोक मारले गेले, जखमी झाले किंवा ज्यांची संपत्ती आणि उपजिविकेची साधणं दंगलीमध्ये नष्ट झाली त्यामध्ये हिंदू आणि मुसलमान दोघे सामील होते.

जेव्हा प्रसिद्ध अँकर करन थापरने हे तथ्य रेखांकित करणारा एक लेख एशियन एज या आघाडीच्या वर्तमानपत्रामध्ये लिहिला तेव्हा तो प्रकाशित करण्यात आला नाही. सत्य हिंदी नावाच्या न्यूज पोर्टलच्या अँकर निलू व्यास यांना दिलेल्या मुलाखतीमध्ये करन थापरने सांगितले की, त्यांनी त्यांच्या लेखात जम्मूमध्ये मुस्लिमांवर झालेल्या खुल्या रक्तपातावर प्रकाश टाकला होता, जो की कुठल्याही दृष्टीने हिंदूंविरूद्ध झालेल्या हिंसेपेक्षा कमी भयानक नव्हता.

ज्या लोकांचा उद्देश घृणा पसरविणे आहे ते विभाजनस्मृतीदिवसाचे आयोजन फक्त यासाठी करू पाहत आहेत की, यामुळे त्यांना मुस्लिमांच्या विरूद्ध अधिक घृणा पसरविता येईल. फाळणीविषयी जी पाठ्यपुस्तके आणि अन्य साहित्य उपलब्ध आहे त्यात जम्मूमध्ये झालेल्या मुस्लिमविरोधी रक्तरंजित दंगलीची कुठलीच चर्चा नाही. त्या दंगलींना सरकारचे पूर्ण समर्थन आणि सह्योग प्राप्त होते आणि ते घडवून आणण्यासाठी एका जातीयवादी संघटनेने महत्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. भाजपचे प्रवक्ते आणि नेते आता हे म्हणत आहेत की, काँग्रेसने मुस्लिमांचे तुष्टीकरण केलं याचा परिणाम असा झाला की देशाची फाळणी झाली. ते हे विसरून जात आहेत की, ज्या सरदार पटेलांना ते राजकीय कारणामुळे आपला नायक सिद्ध करण्याच्या अभियानात व्यग्र आहेत तेच त्यावेळेस भारताचे गृहमंत्री होते. जिथपर्यंत मुस्लिमांच्या तुष्टीकरणाचा प्रश्न आहे ह्या जातीयवादी संघटना 19 व्या शतकाच्या अंतापासूनच हे गाणे गात आहेत. या लोकांचे म्हणणे तर इथपर्यंत होते की, मुस्लिमांना भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्यत्व देणे हे सुद्धा त्यांचे तुष्टीकरणच होते. तेव्हापासून आतापर्यंत हे लोक अनावरतपणे हा दावा करत आहेत की, काँग्रेसने मुस्लिमांचे तुष्टीकरण केले आहे. 

आपल्याला आजही संकीर्ण विघटनकारी विचारांपासून वर उठून विचार करण्याची गरज आहे. आपल्याला या गोष्टीची गरज आहे की, आपण आपल्या संस्कृतीच्या एकसंघ चरित्राला अबाधित ठेवावे. आपल्याला हिंसा आणि घृणेच्या या ज्वालामुखीला नियंत्रित करण्याची गरज आहे. 

- राम पुनियानी

(इंग्रजीतून हिंदीत भाषांतर अमरिश हरदेनिया यांनी केले तर हिंदीतून मराठी भाषांतर एम.आय.शेख, बशीर यांनी केले.)


तेरा लिबास बुलाता है जिस्म नोचने को

तू बेहया होकर कहे इब्ने आदम खराब है

सद्य परिस्थितीमध्ये एक गोष्ट सिद्ध झालेली आहे की, आपले पोलीस, कोर्ट, कायदे, वकील, न्यायाधीश हे सर्व मिळून महिलांना लैंगिक हल्ल्यांपासून सुरक्षा प्रदान करू शकत नाहीत. प्रचलित गुन्हे न्याय व्यवस्था (क्रिमिनल जस्टीस सिस्टम) महिलांना सुरक्षित वातावरण देण्यात अपयशी का ठरले आहे? ग्रामीण भागापासून शहरी भागापर्यंत महिला कोठेच सुरक्षित का नाहीत? आपल्या देशाला महिलांसाठी जगातील सर्वात असुरक्षित देश म्हणून का गणल्या जात आहे? एब्रो इलिनिक्स नावाची महिला तरूण स्विस्नवॅश खेळाडू चेन्नईला झालेल्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेमध्ये का सामील झाली नाही? देशाची प्रचंड बदनामी होत असतांनासुद्धा लैंगिक गुन्ह्यांमध्ये जात आणि धर्म का शोधली जात आहे? कुठलाच दिवस रिकामा का जात नाही ज्या दिवशी महिलांवर लैंगिक हल्ले होत नाहीत. बालिकेपासून बुजूर्ग महिलांपर्यंत कोणीच का सुरक्षित नाहीत?  

वेशाव्यवसाय प्रत्येक शहरात सुरू आहे, व्याभिचार करण्यास मोकळीक आहे, हे सत्कृत्य करण्यासाठी प्रत्येक शहरात माफक दरात लॉजेस उपलब्ध आहेत, त्यांचा भरपूर उपयोग केला जात आहे, गर्भनिरोधाचे उपाय हाकेच्या अंतरावर उपलब्ध आहेत, ते प्राप्त करण्यासाठी औषधी दुकानावर जाऊन लाजण्याची गरज नाही ही बाब मनावर बिंबविण्यासाठी जाहिरातींचा भडीमार सुरू आहे, एवढे असतांना एवढे बलात्कार का होत आहेत? कल्पना करा या सुविधा नसत्या तर? 

असो ! प्रश्न हा आहे की, अशा परिस्थितीत महिला व मुलींनी आपली सुरक्षा कशी करावी? यासाठीचा कुठला मार्ग उपलब्ध आहे का? हाच या आठवड्याचा चर्चेचा विषय आहे.

लैंगिक हल्ल्यांची पार्श्वभूमी

 वक्त करता है परवरिश बरसों, हादसे एकदम नहीं होते. 

फार कमी गुन्हे असे असतात जे अचानक घडतात.  बाकी सर्व गुन्हे काळाच्या उदरात जन्म घेतात, अनेक वर्ष तेथे त्यांचे संगोपन होते व अचानक एका दिवशी ते घडतात. लैंगिक गुन्ह्यांच्या बाबतीत तर ही गोष्ट अधिक प्रकर्षाने जाणवते की, असे गुन्हे करणारे बहुतेक लोक सामान्य असतात, सभ्य समजले जातात पण त्यांच्या डोक्यामध्ये लैंगिकतेचे विष इतक्या पद्धतशीरपणे कालवले जाते की शेवटी एका कमकुवत क्षणी त्यांचा तोल सुटतो व ते लैंगिक हल्ले करण्यास प्रवृत्त होतात. जेव्हा भानावर येतात तेव्हा आपण केलेल्या कृत्याचे गांभीर्य त्यांच्या लक्षात येते आणि मग गडबडीमध्ये आपल्या कृत्याचा पुरावा नष्ट करण्यासाठी पीडितेचा खून करण्याशिवाय त्यांच्यासमोर दूसरा मार्ग नसतो. म्हणून बलात्काराच्या बहुतेक घटनानंतर पीडितेची हत्या होत असल्याचे आपल्या लक्षात येईल. 

लैंगिक उत्तेजना वाढविणारे वातावरण

असे म्हटले जाते की, लैंगिकता दोन मांड्यांच्या मध्ये नसून दोन कानांच्या (मेंदू) मध्ये असते. अगोदर लैंगिक विचार मेंदूमध्ये उठतात व नंतर पुढची सारी प्रक्रिया घडते. याचाच दूसरा अर्थ असा की मेंदू हा लैंगिकतेचा केंद्रबिंदू आहे. त्यावर जर माणसांचे नियंत्रण असेल तर माणसं अवाजवीपणे लैंगिकरित्या सक्रीय होणार नाही आणि जर का त्यावर नियंत्रण नसेल तर माणसं सैरभैर झाल्याशिवाय राहणार नाहीत आणि लैंगिक गुन्हे केल्याशिवाय राहणार नाही. अनेकवेळा माणसं लैंगिकतेच्या इतक्या आहारी जातात की ते कधी विकृतीच्या स्तरावर पोहोचलेत हे त्यांचे त्यांनाच कळत नाही आणि आपली विकृत लैंगिक इच्छा पूर्ण करण्यासाठी ते मग कुठल्याही थराला जातात. स्त्री असो का पुरूष अलिकडे लैंगिक विकृतीकडे झुकत असल्याचे दृश्य अनेक घटनांमधून दिसून येत आहे. अशा विकृतीतून रक्ताची पवित्र नाती सुद्धा कलंकित होताना दिसत आहेत. पूर्वीसुद्धा असे प्रकार घडायचे परंतु ते अपवाद असायचे. आता अलिकडे अशा गुन्ह्यांची वारंवारिता वाढलेली दिसून येते. याचे प्राथमिक कारण भांडवलशाही लोकशाही पद्धत होय. भांडवलदारांच्या हितासाठी जाणून बुजून तयार केल्या गेलेल्या लैंगिक भावना चाळवणाऱ्या मालिका तयार करण्यासाठी इतर तर सोडा राज कुंद्रा आणि एकता कपूर सारखी अनेक सभ्य मंडळी सुद्धा पुढाकार घेताना दिसून येत आहेत. ’सेक्स बिकता है’ या उक्तीला बांधिल असल्याने महिलांच्या सुरक्षेला धोक्यात घालून हे लोक फक्त अश्लिलता पसरविण्याच्या उद्योगापासून बेशरमपणे नफा कमाविण्यात व्यस्त आहेत. ’गंदी बात’ सारखे असभ्य शिर्षक आणि त्यासोबत उत्तान्न अशी थंबनेल असलेल्या व्हिडीओ्निलप्सच्या अनेक चित्रफिती यूट्यूबर उपलब्ध आहेत. कोविडच्या प्रकोपामुळे चित्रपटगृहे बंद पडल्याने ओटीटी प्लॅटफॉर्म नावाचे एक नवीन मंच उपलब्ध झालेले आहे जे की सेन्सॉर बोर्डाच्या नियंत्रणाबाहेर असल्यामुळे ते अश्लिलतेचे नवनवीन शिखरं सर करतांना दिसून येत आहे. पैसे कमाविण्यासाठी रोज तयार होत असलेल्या लैंगिक भावनांना विकृतीकडे नेणाऱ्या मालिका,्निलप्स ह्या इतक्या सहज उपलब्ध आहेत की, जबरदस्त मनोनिग्रह असल्याखेरीज त्यांच्या संमोहनापासून पुरूषच काय स्त्रीयासुद्धा स्वतःला वाचवू शकत नाहीत. लैंगिक भावना भडकाविणाऱ्या व माणसाला अस्थिर करणाऱ्या अशा या खुल्या वातावरणात आपल्याला व आपल्या मेंदूला कसे सुरक्षित ठेवावे? हाच एक कळीचा मुद्दा आहे.  हा इतका गंभीर मुद्दा आहे की, याच्या दुष्परिणामापासून कोणीही वाचणे शक्य नाही. सकृतदर्शनी दीनदार दिसत असणारे अनेक लोकसुद्धा या अश्लिल्निलप्सपासून अलिप्त राहण्यासाठी स्वतःशी संघर्ष करतांना दिसतात. लैंगिक मालिका आणि्निलप्सचे प्रसारण रोखण्याची जबाबदारी ज्या सरकारवर आहे ते सरकारच महसुलाच्या क्षुद्र लालसेपोटी त्यांना मोकळीक देत असतांना शेवटी, ’’अपनी मदद आप’’ या उक्तीप्रमाणे सभ्य महिला आणि पुरूषांना स्वतःच काहीतरी उपाय शोधावा लागेल. त्यासाठी जगात फक्त एकच उपाय उपलब्ध आहे तो आहे इस्लाम. इतर व्यवस्थांनी या असभ्यपणापुढे कधीच गुडघे टेकलेले आहेत. जोपर्यंत जाणून बुजून इस्लामी जीवनशैलीचा अंगीकार लोक करणार नाहीत तोपर्यंत लैंगिकतेच्या या एल्गारला थोपविता येणे शक्य नाही. 

लैंगिकता रोखण्याचे इस्लामी उपाय

हजरत अबु हुरैराह रजि. यांच्या संदर्भाने एक अशी हदीस उपलब्ध आहे की, जिची मनापासून अंमलबजावणी केली तर माणसाच्या अंतर्मनामध्ये एवढी दैवी ऊर्जा निर्माण होते की तो स्वतःच्या लैंगिक भावनांवर सहज विजय प्राप्त करू शकतो. ती हदीस खालीलप्रमाणे -

’’आदमच्या पुत्राच्या (मानवाच्या) संबंधाने व्याभिचारमध्ये त्याचा किती सहभाग असेल हे लिहून ठेवलेले आहे, निश्चितपणे तो प्राप्त केल्याशिवाय राहणार नाही. बस्स ! दोन्ही डोळ्यांचा व्याभिचार (लैंगिक भावना चाळविणारी दृश्य पाहणे), दोन्ही कानांचा व्याभिचार (लैंगिक भावना चाळविणाऱ्या गोष्टी ऐकणे), जिभेचा व्याभिचार (लैंगिक भावना चाळविणाऱ्या गोष्टी बोलणे), दोन्ही हातांचा व्याभिचार (लैंगिक भावना चाळविणाऱ्या कृती करण्यासाठी हाताचा उपयोग करणे), दोन्ही पायांचा व्याभिचार (लैंगिक भावना चाळविणाऱ्या गोष्टींकडे चालत जाणे) आणि मनाचा व्याभिचार (अश्लिल भावना चाळविणाऱ्या गोष्टी करण्याची मनात इच्छा बाळगणे) या सर्व गोष्टी घडल्यानंतर शर्मगाह (लैंगिक अवयव) वरील सर्व गोष्टींवर प्रत्यक्ष कृतीची मोहर उमटवितात.’’ (संदर्भ : सनन अबु दाऊद हदीस क्र. 2512).

आपल्यावर हे प्रेषित सल्ल. चे किती मोठे उपकार आहेत की त्यांनी लैंगिकतेचे विश्लेषण इतक्या सहजपणे करून दिलेले आहे की, ज्याला खरोखरच आपली लैंगिक इच्छा नियंत्रणात ठेवायची असेल तर तो वर हदीसमध्ये दिलेल्या टप्प्यांपैकी पहिला टप्पा मनात निर्माण होताच त्यावर तो नियंत्रण मिळू शकतो, मग सहजच पुढचे टप्पे आपसुकच निर्माण होत नाहीत व लैंगिक इच्छा अनियंत्रित होऊच शकत नाहीत. सुबहानल्लाह ! (अल्लाह पवित्र आहे). 

आपल्या मनामध्ये निर्माण होणाऱ्या लैंगिक भावनावर टप्प्याटप्प्याने नियंत्रण करा असे म्हणणे फार सोपे आहे परंतु ते प्रत्यक्षात करणे तेवढेच कठीण आहे. जेव्हा माणूस इस्लामला अपेक्षित असलेले पवित्र वातावरण स्वतःमध्ये, घरात आणि समाजात निर्माण करण्यासाठी सतत प्रयत्नशील राहणार नाही तोपर्यंत हे नियंत्रित होऊ शकणार नाही. मुस्लिमांचे हे प्राथमिक कर्तव्य आहे की, त्यांनी सर्वप्रथम आपल्या भावनांवर नियंत्रण मिळवावे मग नियमित फॅमिली इज्तेमाच्या माध्यमातून घरातील पावित्र्य अबाधित ठेवावे. त्यासाठी इस्लामी इबादतींकडे कटाक्षाने लक्ष द्यावे. 

1. कुरआनमध्ये म्हटलेले आहे की, ’’हे पैगंबर (स.), पठन करा या ग्रंथाचे जो तुमच्याकडे दिव्यबोधद्वारे पाठविला गेला आहे आणि नमाज कायम करा, निश्चितच नमाज, अश्लील व अपकृत्यांपासून रोखते आणि अल्लाहचे स्मरण याहूनही मोठी गोष्ट आहे. अल्लाह जाणतो तुम्ही लोक जे काही करता.’’  ( सुरे अलअनकबुत  आयत क्र. 45)

स्पष्ट आहे नियमित नमाज अदा केल्याने माणसांमध्ये इतके पावित्र्य निर्माण होते की, फक्त लैंगिक भावनावरच नियंत्रण मिळत नाही तर प्रत्येक वाईट कृत्यापासून लांब राहण्याची दैवी शक्ती त्याच्या अंतरमनात निर्माण होते. आपण आपल्या अवतीभोवती असलेल्या नमाजी व्यक्तींच्या जीवनाचे काळजीपूर्वक निरीक्षण केले तर आपल्या लक्षात येईल की हे लोक बेकायदेशीरच काय तर अनैतिक गोष्टींपासूनसुद्धा मैलोगणिक दूर असतात. हे असंभव भासणारे काम त्यांना कसे शक्य होते? या प्रश्नाचे उत्तर एका शब्दात आहे ते म्हणजे ’नमाज’.  नमाज अश्लिलतेपासून वाचविणारी ढाल आहे. एकदा का माणूस अश्लिलतेपासून लांब गेला तर लैंगिक विकृती पर्यंतचा त्याचा प्रवास खुंटतो आणि त्याच्यापासून सर्व महिला आपसुकच सुरक्षित होऊन जातात. 

2.कुरआनमध्ये दुसऱ्या ठिकाणी म्हटलेले आहे की, ’’व्यभिचाराच्या जवळपास फिरकू नका, ते फार वाईट कृत्य आहे आणि अत्यंत वाईट मार्ग.’’  (सुरे बनी इस्राईल आयत नं.32)

एका वाक्याच्या या आयातीमध्ये इतकी ऊर्जा ठासून भरलेली आहे की, कुरआन हा अल्लाहचा कलाम (ग्रंथ) आहे असा ज्याचा विश्वास असेल त्याला ही एक आयतच व्याभिचार आणि लैंगिक अत्याचार करण्यापासून रोखण्यासाठी पुरेशी आहे. 

लैंगिकतेच्या नियंत्रणासाठी दूसरी एक युक्ती कुरआन पुरूषांना सुचवितो ती खालीलप्रमाणे-

3. ’’हे पैगंबर (स.), श्रद्धावंत पुरुषांना सांगा की त्यांनी आपल्या दृष्टींची जपणूक करावी. आणि आपल्या लज्जास्थानांचे रक्षण करावे, ही त्यांच्यासाठी अधिक पवित्र पद्धत आहे. जे काही ते करतात अल्लाह त्याची खबर राखणारा आहे.’’  (सुरे अलनूर : आयत क्र. 30) 

मुळात लैंगिक भावना चाळविल्या गेल्या की त्या अनियंत्रित होतात आणि माणूस सावज शोधू लागतो. त्याकामी सर्वप्रथम तो नजरेने त्याच्या टप्प्यात येणाऱ्या महिलांची चाचपणी करायला सुरूवात करतो. यावर नियंत्रण मिळविण्याची युक्ती प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी खालीलप्रमाणे सांगितलेली आहे. 

4. ’’अनोळखी महिलांवर अचानक नजर पडल्यास तुम्ही आपल्या नजरा दूसरीकडे वळवा.’’ (अबु दाऊद आयत क्र. 1298) 

कारण कामुक नजरेने स्त्रीकडे पाहणे ही व्याभिचार / अत्याचाराची पहिली पायरी आहे. प्रेषित सल्ल. यांच्या वरील निर्देशाचे पालन केल्यास त्या पायरीपुढे पोहोचण्याची शक्यताच शुन्यवत होऊन जाते. या संदर्भात तर माझे म्हणणे असे की, परस्त्रीवर नजर पडताच आपल्या मनात जर वाईट विचार आले तर माणसाने स्वतःला ही सवय लावून घ्यावी की, तात्काळ नजर बाजूला करावी. त्यासाठी मी एक असे मेकॅनिझम सुचवू इच्छितो की, नजर पडताच तात्काळ माणसाने आपल्या मनामध्ये विचार आणावा की, जर मला ईश्वरांनी हे जे दोन डोळे दिलेले आहेत ते दिले नसते तर मी या स्त्रीकडे वाईट नजरेने पाहू शकलो असतो काय? किंवा मनात ताजे उदाहरण असे आणावे की, समजा मला ब्लॅक फंगस होऊन माझे दोन्ही डोळे काढावे लागले असते तर मी हिला अशा वाईट नजरेने पाहू शकलो असतो काय? नक्कीच असे आपल्यासोबत घडले असते तर आपण ईश्वराचे काहीच वाईट करू शकलो नसतो. आज जगात कित्येक लोक दृष्टीहीन आहेत आणि कित्येक लोकांचे डोळे फंगसमुळे काढले गेलेले आहेत. त्यांनी ईश्वराचे काय वाकडे केले तर मी काय वाकडे करू शकलो असतो. यातून मनामध्ये ईश्वराप्रती कृतज्ञतेची भावना निर्माण होईल व समोरील स्त्री वरून वाईट नजर हटविण्यामध्ये आपल्याला अंतर्गत मदत मिळेल. 

महिलांच्या संबंधानेही विस्तृत अशी आचारसंहिता कुरआनमध्ये दिलेली आहे. एका ठिकाणी म्हटलेले आहे की,  

5. ’’आणि हे पैगंबर (स.), श्रद्धावंत स्त्रियांना सांगा की, त्यांनी आपल्या दृष्टींची जपणूक करावी आणि आपल्या लज्जास्थानांचे रक्षण करावे. आणि आपला साजशृंगार दर्शवू नये त्याव्यतिरिक्त जे सहजासहजी प्रकट होईल आणि आपल्या छातीवर आपल्या ओढणीचा पदर घालून ठेवावा. त्यांनी आपला साजशृंगार प्रकट करू नये परंतु या लोकांसमोर, पती, पिता, पतीचे वडील, आपली मुले, पतीची मुले, भाऊ, भावांची मुले, बहिणींची मुले आपल्या मेलमिलाफाच्या स्त्रिया, आपल्या दासी, गुलाम, ते हाताखालचे पुरुष जे एखादा अन्य प्रकारचा हेतू बाळगत नसतील आणि ती मुले जी स्त्रियांच्या गुप्त गोष्टींशी अद्याप परिचित झाली नसतील त्यांनी आपले पाय जमिनीवर आपटत चालू नये की जेणेकरून त्यांनी जो आपला शृंगार लपविलेला आहे त्याचे ज्ञान लोकांना होईल. हे श्रद्धावंतांनो, तुम्ही सर्वजण मिळून अल्लाहजवळ पश्चात्ताप  व्यक्त  करा,  अपेक्षा  आहे  की  सफल  व्हाल.  (सुरे अन्नूर: आयत नं. 31)’’

स्त्री आणि पुरूष दोघांनाही कुरआन आणि हदीसमध्ये एक निश्चित अशी आचारसंहिता दिलेली आहे व अशी अपेक्षा व्यक्त केलेली आहे की दोघेही त्याची अंमलबजावणी करतील. असे न केल्यास स्त्री- पुरूषांमध्ये अनावश्यक जवळीक निर्माण होऊन व्याभिचार आणि बलात्काराचे मार्ग हमखासपणे खुलतात. तुम्ही कितीही तोंडी उपदेश करा, स्त्री-पुरूषांमधील लैंगिक आकर्षण इतके जबरदस्त असते की त्या ठिकाणी कुठलेही उपदेश कामाला येत नाहीत. त्यासाठी निश्चित अशा आचारसंहितेचे दोहोंनोही पालन करणे आवश्यक असते व त्यासाठी योग्य असे वातावरण निर्मिती करण्याची जबाबदारी सरकार व जनता दोघांची असते. परंतु आपण पाहतो की भांडवलशाही लोकशाही व्यवस्थेला अशा आचारसंहितेमुळे प्रचंड आर्थिक नुकसान सहन करावे लागते म्हणून जगाच्या पाठीवर कुठलेही सरकार अशी आचारसंहिता लागू करण्याचे धाडस करत नाही. परिणामी महिला आणि मुली लिंगपिसाटांच्या लैंगिक हल्ल्यांना बळी पडतात. शरियतने आचारसंहितेची अंमलबजावणी न केल्यास कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आलेली आहे. 

विशेषतः आपल्या देशात ना आचारसंहिता आहे ना कठोर शरई शिक्षांची तरतूद आहे. अशा परिस्थितीमध्ये एकच मार्ग महिलांसाठी उपलब्ध आहे तो म्हणजे लिंगपिसाट लोकांकडून स्वतःचे संरक्षण स्वतः करणे. लैंगिकदृष्टया विकृत आणि लिंगपिसाट लोक सामान्य लोकांसारखेच दिसतात, त्यांच्या काही कपाळावर लिहिलेले नसते की हे लिंगपिसाट आहेत, म्हणून सर्व पर-पुरूषांपासून महिलांनी सावध राहून स्वतःचा बचाव करणे गरजेचे आहे. त्यासाठी महिलांविषयीच्या ज्या आचारसंहितेचा वर थोडक्यात उल्लेख केलेला आहे त्याचे पालन करून महिलांनी स्वतः कुरआन आणि हदीसचा स्वतंत्र अभ्यास करून महिलांच्या सुरक्षिततेसाठी जी आचारसंहिता दिलेली आहे तिचा विस्तृतपणे अभ्यास करावा आणि तिचे काटेकोरपणे पालन करावे, असे झाल्यास ज्या महिला त्याचे पालन करतील त्या लैंगिक हल्ल्यांपासून सुरक्षित राहतील, यावर माझा तितकाच विश्वास आहे जितका सूर्यप्रकाश देतो या गोष्टीवर आहे. शेवटी ईश्वराकडे दुआ करतो की, ऐ अल्लाह ! आमच्या प्रिय देशातील सर्व बंधू-भगिनींना, स्त्री-पुरूषांच्या आचार संहितेचे पालन करून देशात एक पवित्र वातावरण निर्माण करण्याची समज आणि शक्ती दे.’’ आमीन.

- एम. आय. शेख



सत्तेचा मोह आवरता येत नाही आणि सत्तेशिवाय क्षणभरही राहवत नाही अशी अवस्था झाल्यावर राजकीय पक्षाचे वर्तन कसे होते हे भाजपाच्या सद्यस्थितीकडे पाहिल्यावर आपसुकच लक्षात येते. राज्यात महायुतीचे सरकार सत्तेवर आल्यापासून भारतीय जनता पक्षाची मळमळ अधिकच वाढलेली आहे. काहीही करुन राज्यातील महायुतीचे सरकार कसे पायउतार करता येईल यासाठी वेगवेगळी व्युहरचना भारतीय जनता पक्ष आखतो आहे. महाराष्ट्रात सुदैवाने ही व्युहरचना यशस्वी होत नसल्याने भाजपाने आपल्या जुन्या भात्यातील मंदीरांचा हुकमी एक्का चालवण्याचा प्रयत्न चालवला आहे. धार्मीकतेचे राजकारण हा भाजपाचा पिंडच आहे. - (उर्वरित पान 7 वर)

दोन खासदार ते पूर्ण बहुमत या यशात राम मंदीर आंदोलनाचा मोठा वाटा आहे. त्यामुळे मंदीरांचा लढा सर्वसामान्यांच्या प्रश्नापेक्षाही भाजपासाठी नेहमीच महत्त्वाचा राहीलेला आहे. तुर्तास राज्यातील मंदीरे भाविकांसाठी सताड उघडी करा अशी आर्ततेची हाक देऊन भाजपाने शंखानाद आंदोलन सुरू केले आहे. ह्या आधीही असेच आंदोलन वंचीत बहुजन आघाडीने प्रकाश आंबेडकरांच्या नेतृत्वावाखाली पंढरपुरात केलेले होते. तसे प्रकाश आंबेडकरांचे राजकारण हे अलीकडच्या काळात फार गांभीर्याने घ्यावे असे राहीलेले नाही. नेहमीच संदिग्ध भूमीका घेत. नवनवे अयशस्वी प्रयोग करण्यापलीकडे प्रकाश आंबेडकरांच्या हातून फारसे काहीही घडलेले नाही.आणि आता वंचितचा नवा प्रयोग महाराष्ट्रात बाळसे धरेल अशी शक्यता नाही तेव्हा काहीतरी करायचे म्हणून अशी आंदोलने हाती घेणे कितपत योग्य हे ह्या नेत्यांनी एकदा तरी आत्मपरीक्षण करून ठरवावे. ज्या सार्वत्रिक अवकाशात प्रकाश आंबेडकर राजकारण करू पहात आहेत तो अवकाश कधीही महाराष्ट्रात तयार होऊ शकत नाही.असो तर भाजपाचेही हे आंदोलन असंवेदनशीलतेचे लक्षण आहे.

देशभरात दुसऱ्या लाटेचा सर्वाधिक प्रकोप महाराष्ट्रात पहायला मिळाला. दरदिवशी ऑक्सीजनविना, बेडविना ,वेळेत औषधोपचार न मिळाल्यामुळे कित्येक नागरीक मरणसुन्न अवस्थेत असताना लोकांसाठी रस्त्यावर यायला हवे असे एकदाही भाजपाला वाटले नाही. दुसरी लाट प्रचंड मानवी हानी करून गेल्यानंतर मात्र हे नेते हळूहळू आपल्या कंपूतुन बाहेर येत आपले अपयश झाकण्यासाठी असे क्षुल्लक विषय घेऊन रस्त्यावर येत आहेत.लोकहितासाठी राजकारण ही कुठल्याही पक्षाची राजकीय भूमिका राहीलेली नाही. एकीकडे इंधन दरवाढीने कळस गाठलेला आहे, महागाई प्रचंड वाढलेली आहे, रोजगार नाही, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी चहा विकणाऱ्याचा प्रतिनिधी म्हणवून घेत सत्ताधारी झाल्यावर चहावाल्या वर्गाच्या हिताची धोरणे आखण्याऐवजी सर्वसामान्य लोकांचे जगणे दरदिवशी कसे अधीक जटील होईल आणि संघाचे राजकीय धोरण कसे यशस्वी होईल हेच पहात आहेत. एकीकडे देशातील सर्वसामान्य लोक उपचारासाठी तडफडत असताना हा लोकसेवक पश्चिम बंगाल निवडणुक घेत होता तेव्हा कोरोनापेक्षाही पक्षीय हित ह्या महाशयांना महत्वाचे वाटत होते.बंगाली जनतेने सपाटून पराभव केल्यानंतर महाराष्ट्रात कसे करून राज्य सरकार खिळखिळे करता येईल यासाठी नवनव्या चौकश्याचे फास मंत्र्यांच्या पाठीमागे लावण्यात आले.भाजपा काही धुतल्या तांदळाऐवढी स्वच्छ नाही. अर्ध्याहून अधिक भ्रष्टाचारी नेत्यांचा भरणा इतर पक्षातून पार्टी विथ डिफरन्स म्हणवून घेणाऱ्या पक्षात झालेला आहे.

नारायण राणे, रामदास आठवले यासारखे नेते केवळ सत्तेसाठी लाचार होऊन भाजपात सामील झालेले आहेत! कोवीड काळात राणेनी लोकासांठी जन आशीर्वाद यात्रा हाती घेतली असती तर लोकांनाही राणेविषयी ममत्व वाटले असते. तसे न होता भाजपाने आपले राजकारण विस्तारण्याच्या धोरणातून त्यांना मंत्रीपद दिल्यानंतर राणेंना जन आशीर्वादाचे वेध लागले आणि त्या मोहातच महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांना एकेरी भाषेत संबोधण्याचे शहाणपण राणेंना सुचले.राणेची शिवसेनेवरील रागाची भावना असेल हे समजू शकतो पण उध्दव ठाकरे हे शिवसेना प्रमुख असले तरी ते महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री आहेत.त्या पदाचा सन्मान तरी राखावा एवढेही शहाणपण माजी मुख्यमंत्र्यांना नसेल तर असे नेते लोकहित काय साधतील ह्याचा विचार न केलेला बरा. तेव्हा राज्यातील भाजपाचे वर्तन हे लोकांना पटलेले नाही.काँग्रेस सत्तेत असताना एक रूपयाची वाढ झाली तरी लाटणे मोर्चा काढणारी भाजपा आता मात्र सोयीस्करपणे मुग गिळून गप्प आहे.

नेहमीच स्वच्छ राजकारणाचा आग्रह धरणारा हा पक्ष आम्हाला बहुमत जनतेने दिलेले आहे. महायुतीचे सरकार हे जनतेचे सरकार नाही अशी बतावणी करताना गोव्यात आणि मध्यप्रदेशात बहुमत नसतानाही कसे सत्ताधारी बनले हे सोयीस्करपणे विसरतो. एवढेच कशाला ज्या देवेंद्र फडणवीसांनी विरोधी बाकावर असताना नागपूरच्या हिवाळी अधिवेशनात सिंचन घोटाळ्याचे गाडीभर पुरावे देईन अशी घोषणा करून यातील दोषींवर आमचे सरकार सत्तेत आल्यावर कार्यवाही करू असे महाराष्ट्रातील जनतेला आश्वासन दिलेले होते.त्याचे पुढे काय झाले केवळ सत्तेसाठी त्याच अजीत पवार सोबत तुम्ही महाराष्ट्रातील जनता साखर झोपेत असताना पहाटेचा शपथविधी करायला मागेपुढे पाहिलेले नाहीत तेव्हा आम्ही सत्तेसाठी लाचार नाही हे म्हणणे भाजपाचे हास्यास्पद आणि दुटप्पीपणाचे आहे.अगदी कोवीड काळात केंद्र सरकार राज्यासोबत दुजाभाव करीत होते.एकीकडे लोकांना राष्ट्रभक्तीचे डोस द्यायचे आणि आपल्याच देशातील राज्याराज्यांमधील नागरीकांत भेदभाव करायचा हे आता लपून राहीलेले नाही. मी देश विकू देणार नाही म्हणवणारा पंतप्रधान खाजगीकरणाच्या नावाखाली संपूर्ण देशच मोजक्या उद्योगपतींच्या घशात घालतो आहे. अदानी,अंबानी आणि इतर उद्योगपतींना मुक्तसवलती द्यायच्या, बँका लुटणाऱ्या महाभागांना राजकीय संरक्षण द्यायचे आणि पुन्हा देशभक्तीचा शंखनाद करायचा हे ढोंगी राजकारण भारत देशाला दिवसेंदिवस रसातळाला नेत आहे.अर्थव्यवस्थेने तळ गाठलेला आहे, रिझर्व्ह बँकेचा संरक्षित ठेवी सरकार अलगद घशात घालत आहे, अर्थमंत्री केवळ सुधारणांचा पाढा वाचवून सर्वाधीक काळ भाषण केल्याचा इतिहास संसदेत रचत आहेत, लोक हवालदिल झालेले आहेत तरीही प्रधानसेवक भारत देश प्रगतीपथावर आहे हे लाल किल्याच्या प्राचीरवरुन छातीठोकपणे सांगतो आहे हे अस्वस्थ करणारे आहे.भाजपाने सत्तेत आल्यावर देशातील जनतेला काय दिले याचा थोडासा आढावा घेतल्यास काय दिसते तर धार्मीक दहशतीच्या जोरावर अल्पसंख्याक समाजाचे शिरकाण, गोहत्या आणि तत्सम धोरणातून शेतकरी आणि दलित यांची होणारी अमानुष पिळवणूक, गोहत्याबंदीमुळे भाकड जनावरे पोसण्यासाठीची अधिक तजवीज आणि अशी जनावरे पोसणे शक्य न झाल्यावर मोकळे सोडल्यामुळे पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी करावी लागणारी अधिकची कसरत, वस्तु व सेवा कर आणि विमुद्रीकरणामुळे वाढलेली महागाई, राम मंदीर निवाडा आणि भाजपाच्या दहशतीने स्तब्ध होऊन मुके झालेले मुस्लीम, न्यायव्यवस्थेतील घटनात्मक चौकटीत हस्तक्षेप करून तिचे स्वतंत्र अस्तित्व संपुष्टात आल्याने भाजपाला अनुकुल असलेले निवाडे देण्याइतपत न्यायव्यवस्थेने दाखवलेली तत्परता व त्यातुन उभी टाकलेली न्यायाधिशांची ऐतिहासिक पत्रकार परीषद, माध्यमांना अंकीत करून त्याद्वारे होणारे चुकीचे वार्तांकण, एकीकडे रुग्णालयांना सुविधा देण्यासाठी सरकारकडे पैसे नसल्याची बतावणी करायची दुसरीकडे संसदेचे बांधकाम करायला निधी उभारायचा हे सर्व लक्षात घेतल्यावर भाजपाने जे राजकारण आजवर केले त्यातून तिळमात्र देशहित साधलेले नाही! त्यामुळे महाराष्ट्रातील भाजपा आंदोलनाचे लोकहित किती हे तपासावे लागेल. सरकार कुठल्या पक्षाचे सत्तेत आहे यापेक्षाही ते कितपत लोकहित साधते हे पहाणे महत्वाचे असते.लोकशाहीत कुठलाही अमूक एक पक्ष कायमच सत्ताधारी राहत नाही.आजचा विरोधी पक्ष उद्या सत्ताधारी होतो तेव्हा सत्तेसाठी कितपत हपापायचे याचाही विचार राजकीय पक्षांनी करायला हवा. सुसंस्कृत पुरोगामी म्हणवल्या गेलेल्या राज्यात अगदीच हिनपातळीवर राजकारण जाउन पोहचलेले आहे.धार्मीक दरी वाढुन जातीय अस्मीता टोकदार बनत आहेत.कधी नव्हे इतकी धार्मीक कट्टरता वाढीस लागत आहे यात सर्वच राजकीय पक्षांचा हातभार आहे.कधी नव्हे इतके जातीचे मोर्चे पहिल्यांदाच महाराष्ट्रात निघाले, बेरोजगार तरूण हवालदिल झालेले आहेत, महिला-बालके यांची सुरक्षितता ऐरणीवर आलेली असताना मंदीरे उघडण्यासाठी आंदोलने हाती घेणारे राजकीय पक्ष संधीसाधू आणि धुर्त असतात ते कदापी जनतेने विसरू नये. अलीकडच्या काळात महाराष्ट्रातील राजकारण हे केवळ स्वार्थी आणि एकमेकांवर कुरघोडी करण्यासाठी होत आहे त्यातून तिळमात्रही महाराष्ट्राचे हित जपले जात नाही. एकेकाळी दिल्लीसाठी पर्यायाने संपूर्ण देशासाठी एकदिलाने लढलेला महाराष्ट्र एकविसाव्या शतकात मात्र आपली ही परंपरा विसरताना दिसतो आहे. मनसे सारखे पक्षही आता या आंदोलनात उडी घेऊन आपला राजकीय दबाव वाढविण्यासाठी प्रयत्न करीत आहेत.शिवसेना कधीही लोकशाही राजकारण करू शकत नाही.रस्त्यावरील आंदोलनातून शिवसेनेचा जन्म झाला असला तरी हा पक्ष आता लोकशाही रूजवून त्यातून काही लोकहित साधताना पहातो आहे. मुख्यमंत्री संयमी आहेत. त्यांनी कोरोनाकाळात जेमतेम कामगिरी कुठलाच अनुभव नसताना पार पाडली. राहीला प्रश्न काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी या दोन्ही पक्षाचा .त्यांनी रूजवलेल्या अनेक चुकीच्या असंसदीय पध्दतीमुळे आणि  केलेल्या अनेक चुकांमुळे देशात भाजपाला सत्ताधारी बनने सोपे झाले.तेव्हा नवा राजकीय पर्याय नसल्याने लोक सबका साथ सबका विकास या फसव्या घोषणेला बळी पडले . तेव्हा आगामी काळात राजकारणाला गांभीर्याने घेणे गरजेचे झालेले आहे ते घेतानाच दहीहंडी सारखे सण साजरे  करा, मंदीरे उघडा यासाठी आंदोलने करणारे आजचे पक्ष मुलांची शाळा सुरू करा, लोकांना आरोग्य, शिक्षण, रोजगार उपलब्ध करून द्या म्हणून ज्या दिवशी आंदोलने हाती घेतील तो दिवस महाराष्ट्रासाठी सुदीन म्हणावा लागेल.

- हर्षवर्धन घाटे  

मो. - 9823146648

(लेखक सामाजीक राजकीय प्रश्नांचे अभ्यासक व विश्लेषक आहेत)



फनफणून ताप येणे, प्लेटलेट्स घटने आणि रक्तस्त्राव यामुळे चिमुकल्यांच्या जीवावर उठलाय आजार.महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांत डेंग्यू आपले पाय हळूहळू पसरवीतांना दिसत आहे.यामुळे लहान मुलांच्या बाबतीत अत्यंत चिंतेचा विषय आहे.एकीकडे पावसाळा यामुळे सर्वत्र रोगट वातावरण निर्माण झाले आहे आणि यात भर टाकली डेंग्यूने या घटनेला सरकारने, नगरपरिषद, नगरपालिका, लोकप्रतिनिधी, नगरसेवक यांनी जातीने लक्ष देण्याची गरज आहे.

नागपूर जिल्ह्यात डेंग्यूचा कहर सुरूच आहे. कोरोना महामारीच्या दुसऱ्या लाटेने संपूर्ण भारतात मृत्यूचे तांडव निर्माण केले होते. दुसरी लाट थोडी संथ होत नाही तर आता डेंग्यूने नागपूर जिल्हा गाठल्याचे दिसून येते.शहराप्रमाणेच नागपूर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागातही डेंग्यूने आपले जाळे निर्माण केले आहे. यामुळे विविध तालुक्यांत डेंग्यूचे रुग्ण मोठ्या प्रमाणात आढळून येत आहेत, ही बाब आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत गंभीर व चिंताजनक आहे.

नागपूर जिल्ह्यातील तेरा तालुक्यांपैकी सर्वाधिक म्हणजे 203 रूग्णांची नोंद एकट्या कुही तालुक्यात झाली आहे. हा आकडा अत्यंत गंभीर व धक्कादायक आहे.आतापर्यंत डेंग्यूच्या आजाराने तिघांचा मृत्यू झालेला आहे. कोरोनाची दुसरी लाट संपल्यामुळे दिलासा मिळाला असतानाच शहर आणि ग्रामीण परिसरात डेंग्यूच्या डंखाने नागरिकांना धास्तावून सोडले आहे. 

नागपूर जिल्ह्यामध्ये शहरातील सरकारी तसेच खासगी रुग्णालयांमध्ये मोठ्या प्रमाणात डेंग्यूचे रुग्ण दाखल होत आहेत,तर अनेक रूग्न घरीच उपचार घेऊन बरेही होत आहेत. ग्रामीण भागात आतापर्यंत डेंग्यूचे 790 रूग्ण आढळून आले आहेत.31 ऑगस्ट रोजी जिल्ह्यात पुन्हा 54 नवीन रूग्णांची नोंद करण्यात आली.अशा परीस्थितीत महानगरपालिकेनेही डेंग्यू निर्मूलनासाठी मोहीम उघडली आहे.याचे मी स्वागत करतो.परंतु डेंग्यूचा वाढता प्रादुर्भाव पाहता महाराष्ट्र सरकारने व प्रशासनाने युध्दपातळीवर उपाययोजना करण्याची गरज आहे. त्याचप्रमाणे नागरिकांनी स्वच्छतेकडे जातीने लक्ष देण्याची गरज आहे. 

प्रशासन व नागरिक यांनी एकत्र येऊन डेंग्यूवर मात करण्यासाठी उपाययोजना आखल्या तर डेंग्यूवर मात करण्यास आपल्याला अवश्य यश प्राप्त होईल. पावसाच्या पाण्याने जे डबके तयार होतात यातही डेंग्यूचे मच्छर राहू शकतात याला नाकारता येत नाही.त्यामुळे नागरिकांनी सावधगिरी बाळगुन स्वच्छतेकडे जास्तीत जास्त लक्ष देण्याची गरज आहे.कारण नागपूरसाठीच नाही तर संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी पाण्याचे डबके, सांडपाणी, टायरमधील पाणी किंवा अन्य जमा असलेल्या पाण्यामध्ये डेंग्यूचे मच्छर राहु शकतात याला नाकारता येत नाही.त्यामुळे सर्वांनीच सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे.     -(उर्वरित आतील पान 7 वर)

नागपूरसाठी सांगायचे झाले तर नागपूर मनपामध्ये 151 नगरसेवक आहेत. प्रत्येक नगरसेवकांनी आपल्या वार्डात किंवा प्रभागात फेरफटका मारून जंतुनाशकाची फवारणी करावी व घरोघरी जाऊन डेंग्यूपासुन बचाव करण्यासाठी ताबडतोब मोहीम आखली पाहिजे व स्वच्छतेकडे लक्ष दिले पाहिजे. आरोग्यविभाग आपल्या पध्दतीने कार्य करीत आहे. परंतु नगरसेवकांचे प्रथम कर्तव्य बनते की नागरिकांची सेवा करने. याअंतर्गत नगरसेवकांनी घरोघरी जाऊन डेंग्यूचा होणारा प्रादुर्भाव ताबडतोब रोखण्यासाठी व पाऊल उचलण्यासाठी प्रशासनाला योग्य ती मदत केली पाहिजे.नागरिकांनी सुध्दा लक्षात ठेवले पाहिजे की डेंग्यूच्या अळ्यां आढळल्यास ताबडतोब प्रशासनाला कळवीने गरजेचे आहे.कारण अनेक तालुक्यांत व जिल्हयामध्ये डेंग्यूच्या रुग्णांची झपाट्याने वाढ होतांना दिसत आहे, ही गंभीर बाब आहे. याकरीता प्रशासन, लोकप्रतिनिधी यांनी गांर्भियाने दखल घेऊन डेंग्यूच्या अळ्यांचा नायनाट करण्यासाठी युध्दपातळीवर मोहीम राबवली पाहिजे.

त्याचप्रमाणे नागरिकांनी सुध्दा सतर्क राहून स्वच्छतेकडे जास्तीत जास्त लक्ष देण्याची गरज आहे. कारण डेंग्यूचा प्रादुर्भाव रोखायचा असेल तर सर्वांनीच स्वच्छतेला प्रथम प्राधान्य देण्याची गरज आहे.सध्याच्या परिस्थितीत हवामान बदलामुळे डेंग्यू, मलेरिया,चिकन गुनिया त्याचबरोबर साथीच्या रोगांचा प्रादुर्भाव वाढु शकतो.त्यामुळे नागरिकांनी व नगरसेवकानी स्वच्छतेकडे लक्ष देण्याची गरज आहे.सोलापूर जिल्ह्यात सुध्दा डेंग्यूने आनखीनच ताप वाढवीला आहे. कोरोनाचे रूग्ण कमी झाले असले तरी सोलापूर सह अनेक जिल्ह्यांत साथींच्या आजाराचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे.असेही सांगण्यात येते की सोलापूर जिल्ह्यात डेंग्यूच्या रूग्णांची संख्या जवळपास चौपटीने वाढल्याचे सांगण्यात येतेय ही बाब अत्यंत गंभीर व चिंताजनक आहे.त्याचप्रमाणे महाराष्ट्रात करोना व्हायरसच्या तिसऱ्या लाटेचा धोका असल्याची भीतीसुध्दा व्यक्त केली जात आहे.याचा धोका लहान मुलांना असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

त्या आधीच डेंग्यूने आपले थैमान घालुन महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांना हादरवीले आहे. यवतमाळात सुध्दा डेंग्यूचा प्रकोप वाढला आहे. शासकीय रुग्णालयातील आरोग्य यंत्रणा कोलमडली, कामठीमध्ये सुध्दा डेंग्यूचे थैमान दिसून आले. अशाप्रकारे संपूर्ण महाराष्ट्राला डेंग्यूने पुर्णतः वेढल्याचे दिसून येते.त्यामुळे राज्यातील संपूर्ण नागरिकांना विनंती करतो की स्वच्छतेकडे लक्ष देवून चिमुकल्यांची जातीने काळजी घ्यावी.कारण डेंग्यूसारखा वैरी व करोना सारखा राक्षस आपल्या दारात येऊन ठेपला आहे.त्यामुळे लहान-मोठ्यांनी आपली व आपल्या परिवाराची जातीने काळजी घेवून यावर मात करण्यासाठी योग्य ती उपाययोजना करावी. यात कोणीही ढील देवू नये. त्याचप्रमाणे कडुनिंबाच्या पाणांचा धुळ केल्याने मच्छरावर आपल्याला अंकुश लावता येतो. कारण कडुनिंबाचा पाला हा जंतू नाशक आहे.

डेंग्यू व डेंग्यूसदृश आजाराची लक्षणे दिसतात जवळच्या डॉ्नटरांना दाखवून घेणे गरजेचे आहे. सद्यस्थितीत कुठलाही आजार अंगावर काढणे परवडणारे नाही. ते जीवघेणेही ठरू शकते. त्यामुळे स्वच्छता पाळा, वेळीच उपाययोजना करने गरजेचे आहे. 

- रमेश कृष्णराव लंजेवार

नागपूर - 9921690779



(२१) लोकांची स्थिती अशी आहे की संकटानंतर जेव्हा आम्ही त्यांना कृपेचा स्वाद चाखवितो तेव्हा ते लगेच आमच्या संकेतांच्या बाबतीत क्ऌप्त्या सुरू करतात.२९ यांना सांगा, ‘‘अल्लाह आपल्या चालीत तुमच्यापेक्षा अधिक चपळ आहे, त्याचे फरिश्ते तुमच्या सर्व कुटिलतेची नोंद करीत आहेत.’’३० 

(२२) तो अल्लाहच आहे जो तुम्हाला खुष्की व पाण्यावर चालवितो. तद्वतच जेव्हा तुम्ही नौकेत स्वार होऊन अनुकूल वाऱ्यात आनंदी व उल्हसित प्रवास करीत असता आणि मग अकस्मात प्रतिकूल वाऱ्याचा जोर वाढतो आणि सर्व बाजूंनी लाटांचा मारा बसू लागतो आणि प्रवाशांना कळून चुकते की आपण वादळांत वेढले गेलो. त्याप्रसंगी सर्वजण अल्लाहसाठीच आपल्या धर्माला निर्भेळ करून अल्लाहजवळ प्रार्थना करतात, ‘‘जर तू आम्हाला या संकटातून तारलेस तर आम्ही कृतज्ञ दास बनू.’’३१ 

(२३) परंतु जेव्हा तो त्यांना वाचवितो तर तेव्हा तेच लोक सत्यापासून विमुख होऊन पृथ्वीतलावर बंड करू लागतात, लोकहो! तुमचे हे बंड तुमच्याचविरूद्ध होत आहे. 

(२४) या जगातील जीवनाची काही दिवसाची मौजमजा आहे (लुटून घ्या) नंतर आमच्याकडे तुम्हाला परत यावयाचे आहे, त्या वेळी आम्ही तुम्हाला दाखवून देऊ की तुम्ही काय काय करीत होता. जगातील हे जीवन (ज्याच्या नशेत मस्त होऊन तुम्ही आमच्या संकेतांकडे दुर्लक्ष करीत आहात) याचे उदाहरण असे आहे की जसे आकाशांतून आम्ही पाण्याचा वर्षाव केला तर जमिनीचे पीक जे माणसे व जनावरे सर्वजण खात असतात खूप घनदाट झाले. मग ऐन वेळी जेव्हा जमीन अत्यंत बहरलेली होती आणि शेते नटून थटून उभी होती आणि त्यांचे मालक अशा कल्पनेत होते की आम्ही आता याचा उपभोग घेण्यास समर्थ आहोत, अकस्मात रात्री किंवा दिवसा आमची आज्ञा आली आणि आम्ही तिला असे नष्ट करून टाकले जणूकाही काल तेथे काहीच नव्हते. अशाप्रकारे आम्ही संकेत उघड करून करून दाखवितो त्या लोकांसाठी जे विचार करणारे आहेत. 

(२५) (तुम्ही या नश्वर जीवनाच्या मोहपाशात पडला आहात) आणि अल्लाह तुम्हाला शांतिभुवन (दारुस्सलाम) कडे आमंत्रित करीत आहे.३२ (मार्गदर्शन त्याच्या अधिकारात आहे) तो ज्याला इच्छितो त्याला सरळमार्ग दाखवितो. 

(२६) ज्या लोकांनी भलाईची पद्धत अंगीकारली त्यांच्यासाठी भले आहे आणि आणखीन कृपादेखील३३ व त्यांच्या मुखावर काळिमा व मानहानी पसरणार नाही, ते स्वर्गासाठी पात्र आहेत, जेथे ते सदैव राहतील. 

(२७) आणि ज्या लोकांनी दुष्कर्म प्राप्त केले त्यांचे जसे दुष्कर्म असेल तसाच त्यांना मोबदला मिळेल.३४ मानहानी त्यांच्यावर पसरली असेल अल्लाहपासून त्यांना कोणीही वाचविणारा असणार नाही. त्यांच्या चेहऱ्यांवर असा काळिमा पसरला असेल३५ जणू रात्रीचे कृष्णपटल त्यांच्यावर पडले असतील. ते नरकाला पात्र आहेत जेथे ते सदैव राहतील. 

(२८) ज्या दिवशी आम्ही त्या सर्वांना (आपल्या न्यायालयात) एकत्र जमा करू, मग त्या लोकांना ज्यांनी अनेकेश्वरत्वाचा अंगीकार केला - सांगू, थांबा तुम्ही आणि तुमचे ठरविलेले भागीदारदेखील, मग आम्ही त्यांच्यामधील अनोळखीपणाचा पडदा दूर करू३६ आणि त्यांचे भागीदार म्हणतील, ‘‘तुम्ही आमची भक्ती तर करीत नव्हता. 

(२९) आमच्या आणि तुमच्या दरम्यान अल्लाहची ग्वाही पुरेशी आहे की (तुम्ही आमची भक्ती करीत असाल तरी) आम्ही तुमच्या त्या भक्तीपासून पूर्णपणे अनभिज्ञ होतो.’’३७ 

(३०) त्या वेळी प्रत्येकजण आपल्या कर्माची फळे चाखील, सर्वजण आपल्या खऱ्या स्वामीकडे परतविले जातील आणि ते सर्व असत्य जे त्यांनी रचले होते हरवतील. 

(३१) यांना विचारा, कोण तुम्हाला आकाश व पृथ्वीतून उपजीविका देतो? या ऐकण्याच्या व पाहण्याच्या शक्ती कोणाच्या अधिकारात आहेत? कोण निर्जीवांमधून सजीव आणि सजीवांमधून निर्जीव काढतो? कोण या विश्वव्यवस्थेची उपाययोजना करीत आहे? ते अवश्य म्हणतील की अल्लाह. सांगा, मग तुम्ही (वास्तविकते विरूद्ध चालण्यापासून) परायण का राहात नाही? (३२) तेव्हा हाच अल्लाह तुमचा खरा पालनकर्ता आहे.३८ मग सत्यानंतर पथभ्रष्टतेशिवाय आणखी काय उरले आहे? शेवटी तुम्ही कोठे भरकटविले जात आहात?३९ 




२९) हा त्याच दुष्काळाकडे संकेत आहे ज्याचा उल्लेख आयत क्र. ११-१२ मध्ये आलेला आहे. म्हणजे तुम्ही निशाणीसाठी मागणी कोणत्या तोंडाने करत आहात. आता जो दुष्काळ नुकताच पडला होता, त्यात तुम्ही तुमच्या त्या उपास्यांकडून निराश झाला होता, ज्यांना अल्लाहजवळ तुम्ही सिफारस करणारे बनवून ठेवले होते, तसेच अमुक वेदी आणि दरगाहवर नियाज आणि नजराने दिल्याने तुमची मनोकामना पूर्ण होत होती असे तुमचे म्हणणे होते, आता या दुष्काळात तुम्ही पाहून घेतले की तुमच्या या उपास्यांच्या (ईश्वरांच्या) हातात काहीच नाही. आणि सर्व अधिकारांचा स्वामी अल्लाहच आहे, म्हणूनच शेवटी तुम्ही अल्लाहचाच धावा केला होता. काय तुमच्यासाठी ही निशाणी पर्याप्त् नाही? पैगंबर मुहम्मद (स.) यांची शिकवण सत्य आहे यावर तुमचा विश्वास बसला असता? परंतु या उघड निशाणीला पाहून व अनुभव घेऊन तुम्ही काय साध्य केले? दुष्काळ जेव्हा नष्ट झाला आणि अल्लाहच्या कृपेचा वर्षाव होऊ लागला तेव्हा तुमच्यावरील संकट टळले. या संकटाचे येणे आणि संकटाचे टळणे याविषयी अनेकानेक बहाणे तुम्ही केले जेणेकरून तुम्हाला एकेश्वरत्वापासून दूर राहाता यावे आणि अनेकेश्वरत्वावर तुम्ही दृढ व्हावेत. आता ज्यांनी आपल्या अंतरात्म्याला इतक्या स्तरापर्यंत खराब केले आहे, त्यांना शेवटी कोणती निशाणी दाखविली जावी? आणि ती दाखविण्याचा काय फायदा?

३०) अल्लाहची चाल म्हणजे तुम्ही सत्याला मानत नाही आणि सत्यानुसार आपले जीवन व्यतीत करीत नाही तर अल्लाह तुम्हाला या विद्रोहपूर्ण रीतीवर चालण्याची सूट देत राहातो. तुम्हाला जीवनात उपजीविका देत राहील ज्यामुळे तुम्ही जीवनात मस्ती करू लागाल. तुमची ही कुकृत्ये अल्लाहचे दोन दूत लिहून ठेवतील. शेवटी अचानक मृत्यूघटिका येईल आणि आपल्या कर्मांचा हिशेब देण्यासाठी तुम्ही पकडले जाल.

३१) एकेश्वरत्व सत्यावर असण्याची निशाणी प्रत्येक मनुष्याच्या मनात आहे. जोपर्यंत परिस्थिती व संसाधन अनुकूल असतात तोपर्यंत मनुष्याला अल्लाहचा विसर पडतो आणि ऐहिक जीवनात तो मस्त व मग्न होतो. जेथे संसाधनांनी आणि ऐहिक सुखांनी मनुष्याची साथ सोडली तेव्हा तर कट्टर नास्तिक आणि अनेकेश्वरवाद्यांच्या मनात एकेश्वरत्वाची कल्पना जागू लागते. त्याला जाणवते की सृष्टीत सर्वशक्तिमान व प्रभावशाली अल्लाह आहे. (पाहा- सूरह ६, टीप २९)

३२) म्हणजे जगात त्या जीवनव्यवस्थेकडे बोलावित आहे ज्यामुळे परलोक साफल्य प्राप्त् होणार आहे व दारुस्सलाम प्राप्त् होणार आहे. दारुस्सलाम म्हणजे जन्नत आणि त्याचा अर्थ होतो 'शांतिभुवन' जेथे काहीच कष्ट, दु:ख आणि विपदा नसणार.

३३) म्हणजे त्यांना केवळ त्यांच्या नेकीनुसार तेवढाच मोबदला मिळणार नाही तर अल्लाह आपल्या कृपेने त्यांना आणखीन पुरस्कार प्रदान करील. 

३४) म्हणजे सदाचारींच्या विपरीत दुराचारींना त्यांच्या दुराचारांइतकीच शिक्षा मिळेल. अपराधापेक्षा जास्त शिक्षा दिली जाणार नाही.

३५) तो काळोख जो अपराधींना पकडल्यानंतर त्यांच्या चेहऱ्यावर पडतो आणि बचावापासून निराश झाल्यावर पडतो.

३६) अरबीत 'फजय्यलना बैनहुम' वाक्य वापरले आहे. याचा अर्थ काही भाष्यकारांनी ''आम्ही यांचा आपापसातील संबंध तोडून टाकू जेणेकरून या संबंधाच्या आधारे ते एक दुसऱ्याकडे लक्ष देणार नाहीत.'' परंतु हा अर्थ अरबी म्हणीनुसार योग्य नाही. याचा खरा अर्थ, 'आम्ही त्यांच्यामध्ये अंतर निर्माण करू आणि ते एक-दुसऱ्यापासून वेगळे ओळखले जातील.' याच अर्थाला दाखविण्यासाठी आम्ही 'यांच्यामधून  अनोळखीपणाचा  पडदा  हटवून  देऊ' अशी वर्णनशैली वापरली आहे. म्हणजे अनेकेश्वरवादी आणि त्यांचे उपास्य समोरासमोर उभे राहतील आणि दोघांच्या ओळखीसाठीची योग्यता एक-दुसऱ्यांना कळून चुकेल. अनेकेश्वरवादीनी जगात ज्यांना उपास्य बनवून होते, त्यांना ओळखतील. तसेच त्यांचे उपास्य जगात त्यांना ज्या लोकांनी उपास्य बनविले होते, त्यांना ओळखतील. 

३७) म्हणजे ते सर्व देवदूत ज्यांना जगात देवी आणि देवता बनवून पुजले गेले आणि ते सर्व जिन्न, आत्मा, पूर्वज, बापदादा, पैगंबर, वली, शहीद ज्यांना ईशगुणांत भागीदार ठरवून ते अधिकार त्यांना देण्यात आले जे अधिकार अल्लाहचेच होते. हे सर्व उपास्य तिथे आपल्या भक्तांशी, पुजाऱ्यांशी म्हणतील, ''आम्हाला खबर नव्हती की तुम्ही आमची भक्ती करीत होता, तुमची एखादी प्रार्थना, धावा, नैवेद्य, नियाज तसेच तुम्ही केलेली प्रशंसा, जप, तुम्ही आम्हापुढे नतमस्तक होणे, आमच्या समाधीस्थळाला आलिंगन देणे तसेच दरग्यांना प्रदक्षिणा घालणे आमच्यापर्यंत कधीही पोहचले नाही.''

३८) म्हणजे ही सर्व कामे अल्लाहची आहेत, जसे तुम्ही स्वयम् मान्य करता. मग तर तुमचा खरा पालनकर्ता, स्वामी आणि तुमच्या उपासनेचा व भक्तीचा हक्कदार अल्लाहच आहे. हे दुसरे ज्यांचा या कामांत अजिबात हिस्सा नाही, शेवटी हे तुमचे कसे पालनकर्ते बनलेत?

३९) लक्षात ठेवा की संबोधन सामान्य लोकांशी आहे, त्यांच्याशी हा प्रश्न विचारला जात नाही की तुम्ही कोठे भरकटले जात आहात? तर ''तुम्ही कोठे भरकटविले (वळविले) जात आहात?'' असा प्रश्न  विचारला जात आहे. याने स्पष्ट होते की कोणी एखादा मार्गभ्रष्ट करणारा मनुष्य किंवा गट आहे जो लोकांना  सत्य मार्गावरून हटवून चुकीच्या मार्गावर चालवत आहे. म्हणून लोकांशी अपील केली जात आहे की तुम्ही आंधळे बनून चुकीचा मार्ग दाखविणाऱ्यांच्या मागे का जात आहात? आपल्या बुद्धीचा वापर करून विचार का करीत नाही की जेव्हा वस्तुस्थिती अशी आहे तर शेवटी हा तुम्हाला कोठे भरकटवित आहे? कुरआनमध्ये अनेक ठिकाणी अशाप्रकारची प्रश्नरूपी वर्णनशैली वापरली आहे. भ्रष्टमार्गावर चालविणाऱ्याचे नामनिर्देश न करता त्यांना 'कर्मवाच्यशैली'च्या पडद्यामागे लपविले गेले आहे. हेतू आहे की त्यांच्यावर श्रद्धा ठेवणाऱ्यांनी गंभीरतापूर्ण विचार करावा. तसेच हे सांगून त्यांना उत्तेजित करण्याची व त्यांचे मानसिक संतुलन बिघडविण्याची कुणालाही संधी मिळू नये की त्यांनी सांगावे, ''पाहा हे तुमच्या देवीदेवतांना, पूर्वजांना आणि नेतेगणांना नावे ठेवत आहेत.'' यात प्रचारकार्याचा एक महत्त्वाचा बिंदू लपलेला आहे ज्यापासून गाफील राहू नये.



जीवनाच्या धावपळीत बहुतेक लोकांमध्ये तणाव, राग, त्रास, भीती, नैराश्याच्या भावना दिसतात, घरात थोडे रागावले किंवा भांडण झाल्यास, पटकन अयोग्य निर्णय घेतात. आजच्या आधुनिक युगात लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत, शिक्षित आणि श्रीमंत ते गरीब अशा सर्व वर्गात आत्महत्येच्या घटना खूप वाढत आहेत, रोज आत्महत्येच्या बातम्या येत असतात. या समस्येवर, "जागतिक आत्महत्या प्रतिबंध दिन" दरवर्षी 10 सप्टेंबर रोजी जगभरात जागरूकता दिवस म्हणून साजरा केला जातो. 2003 पासून जगभरात विविध उपक्रमांसह आत्महत्या थांबवण्यासाठी जागतिक स्तरावर वचनबद्धता आणि कारवाई करण्यासाठी हा एक विशेष दिवस आहे. या वर्षी 2021 ची थीम "कृतीद्वारे आशा निर्माण करणे" आहे. प्रत्येक 40 सेकंदात कोणीतरी स्वतःचा जीव घेतो. दरवर्षी जगात 7-8 लाख लोक आत्महत्येमुळे आपला जीव गमावतात. जागतिक स्तरावर 77% आत्महत्या कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये होतात. 15-19 वर्षांच्या मुलांमध्ये आत्महत्या हे मृत्यूचे चौथे प्रमुख कारण आहे. 2012 मधे लॅन्सेटच्या अहवालानुसार, भारतात आत्महत्येचे प्रमाण 15-29 वयोगटात सर्वाधिक होते. भारतात दर तासाला एक विद्यार्थी आत्महत्या करतो, दररोज सुमारे 28 अशा आत्महत्या होत आहेत.

नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड ब्युरो (एनसीआरबी) द्वारे जारी केलेल्या आकडेवारी प्रमाणे 2019 मध्ये, देशात दररोज सरासरी 381 आत्महत्या झाल्याची नोंद आहे, म्हणजेच वर्षभरात एकूण 1,39,123 मृत्यू झाले, त्यापैकी 67 टक्के 93,061 तरुण प्रौढ (18-45 वर्षे) होते, 2018 च्या (89,407) संख्येच्या तुलनेत भारतातील तरुणांच्या आत्महत्या 4 टक्क्यांनी वाढल्या. 2019 मध्ये, आत्महत्या दर 12.70 टक्के होता ज्यात पुरुष 14.10 टक्के आणि महिला 11.10 टक्के होते. फाशी ही आत्महत्या करण्याच्या प्रयत्नांची सर्वात सामान्य पद्धत मानली गेली. 2019 मध्ये सुमारे 74,629 लोकांनी (53.6 टक्के) फाशी लावून घेतली, 2017 मध्ये देशभरात एकूण 129887 आत्महत्येची नोंद झाली. 2016 मध्ये 9,478 विद्यार्थ्यांनी, 2017 मध्ये 9,905 विद्यार्थ्यांनी आणि 2018 मध्ये 10,159 विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केली. देशात आत्महत्येची काही कारणे व्यावसायिक समस्या, गैरवर्तन, हिंसा, छळ, कौटुंबिक समस्या, आर्थिक नुकसान, अलिप्तपणाची भावना आणि मानसिक विकारामुळे आहे. आत्महत्येचे प्रमाण ग्रामीण भागापेक्षा शहरांमध्ये जास्त आहेत. प्रत्येक आत्महत्या विनाशकारी असते आणि मृतकाच्या संबंधित लोकांवर खोल परिणाम करते. तथापि, जागरूकता वाढवून आपण जगभरातील आत्महत्येच्या घटना कमी करू शकतो.

आत्महत्या हा कोणत्याही समस्येवर उपाय नाही, आयुष्य हे सतत चालत राहिले पाहिजे ज्यात सुख आणि दु:ख येत राहतात. समस्यांना घाबरणे किंवा त्यापासून पळणे कमकुवतपणा आहे आणि आत्महत्या हे त्याच कमजोरीवर भ्याडपणाचे लक्षण आहे. जनावरे, पक्षी सुद्धा हार मानत नाहीत आणि कधीही आत्महत्या करीत नाही, ते कोणत्याही परिस्थितीत जगायला शिकतात, मग आपण तर माणूस आहोत, आपल्याकडे विवेकबुद्धी विचारशक्ती आहे, आपण शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या सक्षम आहोत, मदत करण्यासाठी कुटुंब, नातलग, संसाधने, संस्था, प्रशासन, नियम, कायदे आणि इतर सुविधा आहेत, मग आपण हार का पत्करायची, धीर का सोडायचा. नेहमी लक्षात ठेवा की संकटाच्या भीती ने आपण कधीच यशस्वी होऊ शकत नाही. काय आपण जगातील सर्वात दुःखी लोक आहोत का? नाही बिलकुल नाही, लोक आपल्यापेक्षा जास्त समस्यांना तोंड देत आहेत. समस्यांमुळे केवळ जीवनाकडे पाहण्याचा आपला दृष्टिकोन बदलला आहे. जेव्हा आपल्याला लोकांच्या समस्या समजेल तेव्हा कळेल की आपली समस्या इतरांच्या तुलनेत काहीच नाही आणि वेळही कधी एकसारखा राहत नाही.

समस्या वाढवण्यात सर्वात मोठा हात आपलाच आहे, इतरांवर आपला अति विश्वास, अति-अपेक्षा, किंवा अवलंबित्व, आपल्या वर्तनाचा परिणाम, वाईट संगती, वाईट सवयी, लोभ, जागरूक नसणे, नियमांचे उल्लंघन करणे, संयम आणि समाधानाचा अभाव, आत्मचिंतनाचा अभाव, आपल्या लोकांशी समस्या सामायिक न करणे, लोक काय म्हणतील या विचाराने घाबरणे, समाजात खोटा देखावा करणे, वास्तविकता नाकारणे, जबाबदारी आणि कर्तव्यापासून पळून जाणे, नकारात्मक विचारांचे जाळे विणणे, परिस्थितीनुसार जुळवून न घेणे, रागाच्या भरात अयोग्य निर्णय घेणे, एखाद्या न्यूनगंड दडपणाखाली जगणे अशा गुंतागुंती माणसाने स्वतः निर्माण केल्या आहेत, ज्यांना आपण बुद्धी आणि समजुतपणाने सोडवू शकतो. समस्यांपासून पळून जाणे याला भ्याडपणा आणि मूर्खपणा म्हणतात. कोणतीही समस्या भीतीने नाही तर समस्येला मात करून दूर होते. जीवनात कितीही संघर्ष असो जर आपल्याला प्रामाणिकपणाने आणि सत्याने जगायचे असेल तर कधीही लोकांचा विचार करू नका.

अनेक महान समाज सुधारक, क्रांतिकारी, शास्त्रज्ञ, व्यावसायिक ज्याने प्रतिकूल परिस्थितीतही शेकडो समस्यांना तोंड देत यशाचा झेंडा उंचावला, अत्यंत साधे गावकरी दशरथ मांझी यांनी सलग 22 वर्षे नि:स्वार्थीपणे डोंगर फोडून मार्ग काढला आणि माउंटन मॅन नावाने ओळखले गेले, दिव्यांग खेळाडूंनी पॅरालिम्पिकमध्ये पदके जिंकून देशाचे नाव उंचावले, आत्मा थरथरेल अशा काही यशस्वी लोकांच्या संघर्षमय जीवनाचा गोष्टी आहेत, अशी अनेक प्रेरणादायी व्यक्तिमत्वे आपल्या आजूबाजूला देखील मिळतील जे आजही संघर्षमय जीवन जगून समाजासमोर नवे आदर्श मांडत आहेत. टाळेबंदी मध्ये लाखो लोकांचे हजारो किलोमीटर स्थलांतर आणि जीवनावश्यक वस्तू साठी धडपड, उन्हात पावसात आणि कडक थंडीत देशाचे रक्षण करणारे शूर सैनिक, थोड्याशा पाण्यासाठी दररोज अनेक किलोमीटर प्रवास करणाऱ्या ग्रामीण महिला, अनेक दुर्गम भागात शाळेत जाण्यासाठी जंगले, नद्या-नाले, डोंगरभाग आणि खराब रस्त्यांमधून दररोज जाणारी मुले, दुष्काळ, पूर आणि नैसर्गिक आपत्तीशी झटणारे कष्टकरी शेतकरीही दररोज संघर्षच करतात. आतातर कोरोना आणि महागाईमुळे संघर्ष अधिकच वाढला आहे. दररोज जगभरातील मोठी लोकसंख्या बेघर, निराधार, अनाथांचे, जीवन जगतात ज्यांना पुरेसे अन्न आणि पाणीही मिळत नाही. जगातील अर्धी लोकसंख्या गरिबीत आहे. आजही 75-80 वर्षांची म्हातारी लोक सुद्धा दोन वेळच्या भाकरीसाठी काम करताना दिसतात. इतका त्रास सहन करूनही त्यांचा संघर्ष सुरूच आहे आणि यालाच जिवंतपणा म्हणतात, कारण जीवन अमूल्य आहे, संपूर्ण जगाची संपत्ती विकूनही तुम्ही एका क्षणाचे आयुष्य विकत घेऊ शकत नाही. असे अनेकदा दिसून येते की आर्थिक संकट उद्भवल्यावर संपन्न कुटुंबातील सुशिक्षित व्यक्ती आत्महत्येचा प्रयत्न करतात, परंतु ते परिस्थितीनुसार जुळवून घेत नाहीत, जर श्रीमंतीनंतर गरिबी आली तर काय झाले, लढायला का घाबरता, हे दिवस ही बदलतील, अर्धी लोकसंख्या गरिबीशी लढत आयुष्य जगत आहे.

आत्महत्या रोखणे अनेकदा शक्य होते आणि ते रोखण्यात आपण सर्वजण प्रमुख भूमिका बजावू शकतो. आपल्या कृतीतून, आपण एखाद्याच्या सर्वात वाईट क्षणांमध्ये - समाजाचा एक सदस्य म्हणून, मुलाच्या स्वरूपात, पालक म्हणून, मित्र म्हणून, सहकारी किंवा शेजारी म्हणून बदल घडवू शकतो. थोडीशी काळजी एक जीव वाचवू शकते आणि संघर्ष करणाऱ्या व्यक्तीमध्ये आशेची भावना निर्माण करू शकते. संघर्ष करणाऱ्यांमध्ये सकारात्मक ऊर्जा, प्रोत्साहन, आत्मविश्वास वाढवून त्यांना मजबूत आणि धैर्यवान बनवायचे आहे. आव्हाने, अपयश, पराभव आणि शेवटी प्रगती तेच आहे जे आयुष्य सार्थकी लावते. कधीही धीर न सोडण्याची सवय जिंकण्याची सवय बनते, त्यामुळे काहीही झाले तरी हार मानू नका आणि जेवढेही आयुष्य मिळाले आहे ते आनंदाने जगा.


-डॉ. प्रितम भि. गेडाम

भ्रमणध्वनी क्र.- 82374 17041



साऱ्या जगात कोणत्या न कोणत्या देशात धार्मिक राष्ट्रवाद आणि धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रवाद यांच्यात संघर्ष चालूच आहे. याचे कारण असे की पाश्चात्य विचारवंतांनी विकसित केलेल्या राजकीय संकल्यनांशी धार्मिक मंडळी कधीही सहमत झालेली नाही. धर्मनिष्ठ सामान्य जनतेनेच नव्हे तर विचारवंतांनी देखील धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रवादाला आपली सहमती दर्शवली नाही. याचे मूळ कारण असे की पाश्चात्य राजकीय विचारवंतांनी खरे पाहता एकेकाळी जेव्हा चर्चद्वारे शासन चालवले जात होते, राष्ट्राच्या धार्मिक आणि राजकीय संस्था चर्चद्वारे चालविल्या जात. इतर देशांमध्ये देखील धर्मपंडितांचा राजकीय, सांस्कृतिकच नव्हे तर आर्थिक व्यवस्थेवरही ताबा होता. अशा काळी जेव्हा नवनवीन राजकीय प्रशासकीय विचारांचा उदय झाला त्या वेळी पाश्चिमात्य राष्ट्रांनी चर्चला सत्तेतून हद्दपार केले आणि ज्या धार्मिक निष्ठा चर्चद्वारे नागरिकांवर लादल्या गेल्या होत्या, जे प्रतिबंध घातले गेले होते त्याच निष्ठा या पाश्चात्य राजकारण्यांनी धर्मनिरपेक्ष राज्यव्यवस्थेत नागरिकांवर लादल्या. फरक एवढाच की धर्मपंडितांना सत्तेतून बेदखल करून स्वतः सत्तेवर काबिज झाले. सुरुवातीला याचा धर्मनिष्ठ जनतेकडून विरोध करण्यात आला. कट्टरवादाची सुरुवात इथूनच झाली. ख्रिस्ती कट्टरपंथियांनी धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रवादाचा विरोध केला. ख्रिस्ती धर्माच्या शिकवणींवर त्यांचा आग्रह होता. म्हणून त्यांना कट्टरपंथी किंवा फंडामेंटॅलिस्ट म्हणू लागले. या कट्टरपंथाशी किंवा फंडामेंटॅलिझमशी मुस्लिमांचा दुरान्वयेही संबंध नव्हता.

कालांतराने पाश्चात्य देशांनी जगभर वसाहतवाद पसरवला. एकानंतर दुसऱ्या राष्ट्रावर ताबा मिळवून त्यास आपल्या वसाहतीत सामील करू लागले तेव्हा ख्रिस्ती जगतात आधुनिक राजकीय विचारांना विरोध कमी होत गेला. कारण त्यांना असे समजावून सांगण्यात पाश्चात्य विचारवंत यशस्वी झाले की खरे पाहता जगभर ख्रिस्ती धर्माच्याच वसाहती आहेत, फरक एवढाच की धर्माचे नाव या विचारांमागे न लावता आधुनिक राज्यव्यवस्था आणि लोकशाही असे नाव देण्यात आले आहे. नंतरच्या काळात जेव्हा लोक वसाहतवादाविरूद्ध बंड करू लागले आणि चळवळी ज्या त्या देशात सुरू झाल्या तेव्हा पाश्चात्यांनी ऐहिक स्वातंत्र्य बहाल केले; पण वैचारिक वसाहतवाद जसाच्या तसा आजही चालू आहे. म्हणजे धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रवाद आणि लोकशाही हे त्याच वसाहतवादाचे तंत्र आहेत जो आजही जगभर पसरलेला आहे. एक प्रकारे पाश्चात्य देशांनी जगाला आजही वसाहतवादी व्यवस्थेत जखडून ठेवलेले दिसते. जगभर ख्रिस्ती धर्माचीच व्यवस्था पण आधुनिकतेच्या नावाने.

ख्रिस्ती धर्मियांनी जसे सुरुवातीला आधुनिक धर्मनिरपेक्ष राज्यसत्तेचा विरोध केला होता तसाच पूर्वाश्रमीच्या सोव्हियत महासंघातील पूर्व यूरोपमधील राष्ट्रांनी तसेच पूर्व यूरोपीय राज्यांनीसुद्धा मार्क्सच्या विचारसरणीवर आधारित आधुनिक राष्ट्रवादाचा विरोध केला होता. त्यांच्या मते मार्क्सिझम आणि इतर विचारधारा मानवी संवेदना आणि भावनांना ज्या प्रकारे धार्मिक आणि वांशिक विचार, परंपरा व संस्कृती स्पर्श करतात तसे ते करत नाहीत. युक्रेन राष्ट्राने सुद्धा सुरुवातीला जशा भूमिका आधुनिक राष्ट्रवादाविषयी घेतली होती आजही तो आपल्या भूमिकेवर ठाम आहे. सोव्हियत रशियाशी आजही त्याचा संघर्ष चालू आहे.

धार्मिक राष्ट्रवादाच्या संकल्पनेमागे असे विचार मांडले जात आहेत की धर्म आणि धार्मिक संस्कृतीचा अवलंब केल्यानेच माणसाला एक दुसरे आणि खरे जग अनुभवता येते आणि सेक्युलर राष्ट्रवादी विचारांमध्ये माणसाला भावनांमधील अशा विचारांना प्रत्यक्षात आणायची क्षमता नाही. शिवाय धर्माला ज्या प्रकारचे पावित्र्य लाभले आहे आणि त्यामुळेच माणसाला आदराचे स्थान मिळते तशा काही संवेदना सेक्युलर राज्यव्यवस्थेत नाहीत. म्हणजे हे जग नेहमीच कोणत्याही नियमाचे पालन या व्यवस्थेत करताना दिसत नाही. या अनियमिततेपासून नियमित आणि सुरक्षित भविष्य फक्त धार्मिक शिकवणीच देऊ शकतात. दुर्खेम या विचारवंताच्या म्हणण्यानुसार धर्मात आधुनिक विचारांपेक्षा जास्त बळकट सर्वसमावेशक शक्ती असते. या जगातील आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी दैवी शक्ती व्यतिरिक्त दुसरी कोणतीही शक्ती माणसाला आधार देऊ शकत नाही.

मानवी सभ्यतेची सुरुवात एका कुटुंबाने होते, नंतर त्याचे विविध कबिले आणि टोळ्या बनतात. हे सगळे मिळून एका वांशिक समाजाची सुरुवात करतात. समाजातील नाती या सर्व घटकांचे जाळे असतात जे एकमेकांना बांधून ठेवतात आणि पुढे जाऊन एका सभ्यतेला जन्म देतात. धार्मिक शिकवणी आणि परंपरा सभ्यतेला समृद्ध करतात. ही सभ्यता कोणती खऱ्या अर्थाने एका धार्मिक परंपरेवर आधारित मानवी समाज. इथपासूनच धार्मिक राष्ट्रवादाची सुरुवात होते. दुसरीकडे आधुिनक विचारांखाली साकारलेल्या राष्ट्रवादात सभ्यतेचे वरउल्लेखित सगळे घटक अस्तित्वात नसतात म्हणून धार्मिक राष्ट्रवादाची जशी पकड मानवी जीवन आणि त्याच्या भावनांवर असते तशी पकड आधुनिक राष्ट्रवादाची नसते. आधुनिक राष्ट्रे माणसांच्या धार्मिक निष्ठांवर हात घालतात आणि त्याच निष्ठा आपल्या अधिकारांच्या बळावर आधुनिक राज्यव्यवस्थेला व्यक्त कराव्यात अशी मागणी करतात. येथपासून आधुनिक राष्ट्रवाद आणि धार्मिक राष्ट्रवादात कलह निर्माण होतो. हा कलह हाताबाहेर जाऊ नये म्हणून एकापेक्षा एक कडक निर्बंध आधुनिक व्यवस्थेतील सत्ताधारीवर्ग लादण्यास सुरुवात करतो. पाश्चात्य देशांना धर्माचे महत्त्व कळल्याने त्यांनी ख्रिस्ती धर्माच्या शिकवणींचे नाव न घेता आपल्या आधुनिक विचारप्रणालीमध्ये त्यांना प्रमुख घटक मानले आणि हे सगळे त्यांना दोन महायुद्धांना सामोरे गेल्यानंतर कळले, ज्यात कोट्यवधींचे प्राण गेले. तेव्हापासून त्या राष्ट्रांनी आपसात युद्ध करणे बंद करून युद्धभूमी जगातील इतर देशामध्ये हलवली. यामागे पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे आपल्या वैचारिक वसाहतवादाच्या विळख्यात साऱ्या जगाला आणायचे होते. अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष जॉर्ज बुश यांनी आपला हेतू लपवून ठेवला नव्हता. त्यांनी मुस्लिम राष्ट्रांना जाहीरपणे सांगितले होते की एक हजार वर्षांपूर्वीचे धर्मयुद्ध (Crusades) अजून थांवलेले नाही, ते आजही चालू आहे. त्यांनतरच त्यांनी एकानंतर एक अशा मुस्लिम राष्ट्रांना उद्ध्वस्त करून टाकले. धार्मिक राष्ट्रवादींचा सेक्युलर राष्ट्रवादाच्या नावाखाली जगभर माणसांची हत्या करणाऱ्यांविरूद्ध एक आरोप असतो तो असा की त्यांच्याकडे नैतिकता नसते. फक्त एकच गोष्ट या सगळ्या सत्ताधाऱ्यांकडे असते ती म्हणजे ऐहिक आणि नैतिक भ्रष्टाचार. तेच या आधुनिक पाशवी वृत्चीच्या सत्ताधाऱ्यांनी सिद्ध केले- कोट्यवधी निष्पापांची हत्या. त्यांना कुणी एक प्रश्न विचारावा की किती निष्पाप माणसांना ठार करण्याने अमेरिकेतील एका नागरिकाच्या मृत्यूची बरोबरी करता येईल?

धार्मिक राष्ट्रवाद आणि सेक्युलर राष्ट्रवादामधील हा लढा जगभर प्रत्येक देशात वा राष्ट्रात नेहमी चालू असतो. उदाहरणार्थ श्रीलंकेतील सिंहलींविरूद्ध तिथला स्थानिक आधुनिक राष्ट्रवाद. भारतात सध्याच्या भाजप सरकारचे धोरणदेखील हिंदुत्ववादी विचारांवर आधारित आहे. ही संकल्पना सर्वप्रथम सावरकरांनी मांडली होती. भाजपच्या सध्याच्या सेक्युलरवादाविरूद्ध काँग्रेस आणि डाव्या पक्षाशी शाब्दिक स्तरावर चकमक होत असते. पुढे काय होईल माहीत नाही. इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ तुर्कमेनिस्तानच्या छायेत इस्लामिक कॉमन मार्केटची स्थापना झाली.

यात इराण, तुर्की, पाकिस्तान, अझरबैजान, उजबेकिस्तान, किरगिस्तान, ताजेकिस्तान आणि तुर्कमेनिस्तान यांचा समावेश आहे. याची भीती पाश्चात्य देशांना लागली आहे. कारण हे प्रयोग जर सफल झाले तर त्यांचा प्रभाव या उपखंडात कमी होण्याची शक्यता आहे. इराणने आधीच तिथली सेक्युलर राजवट उलथून लावली, याची शिक्षा अमेरिका आणि पाश्चात्य देशांनी त्या देशावर निर्बंध लादून दिली आहे आणि आजपर्यंत ती चालू आहे.

इजिप्तमधील एका विचारवंताने असे सांगितले होते की पाश्चात्य देश जसा दावा करत आहेत ते तितके सेक्युलर नाहीत. त्यांनी याचा पुरावा देत म्हटले होते की यूरोपमधील सोशालिस्ट पक्ष ख्रिस्ती धर्माच्या नावाने उल्लेख करत आहेत. याचा पुरावा जॉर्ज बुश यांनी दिला जेव्हा त्यांनी अरबांविरूद्ध पुन्हा ‘क्रुसेड्स’ (धर्मयुद्ध) घडण्याची घोषणा केली होती. इतर जातीधर्मांची राष्ट्रांची दिशाभूल करण्यासाठी त्यांनी नेशन-स्टेट किंवा राष्ट्र-राज्याची संकल्पना मांडली होती.याचा उद्देश असा होता की जगभरातल्या धार्मिक राष्ट्रवादी विचार ठेवणाऱ्यांना आपसांत विभागून ठेवावे. याची सुरुवात त्यांनी अरबस्थानातून केली होती. यात ते यशस्वीही झाले. त्याचे परिणाम आज उद्ध्वस्त अरब जगताच्या रूपात दिसत आहे. पाश्चात्य लोकशाहीला इस्राईलमधील ज्यू धर्मियसुद्धा नाकारत आहेत. तरी पण पॅलेस्टाईनची कोंडी करण्यासाठी त्यांना पाश्चात्यांच्या साहाय्यतेची गरज असल्याने त्यांनी त्यांच्याविरूद्ध मोर्चा उघडलेला नाही. जर्मनीच्या हिटलरने याच नेशन-स्टेटच्या नावाखाली लक्षावधी निष्पाप ज्यूंची हत्या केली. त्यांनी मानवतेविरूद्ध केलेल्या या गुन्ह्याची शिक्षा अजून मिळायची आहे.

एकंदर असे की धर्मवाद आणि सेक्युलरवादामधील हा लढा थांबणार नाही. धार्मिक राष्ट्रवादाला बांधून ठेवणाऱ्या धार्मिक परंपरा संस्कृतीचा सेक्युलरवाद्यांकडे अभाव असल्याने ते शक्तीच्या जोरावर आपली व्यवस्था राबवित आहेत. अफगाणिस्थान एकमेव देश असा असेल ज्याने पाश्चात्यांच्या भांडवलवादी धर्मनिरपेक्ष शक्तींना आजवर थारा दिलेला नाही. नुकतीच अमेरिकेची त्या देशातून माघार याच दृष्टिकोनातून पाहिली जावे.

- सय्यद इफ्तिखार अहमद

मो.: ९८२०१२१२०७




येवला (शकील शेख) 

5 सप्टेंबर शिक्षण दिनाचे औचित्य साधून नांदगाव रोड समदिया हॉलमध्ये द येवला ऐजुकेश सोशल वेल्फेयर सोसायटी तर्फे 10वी व 12वी मधे पास झालेल्या विद्यार्थ्यांचा सत्कार समारंभाचे आयोजन करण्यात आले होते.

या कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे म्हणून औरंगाबाद येथील जमाअत ए इस्लामी हिंद चे प्रा. डॉक्टर वाजिद अली खान, येवला शहर काजी सलिमोदीन वासील खान आदी उपस्थित होते. वजिद अली खान यांनी शिक्षणाचे महत्व सांगून विद्यार्थ्यांना चांगले व उच्च शिक्षण घेण्यासाठी मार्गदर्शन केलं. चांगल्या मार्कांनी पास झालेल्य विद्यार्थी व विद्यार्थिनींचा प्रमुख पाहुण्यांच्या हस्ते ट्रॉफ़ी व प्रशस्तिपत्र देऊन सत्कार करण्यात आला.

या कार्यक्रमाला येवल्याचे अॅड. माणिकरावजी शिंदे तसेच एज्युकेशन सोसायटी भिवंडी येथील सभासद व पालकवर्ग जमाअत ए इस्लामी हिंद येवला व गावातील नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.



जगाच्या इतिहासात आयर्लंडचे एकमेव असे उदाहरण आहे जिथे तिथल्या नागरिकांनी वर्षानुवर्षे आंदोलन चालू ठेवले होते. आंदोलनाच्या शेवटच्या टप्प्यात आमरण उपोषण सुरू केले, यात कित्येक लोकांनी आपले प्राण सोडले. तरीदेखील त्यांच्या मागण्या मान्य झाल्या नाहीत. वर्षानुवर्षांचे त्यांचे आंदोलन आणि त्यांचे जीव वाया गेले. युनायटेड किंग्डम असे राष्ट्र आहे जिथून लोकतंत्राची सुरुवात झाली. लोकशाही पद्धतीची राजवट स्थापन झाली. नागरिकांना मूलभूत अधिकार दिले गेले आणि बरेच काही अधिकार ज्यास आधुनिक विचारवंत उदारमतवाद म्हणतात. लोकांना प्रदर्शन करण्याचा आपल्या मागण्यांसाठी आंदोलन करण्याचा अधिकार देखील दिला. भारत देश स्वातंत्र्यापूर्वी ब्रिटिशांची वसाहत होता. त्या वसाहतवादातून स्वातंत्र्याच्या मार्गाने हे देश मुक्त झाले तरी सत्तेची सारी व्यवस्था ब्रिटिशांनी आखून दिलेली होती. संसदीय लोकशाही, राष्ट्राचा सर्वेसर्वा ब्रिटनमध्ये तिथल्या राजेशाही घराण्याला बहाल करण्यात आली. भारतात राष्ट्रपती हे सर्वोत्तम पद ठरवून दिले गेले होते. सांगायचे तात्पर्य एवढेच की ब्रिटिश राज्यव्यवस्थेत जसे अधिकार सामान्य नागरिकांना प्राप्त होते तेच अधिकार भारताच्या नागरिकांनाही बहाल केले गेले. यात आपल्या मागण्यांसाठी शांततापूर्ण आंदोलन करण्याचादेखील अधिकार आहे. निदर्शने करण्याचा अधिकार आहे. पण या अधिकारांची किंमत काय हे जसे आयर्लंडमधील नागरिकांनी शेवटी केलेले तसेच आपल्या नागरिकांनाही कळणार आहेत, कळत आहेत. आयर्लंडवाल्यांची मागणी वेगळी होती. राष्ट्राच्या सार्वभौम सत्तेतून बाहेर पडायचे स्वातंत्र्य कोणतेही राष्ट्र-देश कधी देणार नाही. तेव्हा त्यांची मागणी मान्य झाली नसेल, ही गोष्ट समजू शकते. पण ज्या मागण्यांचा संबंध देशाच्या सार्वभौम सत्तेला आव्हान देण्याचा नसतो, त्यांच्या न्याय्य मागणांसाठी संविधानानेच जर त्यांना अधिकार दिलेले असतील, संविधानाच्या बाहेर त्यांनी कोणती मागणी केली नसेल तर अशा मागण्या जर मान्य केल्या जात नसतील तर मग संविधानिक अधिकारांचा उपयोग काय? निदर्शने करण्याचा अधिकार दिला असताना शासकीय कर्मचाऱ्यांनी, शिक्षकांनी आपल्या वेतनासाठी आंदोलन केले, निदर्शने केली किंवा बेरोजगारांनी नोकऱ्या मागितल्या तर त्यांचे आंदोलन शासन-प्रशासन आपल्या बळाच्या जोरावर चिरडून टाकेल, त्यांच्यावर लाठ्यांचा मारा करील. एखादा प्रशासकीय अधिकारी त्यांची डोकी फोडून रक्त सांडण्याचा आदेश पोलीस दलाला देत असेल तर याला लोकशाहीवादी लोकतांत्रिक सरकार म्हणायचे काय? संविधानाने दिलेले अधिकार कागदोपत्री आहेत काय? कृषीविषयक काही कायदे सरकारने बनवले ज्यांचा थेट प्रभाव पुढे जाऊन त्यांच्या शेतजमिनी बळकावण्याची सोय काही भांडवलधारी उद्योगपतींसाठी सरकारने केलेली आहे. शेतकऱ्यांना हे मान्य नाही. सरकारने केलेल्या कायद्यांना त्यांची मान्यता नाही. त्यांची मागणी आहे की सरकारने हे कायदे परत घ्यावेत. आपल्या मागणीसाठी देशातील लाखो शेतकरी गेल्या दहा महिन्यांपासून आंदोलन करत आहेत, जे कोणत्या राजकीय पक्षाला किंवा आपल्या साऱ्या यंत्रणा राबवून सरकारने लाखो लोकांना जमवण्याचे जमत नाही ते शेतकऱ्यांनी करून दाखवले. १५-२० लाख शेतकरी एकत्रित येऊन ही मागणी करत आहेत. त्यांची मागणी देशाच्या स्वातंत्र्याला किंवा सार्वभौमत्वाला कोणते आव्हान नाही, तरीदेखील सरकार त्यांची मागणी स्वीकारत नाही. याचा अर्थ असा की संविधानाद्वारे दिलेले अधिकार केवळ कागदोपत्री असून लोकशाही सरकारचा मुखवटा आहे, त्यापलीकडे काहीच नाही. देशातील शेतकरी गेल्या दहा महिन्यांपासून कडाक्याच्या थंडीत, पावसात, कोरोनाचा धोका सुद्धा पत्करून आदोलन करत आहेत. देशाच्या आंदोलनाच्या इतिहासात इतके दीर्घकालीन शिस्तबद्ध आणि बलाढ्य आंदोलन आजवर झालेले नाही. सरकारने आता तर त्यांच्याशी बोलण्याचा सुद्धा मनोदय दाखवलेला नाही. जर या शेतकऱ्यांच्या मागण्या, त्यांचे आंदोलन व्यर्थ गेले तर नागरिकांचा सरकारवरचा विश्वास संपून जाईल आणि अशी अवस्था येऊ नये हीच साऱ्या पक्षांनी अपेक्षा करायला हवी. एक महत्त्वाचा प्रश्न असा की ही लोकशाली व्यवस्था खऱ्या अर्थाने कोणाच्या हितासाठी आहे? देशाच्या नागरिकांच्या हितासाठी की जे सत्तेवर काबिज आहेत त्यांच्या हितासाठी? आलटून पालटून सत्तापीपासू लोकाना दर पाच वर्षांनी देशाच्या साऱ्या संपत्तीवर, सत्तेवर काबिज होण्यासाठी? ज्या प्रकारे गेल्या ७० वर्षांत उभारलेल्या राष्ट्रीय संपत्तीची विक्री केली जात आहे, त्याचे हक्क यांना याच लोकशाहीने दिले आहेत काय? जर असे असेल तर सर्वांनीच पुन्हा एकदा फेरविचार करावा, नागरिकांनी, सत्ताधाऱ्यांनी आणि राजकीय पक्षांनी.

- सय्यद इफ्तिखार अहमद

संपादक, 

मो.: ९८२०१२१२०७



नवी दिल्ली  

कोरोना विषाणूचे व्हेरियंट आणि त्यामुळे होणारे परिणाम पाहता लस बणविणाऱ्या कंपन्यांनी दोन लसीनंतर बूस्टर डोस घ्यावी लागणार असल्याचे सांगितले होते मात्र, असा कोणत्याही बूस्टर डोसची सध्या गरज नसल्याचा निष्कर्ष एका संशोधनातून समोर आला आहे.

शास्त्रज्ञांच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील टीमने केलेल्या संशोधनात कोरोना विषाणू, तसेट डेल्टा व्हेरियंटसाठी देखील बूस्टर डोसची गरज नसल्याचे लॅन्सेटच्या अहवालातून समोर आले आहे. सध्याच्या लसी डेल्टा व अल्फा व्हेरियंट विषाणूशी लढण्यासाठी 95 टक्के सक्षम आहे. तसेच या व्हेरियंटपासून होणाऱ्या इन्फेक्शनपासून संरक्षण करण्यासाठीदेखील या लसी 80 टक्के सक्षम आहेत. यामध्ये सर्व लसींचा समावेश असल्याचे देखील या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.  जागतिक आरोग्य संघटना आणि अमेरिकेच्या अन्न व औषध प्रशासनाच्या तज्ञांनी हेच निरीक्षण नोंदवले आहे.

मुलांच्या लसीकरणाची अद्यापही शिफारस नाही : नीती आयोग 

लहान मुलांसाठी सार्वत्रिक लसीकरणाची जागतिक आरोग्य संघटनेने (डब्लूएचओ) अद्यापही शिफारस केलेली नाही. पण देशातील सर्व प्रौढ जनतेच्या पूर्ण लसीकरणावर सध्या आमचा भर आहे, असे नीती आयोगाचे आरोग्य सदस्य व्ही. के. पॉल यांनी म्हटले आहे. पॉल म्हणाले, जगभरात सध्या लहान मुलांसाठी खूपच कमी प्रमाणात लसीकरण होत आहे. डब्लूएचओनेही शिफारस केलेली नाही पण यामुळे घाबरुन जाण्याचे कारण नाही. यामध्ये काय नवी सुधारणा होतेय याकडे आम्ही लक्ष ठेवून आहोत. 



वॉशिंग्टन

अफगाणिस्तान ताब्यात आल्यानंतर तालिबानने सरकार स्थापन केले आहे. आता अमेरिकेने अफगाणिस्तान संदर्भात एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला असून अमेरिकेने अफगाणिस्तानच्या लोकांची आर्थिक मदत करण्याची घोषणा केली आहे. अमेरिकेने सांगितले की, ते अफगाणिस्तानला $ ६४ दशलक्ष (सुमारे ४७० कोटी रुपये)ची मानवतावादी मदत देण्यास तयार आहेत. यासह या देशाची परिस्थिती अत्यंत बिकट असल्याने भविष्यात आणखी मदतीचाही विचार केला जाईल, असे संयुक्त राष्ट्रातील अमेरिकेच्या राजदूत लिंडा थॉम्पसन-ग्रीनफील्ड यांनी सांगितले.

अमेरिकेच्या राजदूत लिंडा थॉम्पसन-ग्रीनफील्ड यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये लिहिले आहे की, ‘मला ही घोषणा करताना गर्व होतोय, अमेरिका अफगाणिस्तानातील लोकांसाठी नवीन मानवतावादी मदत देत आहे. हा नवीन निधी संयुक्त राष्ट्रे आणि आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवी संस्थांच्या कार्याला पाठिंबा देणारा असेल. आम्ही इतर देशांनाही मदत करण्याचे आवाहन करतो.’ अमेरिकेखेरीज संयुक्त राष्ट्रांनीदेखील अफगाणिस्तानातील मानवतावादी मोहिमेला पाठिंबा देण्यासाठी २० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सचे अनुदान जाहीर केले आहे. संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव एंतोनियो गुतेरेस यांनी सोमवारी अफगाणमध्ये मानवीय अभियानाचे समर्थन करण्यासाठी दोन कोटी अमेरिकी डॉलर्सचे वाटप जाहीर केले. ते म्हणाले की, आता आंतरराष्ट्रीय समुदायाने त्यांच्या पाठीशी उभे राहण्याची वेळ आली आहे. अफगाणच्या लोकांना अन्न, औषध, आरोग्य सेवा, सुरक्षित पाणी, स्वच्छता आणि सुरक्षिततेची नितांत गरज आहे. युद्धग्रस्त देशात लोकांना मदत पोहोचवण्यासाठी सहकार्य करण्याचे चन त्यांनी दिले आहे. ते म्हणाले की, ‘अफगाणिस्तानातील लोकांना एका जीवनरेखेची गरज आहे. अनेक दशकांच्या युद्ध, दुःख आणि असुरक्षिततेनंतर त्यांना कदाचित त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात धोकादायक काळाचा सामना करावा लागत आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने आता त्यांच्या पाठिशी उभे राहून त्यांना चांगले आयुष्य जगण्यासाठी सक्षम करणे गरजेचे आहे. दरम्यान, चीनने २०० दशलक्ष युआन (३१ दशलक्ष डॉलर्स)ची आर्थिक मदत करण्याची घोषणा केली होती. तसेच न्यूझीलंडचे परराष्ट्र मंत्री नानैया महुता यांनी सोमवारी बोलताना म्हटले की, अफगाणिस्तानला मदतीच्या स्वरुपात ३ दशलक्ष डॉलर्स देण्याची घोषणा करत आहे.



गांधीनगर

 देशातील अनेक राज्यांमध्ये काही दिवसांपासून तुफान पाऊस सुरू आहे. पावसामुळे नद्यांची पाणी पातळी सातत्याने वाढत असून पुरामुळे अनेक ठिकाणचे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. हिमाचल प्रदेश, गुजरात, बिहार, उत्तर प्रदेश, कर्नाटक आणि महाराष्ट्रात सतत मुसळधार पाऊस सुरू असून डोंगराळ भागात दरड कोसळण्याच्या घटना वारंवार घडत आहेत. गुजरातच्या सौराष्ट्रात सतत सुरू असलेल्या जोरदार पावसामुळे अत्यंत चिंताजनक परिस्थिती निर्माण झाली आहे. राजकोटपासून जामनगरपर्यंत नद्या धोक्याच्या पातळीवरून वाहत आहेत. त्यामुळे मधील नागरी वस्त्या जलमय झाल्या असून परिस्थिती इतकी भीषण आहे की येथील लोकांना वाचविण्यासाठी एनडीआरएफ आणि एसडीआरएफचे पथक कार्यरत आहेत. तसेच वायुसेनेचे हेलिकॉप्टरही रेस्क्यू ऑपरेशन राबवत आहे.

गुजरातच्या राजकोट, जुनागड आणि जामनगर भागात पावसाने प्रचंड कहर माजवला आहे. या पावसात अडकून पडलेले लोक जीव वाचविण्यासाठी अक्षरश: विव्हळत आहेत. गावापासून शहरापर्यंत अनेक ठिकाणचे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे, तर अनेक रस्ते पुरात बुडाले असून गावांचा संपर्कही तुटला आहे. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेले इथल्या परिस्थितीचे फोटो अत्यंत वेदनादायी आहेत. दरम्यान, एनडीआरएफ आणि एसडीआरएफचे जवान आपला जीव धोक्यात घालून येथील लोकांचे जीव वाचवत आहेत. जमिनीवरील परिस्थिती भयंकर असल्याने एका घराच्या छप्परावरून दुसऱ्या घराच्या छप्परापर्यंत लोखंडी ग्रीलचा रस्ता बांधून जवान लोकांना उचलून घेऊन जात आहेत. राजकोटमध्ये आतापर्यंत १४०० लोकांना सुरक्षितस्थळी हलविण्यात आले असून ३०० हून अधिक लोकांचा जीव वाचवला आहे. तर जामनगरमध्ये काही ठिकाणी वायुसेनेकडून बचावकार्य सुरू आहे. वायुसेनेने काल दिवसभरात येथील २४ लोकांना वाचवले. तसेच पुरामुळे जामनगर-कलावाड महामार्ग बंद असून जामनगर, अमरेली आणि पोरबंदरचे ६ महामार्गही बंद ठेवण्यात आले आहेत. तर राजकोट महामार्ग पूर्णपणे पाण्याखाली गेला आहे. या पुरात एक कार अलगद वाहून गेली असून सुदैवाने कारमधील सर्वांना सुखरूप वाचविण्यात आले.



लेह 

लेह-मनाली महामार्गावर बांधण्यात आलेल्या अटल बोगद्यातून जाणाऱ्या वाहनांना आता ‘ग्रीन टॅक्स’ भरावा लागणार आहे. हिमाचल प्रदेशात ९.०२ किलोमीटर लांबीचा हा अत्याधुनिक बोगदा आहे. त्यातून जाणाऱ्या दुचाकीसाठी ५० रुपये, कारसाठी २०० रुपये, एसयूव्हीसाठी ३०० रुपये आणि बस-ट्रकसाठी ५०० रुपये ग्रीन टॅक्स म्हणून भरावे लागणार आहेत. दैनंदिन कामासाठी प्रवास करणाऱ्या वाहनांना कर भरावा लागणार नाही. मात्र त्यासाठी त्यांना विशेष पास घ्यावा लागणार आहे.

अटल बोगद्यातून प्रवास करणाऱ्या पर्यटकांच्या वाहनांना, लाहौल, किश्तवाड आणि पंगी येथून जाणाऱ्या वाहनांनाही ग्रीन कर भरावा लागणार आहे. लाहौल येथील ग्रीन टॅक्स विशेष क्षेत्र विकास प्राधिकरणाकडून हा ग्रीन कर गोळा केला जाणार आहे. त्यातून मिळणाऱ्या पैशातून पर्यटकांसाठी पायाभूत सुविधा निर्माण केल्या जाणार आहेत. याशिवाय या परिसरातील गावांचाही विकास केला जाणार आहे. अटल बोगदा सुरू झाल्यापासून येथील पर्यटकांच्या संख्येत वाढ झाली आहे. १० हजार फूट उंचीवरील हा बोगदा सर्वात लांब बोगदा आहे. तो खुला झाल्यापासून मनाली आणि लेहमधील अंतर ४६ किलोमीटरने कमी झाले आहे. हे अंतर कापण्यासाठी पूर्वी ४ ते ५ तास लागत होते. हा वेळ आता बोगद्यामुळे वाचला आहे.



नागपूर

अभियांत्रिकी प्रवेशाच्या जेईई मेन्स परीक्षेतील गैरव्यवहार प्रकरणात सीबीआयने नागपुरातील दोन कोचिंग क्लासवर धाडी घातल्या. त्यात त्यांनी कागदपत्रे जप्त केली आहेत. सक्करदरा भागातील आर. के. कोचिंग सेंटरचाही त्यात समावेश आहे. दिल्ली आणि स्थानिक सीबीआयच्या पथकाने ही कारवाई केली. यामुळे नागपूरच्या शैक्षणिक वर्तुळात प्रचंड खळबळ माजली आहे.

अभियांत्रिकी प्रवेशासाठी घेण्यात येणाऱ्या जेईई परीक्षेतील गैरव्यवहारप्रकरणी सीबीआयने दिल्ली, एनसीआर, इंदूर, पुणे, जमशेदपूर आणि बंगरुळुसह १९ ठिकाणी छापे घातले होते. त्यानंतर याचे धागेदोरे नागपूरपर्यंत पोहोचले असल्याचे सीबीआयच्या चौकशीत स्पष्ट झाले होते. त्यानुसार सीबीआयने नागपूरमधील दोन कोचिंग क्लासवर धडक कारवाई केली. त्यात त्यांनी काही कागदपत्रे जप्त केली आहेत. जेईई मेन्स परिक्षेच्या चौथ्या सत्रात २६, २७ आणि ३१ ऑगस्ट तसेच १ व २ सप्टेंबरला परीक्षा घेण्यात आली होती. त्यात मोठ्या प्रमाणात गैरव्यवहार झाल्याचे आढळले होते. या प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या सीबीआयने अनेक ठिकाणी धाडी घातल्या होत्या. यात काही जणांच्या केलेल्या चौकशीनंतर त्याचे धागेदोरे नागपुरातील कोचिंग क्लासमध्येही असल्याचे लक्षात आले. त्यानुसार सोमवारी सीबीआयने नागपुरात धाडी घातल्या. त्यात त्यांनी काही कागदपत्रे हस्तगत केली आहेत.


अन्न,नागरी पुरवठा व ग्राहक सरंक्षण मंत्री छगन भुजबळ यांच्या प्रयत्नांना यश


मुंबई

राज्यातील कोरोना प्रादुर्भावामुळे निर्माण झालेली परिस्थिती तसेच जुलै व ऑगस्टमध्ये राज्यात झालेली अतिवृष्टी लक्षात घेता आता शहरी भागातही नवीन रास्त भाव धान्य दुकाने सुरू करण्यात  येणार आहेत. हा निर्णय अन्न,नागरी पुरवठा व ग्राहक सरंक्षण मंत्री छगन भुजबळ यांच्या प्रयत्नाने घेण्यात आला आहे.

राज्य शासनाकडून स्वस्त धान्य दुकानदारांच्या उत्पन्नात वाढ करण्याकरिता रास्त भाव दुकानांची पुर्नरचना करण्याबाबतची कार्यवाही   यापूर्वी करण्यात आली होती मात्र या कार्यवाहीला लागणारा कालावधी लक्षात घेता सन २०१८ मध्ये शहरी भागात नवीन दुकाने वितरणाच्या जाहिरनाम्यास स्थगिती देण्यात आली होती  ही स्थगिती  आता उठविण्यात आली आहे त्यामुळे शहरी भागातही आता स्वस्त भाव धान्य दुकाने सुरू होणार आहेत.

सद्यस्थितीत कोरोना विषाणू संसर्गाने महाराष्ट्र राज्यात गरीब व गरजू लोकांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे.शहरी भागातील अशी लोकसंख्या अधिक आहे. तसेच कोरोना या आजाराची तिसऱ्या लाटेची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे या कालावधीत रास्तभाव दुकानांमार्फत राज्यातील गोरगरीब जनतेला अन्नधान्य तसेच केरोसिन वाटपाचे महत्त्वपूर्ण कार्य चालू ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.तसेच राज्यात जुलै व ऑगस्ट पावसामुळे अनेक शहरात पुरसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे.शहरी भागातील अनेक ठिकाणी नागरिकांच्या मालमत्तेचे नुकसान झाले आहे. अशा परिस्थितीत तेथे सरकारी मदत अन्नधान्याच्या स्वरूपात रास्त भाव दुकानदारांच्या माध्यमातून देणे अनिवार्य असून शहराची मुळ परिस्थिती पूर्वपदावर आणणे ही शासनाची जबाबदारी ठरते अशी माहिती अन्न,नागरी पुरवठा व ग्राहक सरंक्षण मंत्री छगन भुजबळ यांनी दिली आहे.



अमरावती

वरुड (अमरावती) तालुक्यातील बेनोडा पोलिस ठाणे अंतर्गत येत असलेल्या श्री क्षेत्र झुंज येथील वर्धा नदीत नाव ऊलटून एकाच कुटुंबातील एकूण 11 जणांना जलसमाधी मिळाल्याची भीती व्यक्त करण्यात येत आहे. आतापर्यंत तीन जणांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले. घटनास्थळी पोलिस आणि बचाव कार्य पथक दाखल झाले आहे.

मंगळवारी सकाळी ही घडना घडली. एकाच कुटुंबातील 11 जण दशक्रिया विधीसाठी आलेले होते. दरम्यान सोमवारी दशक्रिया विधी आटोपल्यानंतर आज मंगळवारी फिरायला गेले होते यावेळी ही घटना घडली. नाव उलटून पाच जणांना जलसमाधी मिळाली, तर सहा जणांचा शोध सुरु आहे.

हे सर्व व्यक्ती अमरावती जिल्ह्यातील वरुड तालुक्यातील गडेगाव येथील होते. प्राथमिक माहितीनुसार एकाच कुटुंबातील अकरा नातेवाईक हे गाडेगाव येथील मते कुटुंबीयांकडे दशक्रिया विधीसाठी आले होते. काल (सोमवार) दशक्रिया कार्यक्रम आटोपल्यानंतर आज (मंगळवार) सकाळी दहा वाजताच्या सुमारास ते सर्व नातेवाईक महादेवाच्या दर्शनासाठी वर्धा नदीतून हे बोटीतून जात होते. मात्र अचानक बोट उलटली आणि अकरा जण बुडाले. यामध्ये बहिण, भाऊ, जावई असा एकमेकांचे नातेवाईक असलेल्या 11 जणांचा समावेश आहे. बोटीतील सर्वजण बुडाले असल्यामुळे अकराही जणांचा मृत्यू झाला असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. मात्र शोधकार्य सुरु असून दुपारपर्यंत तीन जणांचे मृतदेह हाती लागल आहेत. यामध्ये नावाड्यासह एक महिला आणि एका चिमुकलीचा समावेश आहे. पोलिस व बचाव पथकाच्या मदतीने इतरांचा शोध सुरू आहे.


statcounter

MKRdezign

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget