Halloween Costume ideas 2015
March 2019

प्रेषित मुहम्मद (सलअम्) यांना वयाच्या चाळीसाव्या वर्षी बोधी प्राप्त झाली. अल्लाहकडून त्यांना कुरआनच्या अध्यायांच्या स्वरूपात संदेश येऊ लागले आणि समतेची शिकवण देणारे  ते संदेश प्रेषित (सल्ल.) लोकांना सांगू लागले. हो, समतेची शिकवण देणारे ते अल्लाहचे संदेश होते. उदाहरणार्थ -
‘‘...अन् त्यादिवशी जीवंत गाडलेल्या मुलीशी विचारलं जाईल की, तीला कोणत्या अपराधापायी मारलं?’’ (कुरआन-81:8-9)
म्हणजे महाप्रलयानंतर (कयामतनंतर) अल्लाहला या दुष्कृत्याबद्दल अपराधी बापाला किंवा भ्रूणहत्या करणाऱ्यांना जाब द्यावा लागेल, असा त्याचा अर्थ आहे. अशा प्रकारे मनाला  भिडणारं प्रबोधन प्रेषित (सल्ल.) करू लागले अन् पाहता पाहता रसातळाला गेलेला पूर्ण अरबस्तान हा एक प्रगत, विकसित समाज बनला. प्रेषित मुहम्मद सलअम् यांनी ऐन उमेदीच्या  पंचविसाव्या वर्षी त्यांनी चाळीस वर्षाच्या अन् दोनदा विधवा झालेल्या एका महिलेशी, आदरणीय खतीजामाईंशी लग्न केले.
माता खतिजा यांचा त्यावेळी चार देशात आंतरराष्ट्रीय व्यापार चालायचा. लग्नानंतरही प्रेषितांनी त्यांना रोखलं नाही. महिलांना त्यांनी स्वतःची ओळख कायम ठेवण्यासाठी प्रोत्साहीत  केले. उदाहरणार्थ - इस्लामनुसार लग्नानंतरही मुस्लिम महिलेचं नाव बदलत नसते, तिच्या बापाच्या जागी तिच्या पतीचे नाव, आडनाव लागत नसते किंवा शेख-सय्यद असं दुहेरी  आडनाव लावायची गरज नसते. घटस्फोटीत महिलेला पोटगी म्हणजे पोट भरण्याची भरपाई दिली जात नसल्याचा गैरसमज पसरविला जातो. तीचा तलाक होवो की न होवो, पण  लग्नाआधीच तीला महेरच्या स्वरूपात पोटगी मिळत असते. तसेच तलाकनंतरही ही पोटगी देण्याची जबाबदारी एकतर इस्लामी शासनाची असते, ते नसेल तर ती देण्याची जबाबदारी  वक्फ बोर्डाची असते.
तलाक देण्याचा अधिकार हा फक्त पुरूषांनाच असतो हा देखील गैरसमज पसरविला जातो. पण निकाहआधीच वाटाघाटी करून खुलाअ व तलाक ए तफवीजचे अधिकार पत्नीला बहाल  केले जाऊ शकतात, ही समतामूलक शिकवण अनेक मराठी जणांना अजूनही माहित नाही. तालेबानच्या तुरूंगात दिवस काढलेल्या बीबीसीची पत्रकार इवॉन्न रिडलेने जेंव्हा हे वाचले की,  कुरआनची सर्वात पहिली अधिकृत प्रत प्रेषितांनी उम्मे हानी नावाच्या एका महिलेकडे ठेऊन एका महिलेच्या विेशासार्हतेवर विेशास ठेऊन प्रेषितांनी महिलांचा गौरव केलेला आहे, तेंव्हा  तीने इस्लामची दिक्षा घेतली. पण त्याच शांतीदूत पत्रकार रिडलेला भारतात केरळला येण्याची यापुर्वीच्या पुरोगामी सरकारने मनाई केली होती, असो. प्रेषितांनी जी अकरा लग्ने केली  होती, ती तिथल्या विविध टोळ्यांमध्ये असलेलं वैर संपुष्टात आणण्याकरिता एका-एका टोळीच्या एका एका मुलीशी लग्न करून सगळ्यांना नातेसंबंधात जोडून सामाजिक एकात्मता  कायम केली होती. हाच सामाजिक एकात्मतेच्या उदात्त हेतूनेच आदरणीय छत्रपती शिवाजी महाराजांनीही आठ लग्ने केली होती. इस्लाममध्ये जो बहुपत्नीत्वाची परवानगी (आदेश नव्हे)  दिलेली आहे, त्यामागे निराधार महिलांना आधार देण्याचा, त्यांना सेक्स वर्कर्स बनण्यापासून रोखण्याचा उद्देश आहे. पण आज निराधार महिलांशी लिव्ह इन रिलेशन किंवा फ्रेंडशिप म्हणून विवाहबाह्यसंबंध ठेवणे तर गुन्हा नाही, पण तिच्याशी दुसरं लग्न करणं गुन्हा ठरवला जातोय, असो.
सर्व पत्नींशी न्याय करण्याची कडक अट या बहुपत्नीत्वात घालून दिलेली आहे, हे विशेष! न्याय होत नसेल तर तीला कोर्टात तक्रार करण्याचं पूर्ण स्वातंत्र्य दिलेलं आहे. प्रेषितांनी  आपल्या प्रत्येक पत्नीला एक एक स्वतंत्र घर घेऊन दिलं होतं. ते घर प्रेषितांच्या नव्हे तर त्या पत्नींच्या नावे ओळखले जात होते. जसे सौदांचं घर, आयेशांचं घर, उम्मे सलमांचं घर  वगैरे. हीच परंपरा पुढे भारतीय बादशहांनीही पुढे चालू ठेवली. इथेही मुमताज महाल, बीबी का मकबरा, चांद बीबी का मकबरा वगैरे महिलांच्या नावे महालांची नावे ठेवण्याची परंपरा  होती. आज जर आपल्या बायकोच्या नावाने कुणी अमुक विल्ला, तमूक मेंशन नाव ठेवलं तर तीची टर उडवली जाते. पण प्रेषितांची ही महान समतामूलक परंपरा मुस्लिम बादशहांनी  पुढे सुरू ठेवली होती. प्रेषितांनी महिलांना मशिदीतही प्रवेश दिला होता. हीच परंपरा पुढे मुस्लिम बादशहांनीही सुरू ठेवली होती. आजही औरंगाबादला शाही मशिदीजवळ महिलांची मशिद  आहे. ती मशिद पुरूषांच्या मशिदीच्या थोडी पुढे आहे. याचा अर्थ त्यात नमाज पढत असणाऱ्या महिलांची रांग ही पुरूषांच्या मशिदीत नमाजचं नेतृत्व करणाऱ्या इमामच्या पुढे जात  होती. पण इमामच्या पुढे जाऊन त्या इमामच्याच नेतृत्वात कुणालाच नमाज पढता येत नाही, त्यासाठी वेगळी जमात बनवावी लागते. याचाच अर्थ त्या मशिदित महिलांची वेगळी  जमात नमाज पढायला उभी राहत होती अन् साहजिकच आहे की, त्या महिला एका महिला इमामच्याच नेतृत्वात नमाज अदा करत होत्या. अन् विशेष म्हणजे हे सगळं पुरोगामी कार्य  सर्वात कट्टर मानला जाणाऱ्या औरंगजेबाच्या काळात घडत होतं. अन् औरंगाबादला अशा एक नाही तर तीन तीन महिलांच्या मशिदी आहेत. या पुरोगामी कार्याच्या मूळाशी प्रेषितांचीच  समतामूलक शिकवण आहे.

- नौशाद उस्मान
औरंगाबाद
9029429489

मांगी हुई राहतोंसे बेचैनिया बेहतर हैं
खैरात की नींद का हर ख्वाब पराया है


फार काळापुर्वी पैगंबर मुहम्मद(स.) यांच्या एका अनुयायाने इस्लामचा संदेश पोहोचवण्यासाठी एका शहरात प्रवेश केला तेव्हा त्यानी तो संदेश स्त्रीयांसमोर अतिशय सुंदरपणे मांडला  आणि ते म्हणाले, मी तुम्हाला पुरुषांच्या गुलामीगीरीतून मुक्त करुन तुम्हास ईश्वराच्या दास्यत्वात आणण्यासाठी आलो आहे. कारण इस्लाम काळापुर्वी स्त्री ही शापित होती जागातील  सारी पापे करावी आणि त्याचे प्रायश्चित्त म्हणजे स्त्रीच्या रुपात जन्माला यावे अशीच परिस्थिती निर्माण झाली होती. एखाद्याला मुलगी झाली की, पाप समजुन तिला जमीनीत गाडुन  टाकत असत. स्त्रीया ह्या शैतानाच्या सुत्रधार आहेत, स्त्रीचा चेहरा पाहणे अपयशी समजायचे. अशा वातावरणात ज्याने केवळ कायदेशीरपणे व प्रत्यक्षपणेच नव्हे तर बौद्धिक दृष्ट्या  देखील एक महान आंदोलन उभे केले ते म्हणजे ईस्लाम आहे . ईस्लामने स्त्रीजन्म हा शापित नाही तर वरदान आहे हे शिकविले. त्याने 1400 वर्षापूर्वीच सांगितले की, कोणत्याही  मणुष्याने दुसऱ्या मनुष्याची हत्या केली म्हणजे त्याने सर्व मानवजातीची हत्या केली. त्याचबरोबर ते पैगम्बर मुहम्मद (सल्ल.) यांचेच व्यक्तीत्व आहे ज्यानी स्त्रीला अपमान वा  लज्जेच्या गर्तेतून उचलून सन्मानीत उंचीवर पोहोचविले.
त्यानी पित्यांना सांगितले जो कोणी आपल्या मुलीला दफन करणार नाही वा तिला अपमान वा लज्जेचा गोष्ट न मानता तिचे पालन-पोषण करुन तिचे अधिकार देण्यास प्राधान्य देईन  त्या व्यक्तीला ईश्वर स्वर्गात स्थान देईल. अशाप्रकारे ईस्लामनेच स्त्री वा पुरुष यांच्या प्रवृत्तीत सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणले. त्या काळात दोन प्रकारच्या स्त्रीया होत्या. एक  पत्नी जिला फक्त घर होते, प्रतिष्ठा नाही आणि दुसरीकडे दासी च्या रुपात जिचा फक्त कामेच्छा तृप्त करण्याकरिता वापर केला जात असे. एखादी सुंदर दासी असेल तर तिच्यावर  पैज लावुन जुगार खेळत असत. आणि तिने त्यास विरोध केल्यास तिला विस्तवाचे चटके देत असत. याबाबतीत आपण ईस्लामपूर्व काळाबरोबर आपल्या ईतिहासावर दृष्टिक्षेप टाकतो  तेव्हा आपण एकिकडे पाहातो तीच स्त्री जी आई म्हणुन मनुष्याला जन्म देते व पत्नी म्हणुन पुरुषाची सहचारिणी बनते,तिला सेविका नव्हे तर दासीच्या पदावर ठेवण्यात आले. परंतु  स्त्रीची प्रतिष्ठा वा स्त्री-पुरुष समानता या विचारांची सुरुवात देखील मानवाच्या डोक्यात इस्लामनेच घातली आहे आणि हे विचार पैगम्बर मुहम्मद (सल्ल.) यांच्या तोंडून निघाले. ज्या  विचारांनी मानवी विचारांची दिशा कायमची बदलली व जगाला दाखवुन दिले की स्त्री सुद्धा तशीच मनुष्य आहे ज्याप्रामाणे पुरुष आहेत. ’लोकहो, आपल्या पालनकर्त्याचे भय बाळगा  ज्याने तुम्हाला एका जीवापासून निर्माण केले आणि त्याच जीवापासून त्याची सहचारिणी बनविली आणि या एकाच जोडप्यापासून समस्त पुरूष व स्त्रिया जगात पसरविल्या. त्या अल्लाहचे भय बाळगा ज्याचा वास्ता देऊन तुम्ही एक दुसऱ्याकडून आपल्या हक्काची मागणी करता आणि नातेसंबंध विच्छेद करण्यापासून दूर रहा. खात्री बाळगा की अल्लाह तुम्हावर  लक्ष ठेवून आहे.’( सुरे निसा : 1)
मासिक पाळि येणे ही नैसर्गीक बाब आहे मात्र त्या दिवसात स्त्रीला अपवित्र समजायचे त्यामुळे तिला घरापासुन दुर ठेवायचे व तिला पाप व अपमानाचा पुतळा समजण्यात यायचे. ईस्लामने तिला फक्त प्रार्थना करण्यास मनाई केली मात्र ती मासिक पाळीच्या कालावधीत तशीच वावरु शकते जाशी ती रोज वावरते. ती शापित म्हणून तिला सम्पती वा वारसाहक्कापासुन वंचित ठेवले कारण ती एक हुंडा देवुन विक्रीची वस्तु आहे असे समजले जात होते, पालक आपल्या मुलीला परायाधन समजायचे म्हणुन ते तिला अशिक्षित ठेवायचे आणि जिथे कमी पैशात तिची विक्री होईल तिथे तिचे लग्न करुन द्यायचे. करायचे मग तो जोडीदार तिला पसंत असो वा नसो याचा विचार पण करत नसत. ईस्लामने मात्र स्त्रीलाही पुरुषाप्रमाने वारसाहक्काचे हकदार बनविले.
ईस्लामने विवाहाच्या बाबतीत मुलीच्या पालकास प्राधान्य जरुर दिलेले आहे परंतु हेही स्पष्ट केले आहे की तिचा विवाह तिच्या परवानगिनेच व्हावा. त्याचबरोबर पैगम्बरिनी स्त्री ही  परायाधन आहे या विचारांचा नायनाट केला आणि आदेश दिले. स्त्री ऐवजी पुरुषाने स्त्रीला हुंडा द्यायचा ज्याला अरेबिक मधे मेहर म्हणतात. एखाद्यावेळी ती आपल्या पतीसोबत समाधानी नसेल तर तिला कोणताही हक्क नव्हता (विभक्त) घटस्फोट घेण्याचा मात्र पतीला तिला कधीही सोडण्याचा अधिकार होता. मात्र अशा वेळेस ईस्लामने स्त्री जर पतीसोबत  समाधानी नसेन तर तीला पण विवाह बंधन तोडुन विभक्त होण्यास व्यापक अधिकार दिलेले आहेत.
स्त्री जर विधवा झाली तर तिचे मुंडण करायचे व पृथ्वीवरील सर्व सुख-सुविधांचा त्याग करणे अनिवार्य आहे, असे नियम तिच्यावर लादायचे अणि ती तिला कुठलाही श्रृंगार करण्याचा अधिकार नव्हता. आकर्षक कपडे परिधान करणे म्हणजे तिच्या विवाहाची स्थीती दर्शविणे, असा समजला जात असे. विधवा स्त्रीला कधी-कधी प्राणी असे म्हटले जाते. कारण केवळ  तिच्या पतीच्या उपस्थितीनेच तिला मानवी दर्जा दिला जातो. त्याशिवाय विधवेला दुसरे लग्न करण्यास मनाई होती कारण तिला निव्वळ पाशवी ईच्छांची गुलाम व कामुक वस्तू  समजले जात असे. ईस्लामने विधवेला मानवी हक्कापासून दूर न ठेवता तिला समाजात आदर व सन्मान दिला आहे. त्याचप्रमाणे तिला पुन्हा लग्न करण्याची परवानगीही दिली.  पैगम्बर मुहम्मद (सल्ल.) एका माणसाला म्हणाले सर्वात मोठे दान म्हणजे आपल्या त्या मुलीवर उपकार जी (वैधव्यामुळे अथवा घटस्फोट दिला गेल्यामुळे) तुझ्याकडे परत पाठवीली  गेली असेल आणि तुमच्या शिवाय दुसरा कोणिही तिचा पालक नसेन.
या अधिकाराशिवाय ईस्लामने तिला मतदानाचा अधिकार, धनसंपत्तीचा अधिकार, स्त्रीला व्यवसाय वा उद्योगधंद्याचे स्वातंत्र्यही दिलेले आहे. पुढे ईस्वीसनाच्या अठराव्या शतकात  युरोपीय तत्वज्ञांनी व लेखकानी जेव्हा समाजाच्या विरुद्ध व्यक्तिच्या अधिकारांचा पक्ष घेऊन आवाज उठविला व व्यक्ती स्वातंत्र्याची तुतारी फुंकली आणि ही तुतारी ग्रीस रोम ईराणप्रमाणे हिंदुस्थानात देखील पोचली आणि तीने संसर्गजन्य रोगाप्रमाणे पसरुन शतकानुशतकासाठी मनुष्याला ऱ्हास व पतनाच्या खड्ड्यात लोटले.परिणामी पाश्चिमात्य संस्कृती
व सभ्यतेच्या प्रगतीची गती त्या मार्गावर लागली ज्यावर वाटचाल करीत तीने आज मोठी मजल मारली आहे. या अधिकारांनी जरी स्त्रीच्या दर्जे ला उंचावाले आणि तिच्या हक्काना  उभारले गेले तरी याचा स्त्री स्वातंत्र्यावर वाईट परिणाम झाला नसून सुपरिणाम झाला आहे. समानतेचा अर्थ असा घेतला की स्त्री व पुरुष केवळ नैतीक दर्जा व मानवी अधिकारात  समान आहेत असे नव्हे तर सांस्कृतिक जीवनात देखील स्त्री ने तीच कामे करावीत जी पुरुष करतात. याची सुरुवात म्हणजे पाश्चिमात्य देशात अठराव्या शतकात स्त्रीला शिक्षणाचा  अधिकार मिळाला आणि हिंदुस्थानात तिला अधिकर 1948 मध्ये मिळाला अर्थातच याचे श्रेय डॉ.आंबेडकरांना दिले पाहिजे. मात्र आपण हे पण नजरेत घेतले पाहिजे की खऱ्या स्त्री  शिक्षणाची सुरूवात 1400 वर्षापुर्वी ईस्लामनेच केली. ज्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे फातिमा अल-फिही ज्यांनी 900 व्या शतकात जगातील सर्वात पहिले विद्यापीठ मोरक्कोमध्ये उभारले.
आज स्त्रीया मनुष्याच्या दास्यत्वात इतक्या वाहून गेल्या आहेत की ज्या गोष्टीत त्यांची स्वत:ची योग्यता, मुल्य यश-अपयश नियंत्रित करतात तेच तिचे आता प्रभू बनलेले आहेत. पण  ईस्लामने तिला शिकविले की, तू फक्त ईश्वराची दास बणून रहा नाकी पुरुषांची. आपला निर्माता ज्याने महीलेचे मूल्य व योग्यता परीभाषित केलेली आहे, कालांतराने तिच्या या मानवी  मुल्यांना समाजाने पुरुषांसमोर वारंवार दुय्यम दर्जा दिलेला आहे. परिणामतः स्त्रीला पुरुषांच्या संबंधात तिची योग्यता, मूल्य शोधण्यास भाग पाडण्यात आले. कुरआनमध्ये म्हटलेले आहे  की, ’’लोकहो, आम्ही तुम्हाला एका पुरूष व एका स्त्रीपासून निर्माण केले आणि मग तुमची राष्ट्रे आणि वंश बनविले जेणेकरून तुम्ही एकमेकांना ओळखावे. वास्तविकतः अल्लाहजवळ  तुमच्यापैकी सर्वात जास्त प्रतिष्ठित तो आहे जो तुमच्यापैकी सर्वात जास्त ईशपरायण आहे. निश्चितच अल्लाह सर्वकाही जाणणारा आणि खबर राखणारा आहे.’’ (कुरान 49 :13).
आधुनिक काळात काही स्त्रियांनी एक दोषपूर्ण मान्यता स्वीकारली आहे ती म्हणजे पुरुष हाच एकमेव तिचा आदर्श आहे आणि ती कधीच परिपूर्ण मानव होऊ शकत नाही जो पर्यंत ती  एक पुरुषासारखी बनत नाही. परंतु ईश्वर कुरानात सांगतोय स्त्री आणि पुरुषांचा दर्जा ईश्वरसमोर समान आहे. मात्र त्यांचे हक्क व जबाबदाऱ्या भिन्न आहेत आणि तो स्त्री-पुरुष दोघांना  सन्मानित करतो-त्यांच्या समानतेत नाही- तर त्यांच्या विशिष्टतेत करतो. मात्र विचित्र पाश्चिमात्य समानतेने स्त्रीला तिच्या नैसर्गीक दैनंदीन कर्तव्यापासून गाफिल व परावृत्त केले  याचा परिणाम हा संस्कृतीवर तर झालाच त्याचबरोबर मानवाच्या अस्तित्वावर सुद्धा झाला. जेव्हा स्त्री आर्थीक, राजनैतीक, सामुहिक उद्योगात उत्साहाने सहभागी होत गेली तेव्हा  समाजाने तिला एक अतिशय स्पष्ट संदेश शिकवला. आणि तो संदेश म्हणजे: पातळ व्हा. कामुक व्हा. आकर्षक व्हा. त्यासाठी मेक-अप करा , कमी कपडे परिधान करा व देह प्रदर्शन  करा.
सुंदर राहण्याच्या कारणांसाठी आपले जीवन, आपले शरीर, आपली प्रतिष्ठा, प्राणपणास लावा आणि तिने हे आंधळेपणाने आत्मसात केले या हव्यासापोटी जर पूर्वी आम्ही आमच्या  शरीराला झाकण्यासाठी कपडे घालत होतो तेव्हा आम्हाला पुरुषाप्रमाणे किमत मिळत नव्हती, पण आज आम्ही ते मिळविण्यासाठी व फॅशनसाठी कमीत कमी घालतो व जास्तीत जास्त  शरीर प्रदर्शन करतो जेणेकरुन आम्ही अधिक आधुनिक व सुंदर दिसू आणि जास्तीत जास्त पुरूषांना आकर्षित होणे हेच माझ्या सुंदरतेचे प्रतीक आहे. परिणामतः तिने विेशास ठेवला  की आपण स्वत:च्या नैसर्गीक गुणवत्तेप्रमाणे काही केलेले महत्त्वाचे नाही, आपण केवळ त्या पदासाठी पात्र आहोत ते म्हणजे जितके आपण पुरुषांना प्रसन्न करु आणि पुरुषांकरिता  सुंदर दिसू. अशाप्रकारे स्त्रीने आपले शरीर जाहिरातदारांना विक्री करण्यास दिले. परिणामतः पोर्नोग्राफी चा जन्म झाला आणि समाजाच्या करमणुकीच्या कार्यक्रमात भागीदारी, क्लब व  रंगमंच, नृत्य व संगीतातील निमग्नता हे स्त्रीचे प्रमुख व्यवसाय झाले आहेत. ज्याद्वारे ती कोणते नैतीक कामाचे पैसे न कमविता तिच्या शरीर प्रदर्शनाचे पैसे कमवित आहे. तिच्या  या कामाला समाजाने कला असे सोज्वळ नावाने संबोधित केले. पण दुसरीकडे बलात्काराचे प्रमाण वाढू लागले. कालांतराने तिने स्वतःच बलात्काराचा शेवट केला व स्वतःच शरिराला  विकू लागली आणि त्याला तिने लिविंग रिलेशनशिप असे नवीन नाव दिले.
स्त्री या व्यवसायात पुरुषांपेक्षा जास्त पैसे कमवू लागली आणि तीने प्रगतीचा उच्चांक गाठला पण खरच प्रत्येक पुरुषाने स्वतः च्या मुलीला, बायकोला व आईला हा प्रश्न जरुर करावा  की, काय स्त्रीने देह प्रदर्शन करुन प्रगती करणे योग्य आहे की तिने देह झाकुन प्रगती करणे योग्य आहे? जागरुक बुद्धि आणि सवेदनशील अंतःकरण असेल तर ईस्लामने आणलेली  पडदा पद्धत म्हणजे हिजाब याला सडेतोड उत्तर देते. प्रत्येकाला पडद्यात असलेली मुस्लिम स्त्री गावंढळ वाटते परंतु ते विसरतात की ही पद्धत स्त्रीच्या लज्जतेचे पूर्ण संरक्षण करते.  तिचे शरीर एक सामाजिक प्रदर्शनीय वस्तू नसून ते फक्त तिच्या पतीसाठीचे समर्पण दर्शविते आणि त्याचबरोबर वाईट माणसाच्या नजरेतून संरक्षण करते. शारिरिक प्रदर्शनाऐवजी  व्यक्तीमत्वाला महत्व देते व त्याचबरोबर पोशाख स्पर्धा संपविते. परदा पद्धत अशा कोणत्याच प्रगतीमधे अडसर ठरत नाही ज्या प्रगतीत तिला तिचे नारीत्व शीलत्व आणि तिची  प्राणप्रतिष्ठा गमावून बसावे लागेल. जोपर्यंत स्त्री पुरुषांची नक्कल करण्याचे प्रयत्न व त्यांच्याप्रमाणे वागणे थांबवणार नाही आणि जोपर्यंत ईश्वराने तिला दिलेल्या स्वतःमधील सौंदर्याची  व विशिष्टतेची किंमत कळणार नाही तोपर्यंत ती स्त्री म्हणून कधीही मुक्ती मिळवू शकणार नाही. तुम्ही सन्मानित आहात परंतु, परपुरुषांसोबत संबंध बनवून नाही किंवा त्यांना प्रसन्न करुन देखील नाही. स्त्री म्हणून आपले मूल्य आपल्या शरिराचा आकार , कीती पुरुष तुमचे प्रशंसक आहेत, किंवा आपल्या पुरुष मित्रांची संख्या मोजून नाही. तर मानव म्हणून आपले  मूल्य उच्च प्रमाणात मोजले जाते ते म्हणजे धार्मिकता, सात्विकता आणि पवित्रतेच्या प्रमाणात. स्त्री म्हणून आपले पूर्णत्व अल्लाहपासुन आणि त्याच्यापर्यंतच आपले नाते आहे. ..
मी तुम्हाला ईथे उभे राहून सांगेन की  तुम्ही कशाचेही गुलाम नाहीत. ना फॅशन चे, ना सौंदर्याचे न पुरुषाचे. आपण केवळ ईश्वराचे गुलाम आणि केवळ ईश्वराचेच आहोत. मी अगदी धाडसाने सांगते तुम्हाला सांगा, या सर्व जगाला की आपण आपले मन, शरीर हे पुरुषांना संतुष्ट करण्यासाठी येथे नाही आहोत तर आपण ईश्वरास संतुष्ट करण्यासाठी येथे आहोत.  त्यांना सांगा की आपण येथे एक शोभेची वस्तु नाहीत, ना ही प्रदर्शनात ठेवणारी वस्तु आहोत आणि ना ही आपले शरीर सार्वजनिक वापरासाठी आहे.खात्री करुन द्या ह्या जगाला की  त्याने तुमची किंमत एक विक्रीची वस्तु एवढी नाही आकारली पाहीजे किंवा पायांची एक जोडी म्हणून नुसते सुंदर पाय दाखवून शुज विकायला वापरली नाही पाहिजे. आपला एक  आत्मा, एक मन, ईश्वराचे सेवक आहेत. आणि स्त्रीचे मूल्य त्या आत्म्याच्या सौंदर्याने परिभाषित केले जाते, ज्या हृदयाने ती ईश्वराला समर्पित होवुन जाते ना की पुरुषाला. तिचे शरीर  ती फॅशनच्या दुनियेला प्रदर्शित करण्यास वापरत नाही तर त्याला झाकून ठेवून ईश्वराच्या नियमावलीप्रमाणे कर्म करण्यास व्यतीत करते जी जवाबदारी ईश्वराने स्त्री म्हणून तिला देऊ  केली आहे. ईस्लामने स्त्रीला दिलेल्या उच्च दर्जाची वा अधिकाराची स्तुती मी ह्यासाठी करीत नाही की मी ईस्लामवर ईमान आणला आहे, वस्तुतः मी ईस्लामवर ईमान मुळी अशासाठी  आणला आहे की मला त्यात कमालीचे संतुलन व प्रमाणबद्धता आणि निसर्गाच्या कायद्याशी सदृश्यता दिसून येते. जे पाहून माझे मन ग्वाही देते की हा कायदा बनविणारा तोच तर  आहे जो पृथ्वी व आकाशाचा निर्माता आहे आणि अप्रत्यक्ष व प्रत्यक्षाचा जाणकार आहे आणि सत्य असे आहे की ईस्लाम हा ईश्वराचा धर्म आहे आणि विभिन्न देशात भटकणाऱ्या  मानवाना न्याय वा मध्यम मार्गाची दृढपद्धत तोच दाखवून देणारा आहे. सर्वमहान ईश्वर म्हणतो, ’’श्रद्धावंत पुरुष व श्रद्धावंत स्त्रिया हे सर्व एक दुसऱ्याचे मित्र आहेत, भलेपणाचा आदेश  देतात व वाईट गोष्टीपासून रोखतात, नमाज कायम करतात, जकात देतात आणि अल्लाह व त्याच्या पैगंबराचे आज्ञाधारक आहेत, हे ते लोक आहेत ज्यांच्यावर अल्लाहचा कृपावर्षाव  होणारच. खचितच अल्लाह सर्वांवर प्रभावी आणि चतूर व बुद्धिमान आहे. या श्रद्धावंत पुरुष आणि स्त्रियांसाठी अल्लाहचे वचन आहे की त्यांना अशा बागा प्रदान करील ज्यांच्या खालून  कालवे वाहात असतील, आणि ते त्याच्यात सदैव राहतील, त्या सदाबहार बागांत त्यांच्याकरिता स्वच्छ निवासस्थाने असतील, आणि सर्वात श्रेष्ठ गोष्ट म्हणजे अल्लाहची प्रसन्नता त्यांना प्राप्त होईल. हेच मोठे यश आहे.(सुरह तौबा 71-72)

मांगी हुई राहतोंसे बेचैनिया बेहतर है.
खैरात की नींद का हर ख्वाब पराया है.

सीमा देशपांडे
7798981535

निर्लज्ज माणूस कितीही मोठा गुन्हा सहजपणे करू शकतो. एवढेच नव्हे तर त्यावर गर्व सुद्धा करू शकतो. अशा लोकांची संख्या ज्या समाजात वाढते तो समाज सुद्धा निर्लज्ज समाज  होवून जातो. अलिकडे प्रत्येक देशात असा निर्लज्ज समाज मोठ्या प्रमाणात फोफावतांना दिसतो आहे. आश्चर्य म्हणजे ’हया’ (लज्जा) ज्या समाजाचे व्यवच्छेदक लक्षण आहे त्या  मुस्लिम समाजातील एक मोठा गट ही निर्लज्जपणे वागताना दिसतो आहे.
प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी म्हंटले आहे की, ’’प्रत्येक धर्माचे एक वैशिष्ट्ये असते, इस्लामचे वैशिष्ट्य हया आहे.’’ निर्लज्ज समाजामध्ये सर्वात जास्त हानी महिला आणि मुलांची होती.  अशा समाजात भ्रष्टाचार बोकाळतो, अप्रमाणिकता वाढते, लोक मोठ्या प्रमाणात खोटं बोलू लागतात, त्यामुळे कोणावरही सहजा-सहजी विश्वास ठेवता येत नाही. प्रत्येकाचे प्रत्येक  बोलणे तपासून पहावे लागते. प्रत्येक व्यवहार जपून करावा लागतो. जरा दुर्लक्ष झाले की, मोठ्या प्रमाणावर फसवणुकीला सामारे जावे लागते. समाजात स्वार्थीपणाची भावना प्रबळ  होते. त्यातून चक्रवाढ व्याजाची पद्धत रूढ होते. त्यात गरीबांचे सर्वाधिक नुकसान होते. श्रीमंत लोकांना गरीबांची दया येत नाही. त्यातून गरीबांच्या आत्महत्या वाढतात. त्या समाज  उघड्या डोळ्यांनी पाहून सुद्धा समाजाला फारसा फरक पडत नाही. समाज संवेदनाहीन होतो. कोणी कोणाच्या मदतीला धावून येत नाही. स्वहितापुढे राष्ट्रहिताशीही तडजोड केली जाते. सरकारमध्येही निर्लज्ज माणसांचा मोठ्या प्रमाणात शिरकाव होतो. त्याचा लाभ श्रीमंतांना होतो गरीब डावलले जातात. जिथे कुठे अशी परिस्थिती निर्माण झालेली असेल, त्या ठिकाणी  राहणाऱ्या मुस्लिम समाजाची जबाबदारी आपोआपच वाढते. नैतिकतेची उत्कृष्ट आचारसंहिता अर्थात कुरआन ज्यांच्याकडे आहे आणि तो अल्लाहचा कलाम (ईशवाणी) आहे असा ज्यांचा  दावा आहे त्यांना निर्लज्जतेकडून मिळालेले हे आव्हान स्विकारून आपला दावा खरा आहे, हे सिद्ध करण्याची संधी मिळते.
भारतीय मुस्लिम समाजाकडे ही संधी चालून आलेली आहे. भ्रष्ट, अनीतिमान आणि निर्लज्ज लोकांची भरपूर वाढ समाजात झालेली आहे. आपल्या कोषातून बाहेर पडून, आत्ममग्नतेचा  त्याग करून, आपल्या वागण्या-बोलण्या आणि व्यवहारातून इस्लामी लज्जाशिलतेचे प्रदर्शन जळीस्थळी करून लज्जाशील समाज कसा असतो हे दाखवून देण्याची संधी आपल्याला  मिळालेली आहे. हे आव्हान सोपे जरी नसले तरी अगदीच अश्नय आहे असेही नाही.
अगदी अशाच परिस्थितीमध्ये सातव्या शतकात
सुरूवातीला मदीना शहरात व नंतर अरबस्थानामध्ये प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी निर्लज्ज अरबी टोळ्यांमधून लज्जाशील समाज निर्माण करून दाखवला होता. प्रेषित सल्ल. यांचे  वारसरदार म्हणून आता आपली पाळी आहे. प्रेषित सल्ल. यांनी केलेल्या ऐतिहासिक कामगिरीचे केवळ गुणगाण करून भागणार नाही तर त्या कामगिरीची पुनरावृत्ती करावी लागेल.  त्यासाठी कुरआन आणि सुन्नाहमध्ये लज्जाशील समाज निर्मितीसाठी काय मार्गदर्शन केले आहे, याचा संक्षिप्त आढावा घेणे आजच्या लेखाचा उद्देश्य आहे. तर चला पाहूया, लज्जाशील  समाज कसा निर्माण होऊ शकतो ते जगातील प्रत्येक देश आपल्या नागरिकांना कायद्यात पकडतो मात्र इस्लाम आपल्या मानणाऱ्यांना नैतिकतेत पकडतो. कायदा त्यानंतर येतो.  कायद्यात पकडण्याची वेळच येऊ नये, यासाठी इस्लाम एक लज्जाशील समाज निर्माण करू इच्छितो. त्यासाठी इस्लामला मानणाऱ्या प्रत्येक नागरिकाच्या मनामध्ये ’हया’ कशी निर्माण  होईल, यासाठी वेगवेगळे उपाय सूचवितो.
माणसामध्ये हया निर्मितीचे सर्वात मोठे साधन रोजा आहे. रोजा समज येताच ठेवावा लागतो. मणुष्य जेव्हा पौगंड अवस्थेत असतो तेव्हा त्याला केवळ अल्लाहसाठी अन्न आणि  पाण्याचा त्याग करण्याची शिकवण दिली जाते. तो संधी असूनसुद्धा रोजाच्या दरम्यान काही खात किंवा पीत नाही. खाण्यापिण्याची जेव्हा तीव्र इच्छा मनामध्ये निर्माण होते तेव्हा तो  स्वतःशीच लाजतो. येथूनच माणसाच्या व्यक्तीत्वात लज्जानिर्मितीची सुरूवात होते. हया निर्मितीचे दूसरे मोठे साधन नमाज होय. दिवसातून पाच वेळेस नियमित नमाज अदा करणारा  माणूस कुठलेही वाईट कृत्य करण्यापूर्वी स्वतःशीच लाजतो. कारण नमाजमुळे त्याच्या मनामध्ये हया निर्माण होते. कुरआनने म्हटलेले आहे की, ’इन्नसलात तन्हा अनिल फाहाशाई वल  मुनकर’ ’अर्थात निश्चितच नमाज अश्लिल व अपकृत्यापासून रोखते’ (संदर्भ : सुरे अनकबूत आयत नं. 45)
नियमितपणे नमाज अदा करणाऱ्या माणसाला व्यवहारात अपकृत्य करण्याची संधी येताच नुकत्याच अदा केलेल्या नमाजमुळे त्याच्यात निर्माण झालेल्या लज्जाशीलतेतून तो त्या  अपकृत्यापासून दूर राहतो. चार-दोन तासाच्या ठराविक अंतराने दिवसातून पाच वेळेस नमाज अदा केल्याने दिवसभरात त्याच्या मनामध्ये कायम लज्जेची भावना तेवत असते. त्यातूनच  तो एक लज्जाशील व्यक्ती बनतो आणि अशाच व्यक्तींच्या समुहातून एक लज्जाशील समाजाची निर्मिती होत असते.
लज्जेचा संबंध साधारणपणे लैंगिक वागणुकीशी लावला जातो. जेव्हा सर्वप्रथम एका स्त्री आणि एका पुरूषाची निर्मिती करून अल्लाहने त्यांना स्वर्गामध्ये ठेवले आणि एका विशिष्ट  वृक्षाच्या फळाचा आस्वाद घेण्यापासून रोखले तेव्हा सैतानाने शपथा घेऊन त्यांना त्या वृक्षाचे फळ खाण्यास भाग पाडले. तेव्हा त्यांचे गुप्तांग एकमेकांसमोर उघडे पडले आणि तात्काळ दोघांच्याही मनामध्ये लज्जेचा भाव निर्माण झाला. तेव्हा त्यांनी इतर झाडांची पाने तोडून स्वतःचे गुप्तांग झाकण्याचा प्रयत्न केला. यासंदर्भात कुरआनमध्ये म्हटलेले आहे की, 1) ’’ सरतेशेवटी त्या उभयंता (पती-पत्नी) नी त्या झाडाचे फळ खाऊन टाकले. परिणाम असा झाला की लगेच त्यांचे गुप्तांग एकमेकांसमोर उघड झाले आणि लागले ते स्वतःला स्वर्गाच्या पानांनी झाकावयास. आदम (अलै.) ने आपल्या पालनकर्त्याची अवज्ञा केली.’’(सुरे ताहा : आयत नं. 121)
2) ’’श्रद्धावंत स्त्रियांना सांगा की त्यांनी आपल्या दृष्टींची जपणूक करावी आणि आपल्या लज्जास्थानांचे रक्षण करावे आणि आपला साजशृंगार (लोकांसमोर) दर्शवू नये. त्या व्यतिरिक्त  जे सहजासहजी प्रकट होईल आणि आपल्या छातीवर आपल्या ओढणीचा पदर घालून ठेवावा. त्यांनी आपला साजशृंगार प्रकट करू नये परंतू, या लोकांसमोर पती, पिता, पतीचे वडील, आपली मुले, पतीची मुले, भाऊ, भावांची मुले, बहिणींची मुले, आपल्या जवळीकीतील स्त्रिया, आपल्या दासी, ते हाताखालचे पुरूष जे एखादा अन्य प्रकारचा हेतू बाळगत नसतील आणि ती मुले जी स्त्रियांच्या गुप्त गोष्टींशी अद्याप परिचित झालेली नसतील. महिलांनी आपले पाय जमीनीवर आपटत चलू नये की जेणेकरून त्यांनी जो आपला शृंगार लपविलेला आहे  त्याचे ज्ञान इतरांना होईल.’’ (सुरे नूर आयत क्र. 31)
3) प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी सांगितले की, ’’हया (लज्जा) आणि ईमान (श्रद्धा) दोघे एकत्र असतात. त्यापैकी जर एकही गेली तर दूसरी आपोआपच जाते. ’’ (हदीस)
4) प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी सांगितले की, ’’श्रद्धेचे 60 ते 70 किंवा यापेक्षा थोडे अधिक स्तर आहेत. सर्वात उत्कृष्ट स्तर तौहिद (अल्लाहला एक मानने) हा आहे आणि सर्वात शेवटचे स्तर खिदमते खल्क (जनसेवा) आहे. म्हणजे रस्त्यात पडलेल्या त्या वस्तू दूर हटविणे ज्यापासून वाटसरूंना इजा पोहोचण्याची शक्यता आहे.’’ (हदीस)
हया इस्लामी श्रद्धेचा अविभाज्य भाग आहे. आज अनेक लोक ज्या प्रकारचे तोकडे आणि तंग वस्त्रे परिधान करतात व त्यातून त्यांच्या शरीराचे नको तसे व नको तितके प्रदर्शन होत  राहते. त्यावरून एक गोष्ट लक्षात येते की, हे लोक किती निर्लज्ज आहेत. मात्र लज्जेचा संबंध फक्त शरीर झाकण्यापुरताच किंवा लैंगिक संबंधांमध्ये नैतिकता राखण्यापुरताच मर्यादित  नसून माणसाच्या दैनंदिन जीवनामध्ये सर्व वाईट गोष्टींपासून लांब राहण्यासाठी ज्या भावनेची गरज भासते त्या भावनेला इस्लाममध्ये ’हया’ अर्थात लज्जा म्हटलेले आहे. या संदर्भात  जमाअते इस्लामीचे संस्थापक सय्यद अबुल आला मौदूदी रहे. यांनी मोठे सुंदर भाष्य केलेले आहे. ते म्हणतात, ’’इन्सान के अंदर ’हया’ का जज्बा एक फितरी(नैसर्गिक) जज्बा है. और  उसका अव्वलीन (प्रथम) मजहर (प्रदर्शन) ’हया’ है. जो अपने जिस्म के मक्सूस हिस्सों (लैंगिक अवयव) को दूसरे के सामने खोलने में आदमी को फितरतन महेसूस होती है. कुरआन  हमें बताता है के, ये ’हया’ इन्सान के अंदर तहेज़ीब (संस्कृती) के इरतका (विकास) से मसनुई (कृत्रीम) तौर पर पैदा नहीं हुई है और ना ही ये इक्तेसाबी (दूसरीकडून घेतलेली) चीज  है. जैसा के शैतान के बाज शागीर्दोने कयास (अंदाजा) किया है. दरहकीकत (खरोखर) ये फितरी चीज है. जो अव्वल रोजसे इन्सान में मौजूद थी. शैतान की पहली चाल जो उसने  इन्सान को उसकी फितरत-ए-इन्सानी की सिधी राह से हटाने के लिए चली. ये थी के, उसके जज्ब-ए-हया (लज्जेची भावना) पर जर्ब (वार) लगाए और बरहनगी (नग्नता) के रास्ते से  इसके लिए फवाहीश (अश्लिलता) का दरवाजा खोले और उसको जिन्सी (लैंगिक) मामले में बद-राह (पथभ्रष्ट) कर दे. ब-अल्फाज-दीगर (दुसऱ्या शब्दात) कहें तो अपने हरीफ (प्रतिद्वंद्वी) अर्थात इन्सान के महाज (च्या आत) में जईफ तरीन (अतिशय नाजूक) मुकाम (स्थान) जो उसने हमले के लिए तलाश किया वो उसकी जिंदगी का जिन्सी पहेलू था.  और अपनी जर्ब जो उसने (सैतानाने) लगाई वो उस महाज-ए-फसील (युद्ध क्षेत्र) पर लगाई जो ’हया’ की सुरत में अल्लाह ने इन्सान की फितरत (प्रवृत्ती) में रख्खी थी. शैतान और  उसके शागिर्दों की ये रविश (पद्धत) आजतक ज्यूं की त्यूं कायम है. तरक्की (प्रगती) का कोई काम उनके हां शुरू नहीं हो सकता जब तक के औरत को बेपर्दा करके वो बाजार में न  लाकर खडा कर दे और किसी न किसी तरह उसे उरयां (नंगी) न कर दें. ये इन्सान की ऐन फितरत है के वो बुराई की खुली दावत को कम ही कुबूल करता है. उमूमन (साधारणपणे)  उसे जाल में फंसाने के लिए हर दाई-ए-शर (अपप्रवृत्तीचे प्रचारक) को खैरख्वाह (हितचिंतक) के भेस में ही आना पडता है.’’ (संदर्भ : तफहिमुल कुरआन खंड 2 पान क्र. 15-16).
आत्तापर्यंत झालेल्या वरील विवेचनावरून सुज्ञ वाचकांच्या लक्षात आलेच असेल की, लज्जाशील समाज निर्मितीचे आव्हान किती मोठे आहे? अशा समाजनिर्मितीच्या कार्यासाठी प्रत्येक  सद्प्रवृत्तीच्या व्यक्तीने स्वतःला वाहून घ्यावे, इथपत या कामाची गरज आहे. जमात-ए-इस्लामी हिंदने स्वतःला या कामासाठी 1941 पासून वाहून घेतलेले आहे. आपल्या तरूण पीढिस  व पुढच्या पीढिस निर्लज्जतेच्या वावटळीपासून सुरक्षित ठेवायचे असल्यास लज्जाशीलतेची सुरूवात आपल्या सर्वांना स्वतःपासून करावी लागेल. ही देशसेवाच नव्हे तर मानवतेची सेवा  सुद्धा ठरेल, यात वाद नाही.

- एम.आय.शेख
9764000737

मुंबई (शाहजहान मगदुम) –
हैदर अली आणि टिपू सुलतान या पितापुत्रांनी अठराव्या शतकाच्या मध्यात इंग्रजांना चांगलेच आव्हान दिले होते. त्यांच्या पाडावानंतर इंग्रजी सत्ता भारतात स्थिर व्हायला सुरुवात  झाली. म्हणून त्यांच्या इतिहासास जगाच्या पाठीवरील वसाहतवादाविरोधातील संघर्षाच्या इतिहासात मोठे स्थान आहे. सोलापुरातील गाजीउद्दीन रिसर्च सेंटर या संस्थेच्या सरफराज  अहमद आणि सय्यद शाह वाएज यांनी टिपू सुलतानच्या इतिहासाचा अभ्यास करून तब्बल  पाचशे पत्रांचे मराठीत भाषांतर केले आहे.
इसवी सन १७९९ मध्ये चौथ्या म्हैसूर युध्दात टिपू सुलतानचा पाडाव झाला. त्यानंतर टिपू सुलतानच्या कागदपत्रांचा अभ्यास करण्यासाठी कर्नल वेलज्ली याने त्याचा सहकारी विल्यम  किर्क पेट्रीकच्या अध्यक्षतेखाली एका समितीचे गठन केले. त्या समितीने टिपू सुलतानच्या अनेक कागदपत्रांचे संकलन केले. त्यात त्यांना टिपू सुलतानची हजारो पत्रे सापडली. ती कालांतराने इंग्रजांनी इंग्लंडला स्थलांतरीत केली. तेथून सन १८११ मध्ये ती पत्रे विल्यम किर्क पेट्रीक याने प्रकाशित केली. त्याच्या संग्रहात ४३० पत्रे आहेत. इतिहाससंशोधक मोहीब्बुल  हसन यांनी ‘वाकीआ नामा’ नावाने टिपू सुलतानच्या राजदूतांच्या कंस्तुन्तुनियाच्या प्रवासवर्णनाचे १९९० च्या दशकात इंग्रजीत भाषांतर केले. हुसेन अहमद किरमानीच्या ग्रंथाचेदेखील  इंग्रजी भाषांतर करण्यात आले आहे. मात्र पत्रव्यवहाराविषयी मागील सत्तर वर्षांत भारतात संशोधन होऊ शकले नाही.
सोलापूरातील गाजीउद्दीन रिसर्च सेंटर ही संस्था मध्ययुगीन इतिहासाच्या संशोधनासाठी कार्यरत आहे. त्यातील सरफराज अहमद व सय्यद शाह वाएज यांनी टिपू सुलतानच्या साडेपाचशे  कागदपत्रांचे मराठीत भाषांतर केले आहे. त्यामध्ये ४५५ पत्रे, १० हुकुमनामे, तीन परिपत्रक आणि टिपू सुलतान लिखित ‘फतुहात ए मुजाहीदीन’ या ग्रंथातील पाचव्या प्रकरणातील लष्करी  आचारसंहिता यांचे मराठीत भाषांतर केले आहे. त्यामध्ये मोडी लिपीतील एक मराठी हुकुमनामादेखील समाविष्ट आहे. हैदराबादच्या निजामाच्या ग्रंथालयात हा मोडी हुकुमनामा ठेवला होता. तो या दोन्ही संशोधकांनी मिळून त्याचे मराठीत लिप्यांतर केले आहे. तर अलिगड विद्यापीठाच्या ग्रंथालयात टिपू सुलतानच्या राजदूतांचा हुकुमनामा व व्यापारी कंपनीचा हुकुमनामा होता. त्याचेदेखील मराठी भाषांतर करण्यात आले आहे.
या पत्रसंग्रहात टिपू सुलतानचे शैक्षणिक, सामाजिक, व्यापारी, आर्थिक धोरण आणि साहित्यिक योगदानाविषयीची पत्रे आहेत. हुकुमनाम्यात सक्तीचे शिक्षण, जनगणना, शेतकऱ्यांना  अर्थसाहाय्य, परराष्ट्र धोरण, बँकांविषयी माहिती दिली आहे. किर्क पेट्रीक याने संग्रहित केलेली फक्त १७८५ पर्यंतची कागदपत्रे आहेत. तर सरफराज अहमद व सय्यद शाह वाएज यांनी  भाषांतरित केलेल्या संग्रहात १७९९ पर्यंतची निवडक कागदपत्रे आहेत.

मूळ साधनांच्या भाषांतरासाठी सेंटरची महत्वकांक्षी योजना
गाजीउद्दीन रिसर्च सेंटरने मध्ययुगीन इतिहासाच्या संदर्भात प्रचंड ग्रंथसाठा जमवला आहे. त्यामध्ये अनेक हस्तलिखित प्रतींचा समावेश आहे. ही कागदपत्रे मराठी भाषेत आणण्याचा आमचा मानस आहे. याच योजने अंतर्गत आम्ही ‘इब्ने खल्दुन’ मुकद्दीमा मराठीत भाषांतरित केला आहे. इसवी सन ११ व्या शतकापासून अठराव्या शतकापर्यंतच्या कागदपत्रांच्या  भाषांतरासाठी भाषांतर केंद्राची स्थापना केली आहे, असे गाजीउद्दीन रिसर्च सेंटरचे सचिव अ‍ॅड. महिबुब कोथिंबीरे यांनी म्हटले आहे.

नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली येथील मिर्झा तंजिल बेग (वय 24) या तरूणाच्या आयुष्याचा यशस्वी खडतर प्रवास इतर तरूणांसाठी प्रेरणादायक असल्याने शोधनच्या वाचकांच्या सेवेत  सादर आहे. मिर्झा तंजिल बेग यांनी नुकतेच एमबीबीएस पूर्ण केलेले असून ते सध्या लातूर एसआयओचे शहराध्यक्ष आहेत. त्यानिमित्ताने त्यांच्याशी बशीर शेख व एम.आय. शेख  यांनी साधलेला हा संवाद.

प्रश्न - आपल्या प्रारंभिक शिक्षणा संबंधी काय सांगाल?
- माझे प्रारंभिक शिक्षण अंतरभारती माध्यमिक विद्यालय, बिलोली येथून मराठी माध्यमातून झाले. शालांत परीक्षेत मला फक्त 64 टक्के गुण मिळाले होते. त्यानंतर मी हु.पानसरे  महाविद्यालय, अर्जापूर येथे 11 वी विज्ञान शाखेत प्रवेश घेतला. 12 वी परीक्षेत मला 61 टक्के तर नीटमध्ये 720 पैकी 293 गुण मिळाले होते. त्या आधारावर एमआयएमएसआर वैद्यकीय महाविद्यालय, लातूर येथे शासकीय कोट्यातून मला एमबीबीएसच्या प्रथम वर्षात 2013 ला प्रवेश मिळाला. त्यानंतर 2018 मध्ये माझे एमबीबीएस पूर्ण झाले व सध्या मी  येथेच एन्ट्रनशीप तसेच पदव्युत्तर शिक्षणाची तयारी करीत आहे.

प्रश्न - तुमच्या या प्रवासाबद्दल तुम्हाला काय म्हणायचे आहे?
- माझे गाव बिलोली हे महाराष्ट्र आणि तेलंगनाच्या सीमेवर आहे. शेवटचे गाव असल्यामुळे शासनाचे फारशे लक्ष या गावाकडे नाही. स्वातंत्र्यापासूनच येथील मुस्लिम समाज हा अतिशय गरीब अवस्थेतून वाटचाल करीत आहे. पूर्ण गावामध्ये आजपावेतो एकही मुस्लिम विद्यार्थी एमबीबीएस होवू शकला नाही. यावरून या गावातील मुस्लिम समाजातील  शिक्षणाची भीषण परिस्थिती लक्षात यावी. हीच एक बाब मला लहानपणापासून खटकत होती. याच कारणामुळे मला एमबीबीएस करण्याची प्रेरणा मिळाली. मात्र प्रवास अवघड होता.  शैक्षणिक गुणवत्ता बेताचीच होती. तरी परंतु, अल्लाहच्या कृपेने माझे मूळ उद्देश्य साध्य झाले असून, मी वैद्यकीय क्षेत्रामध्येच इन-शा-अल्लाह पदव्युत्तर शिक्षण घेतल्यानंतरच  गावाकडे जाऊन रूग्णांची सेवा करणार आहे. कारण माझ्या गावात आजही दर्जेदार वैद्यकीय सेवा किफायतशीर दरामध्ये उपलब्ध नाही.

प्रश्न - बिलोली सारख्या मागास गावातून येवूनही तुम्ही स्वतःच्या व्य्नतीमत्वाचा इतका विकास कसा काय केला?
- याचे शंभर टक्के श्रेय मी एसआयओ या विद्यार्थी संघटनेस देतो.

प्रश्न - ते कसे काय?
- बिलोलीमध्ये एमबीबीएससाठी जी नीटची परीक्षा द्यावी लागते. तिची तयारी करून घेण्यासाठी कुठलीही शैक्षणिक संस्था नव्हती. शिवाय, 2013 मध्ये पहिल्यांदाच नीटची परीक्षा राष्ट्रीय स्तरावर घेण्याचे ठरल्यामुळे त्याचे वेगळेच दडपण माझ्यावर होते. त्यामुळे माझे मोठे बंधू अब्दुल कादर , मिर्झा तज्जमुल आणि माझे वडील मिर्झा खलील बेग यांनी मला  नांदेड येथे जाऊन नीटची तयारी करण्याचा सल्ला दिला व मोलाचे सहकार्य केले.

प्रश्न - मग काय झाले?
- मी नांदेडला आलो आणि पीर बुऱ्हाण येथे किरायाने खोली घेऊन दुसऱ्या एका अमान तानूरकर या विद्यार्थ्याबरोबर राहू लागलो. नीटसाठी चौगुले्नलासेस, माकणे-कोनाळे्नलासेस मध्ये  प्रवेश घेतला व अभ्यासाला सुरूवात केली.

प्रश्न - एसआयओच्या संपर्कात कसे आलात?
- नीटचा अभ्यास करत असताना पहिल्यांदा मला स्वतःच्या गुणवत्तेला आव्हान मिळाल्याचे लक्षात आले. अभ्यासाचे दडपण खूप होते. दरम्यान, पीर बुऱ्हाण भागातच राहणारे  एसआयओचे अध्यक्ष मोहसीन खान यांच्याशी माझी ओळख झाली. त्यांनी मला एसआयओच्या साप्ताहिक कार्यक्रमात येण्याचे आवाहन केले. त्याला प्रतिसाद म्हणून मी एसआयओच्या  कार्यक्रमांना जाऊ लागलो.

प्रश्न - पुढे काय झाले?

- एसआयओच्या संपर्कात आल्यानंतर मला माझ्या व्यक्तीमत्वातील बलस्थाने आणि त्रुटी दोन्हींची जाणीव झाली. त्रुटींवर कशी मात करता येईल, याचा मी विचार करायला लागलो. या  कामी मला एसआयओच्या ’एहतेसाब’ अर्थात आत्मावलोकनाच्या पद्धतीचा भरपूर उपयोग झाला. या पद्धतीने मला स्वतःचे आकलन करता आले. ज्या त्रुटी माझ्यामध्ये होत्या त्या दूर  करता आल्या. एका व्यवस्थेमधून ठराविक अशा अंतराने एहतेसाब होत असल्यामुळे माझ्यामध्ये जबाबदारीची जाणीव निर्माण झाली. शिवाय, एसआयओच्या बेसिक साहित्यामुळे मला इस्लामची माहिती झाली. नमाज अदा करतांना माझे लक्ष सज्द्याच्या ठिकाणी केंद्रीत करण्याची सवय लागली. त्यामुळे माझी एकाग्रता वाढली आणि सुरूवातीला नीटचा जो अभ्यास कठीण वाटत होता तो हळूहळू माझ्या आवाक्यात येत गेला. एसआयओच्या साहित्यामुळे मला इस्लामी व्यवस्थेची ओळख झाली. त्यातून माझ्यामध्ये आत्मविश्वासाची भावना प्रबळ  होत गेली. एसआयओचा सर्वात मोठा फायदा मला हा झाला की, मला माझे लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टींपासून लांब राहण्याची यु्क्ती मिळाली. त्यामुळे अभ्यासावर अधिकाधिक लक्ष  केंद्रीत करता आले. यासाठी मी नांदेड एसआयओ युनिटच्या सर्व सभासदांचा आभारी आहे. त्यांनी केलेल्या सहकार्यामुळे मला सद्मार्गावर चालण्याची संधी मिळाली. एसआयओ एक अशी संघटना आहे की जी विद्यार्थ्यांची ऐन त्यावेळेस मदत करते ज्यावेळेस त्यांना मदतीची गरज असते.

प्रश्न - भविष्याची तुमची काय योजना आहे?
- इन-शा-अल्लाह बिलोली ज्या गावात माझा जन्म झाला त्या गावात उत्कृष्ट आणि अत्याधुनिक वैद्यकीय सेवा खऱ्या अर्थाने सेवा म्हणून देण्याचा माझा मानस आहे. इस्लाममध्ये  खिदमतए- खल्क (समाजसेवा) ला फार महत्व आहे. भारतामध्ये हजरत ख्वाजा मोईनुद्दीन चिश्ती रहे. आणि हजारो सुफी संतांनी याच माध्यमातून समाजाची मोठ्या प्रमाणात सेवा  केलेली होती. तोच आदर्श मला माझ्या समोर ठेऊन रूग्णांची सेवा करावयाची आहे.

प्रश्न - हे तुम्ही कसे करणार?
- आज आपण पाहतो वैद्यकीय सेवांचे पूर्णपणे व्यापारीकरण झालेले आहे. कुठे-कुठे तर त्यात अपराधिक तत्वांचा सुद्धा शिरकाव झालेला आहे. त्यामुळे जनतेमध्ये वैद्यकीय सेवेबद्दल  एक सुप्त असा नकारात्मक भाव दिवसेंदिवस वाढतो आहे, असे माझे मत आहे. अशा नकारात्मक परिस्थितीमध्ये इस्लामी नैतिकतेची सांगड वैद्यकीय व्यवसायाशी घालून रूग्णांना  माफक दरात सेवा देता येईल याबद्दल माझ्या मनात शंका नाही.

प्रश्न - तुम्ही वैद्यकीय परीक्षेच्या तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना काय संदेश देऊ इच्छिता?
- हाच संदेश देतो की, मुलांनी एसआयओ (स्टुडन्ट इस्लामिक ऑर्गनायझेशन) आणि मुलींनी जीआयओ (गर्ल्स इस्लामिक ऑर्गनायझेशन) च्या माध्यमातून आपल्या व्यक्तीमत्वाचा  विकास करावा. आणि वैद्यकीय सेवेची तयारी करावी. कारण या दोन्ही गोष्टी एकमेकांना पुरक आहेत. हा माझा अनुभव आहे. विद्यार्थ्यांना करिअरबद्दल माहिती घेण्यासाठी डॉ. मिर्झा  तंजिल बेग (मो.9665000797) या नंबरवर संपर्क करू शकता. 3 मार्च रोजी जमाअते इस्लामी हिंद लातूरचे शहराध्यक्ष अबरार मोहसीन यांनी एमबीबीएस पूर्ण झाल्याबद्दल डॉ.मिर्झा तंजिल बेग यांचा पुष्पगुच्छ देऊन साप्ताहिक इज्तेमामध्ये सत्कार केला. यावेळी जमाअतच्या सर्व सदस्यांनी डॉ.बेग यांना भविष्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.

है अयां युरीश-ए-तातार के अफसानेसे 
पासबां मिल गए काबे को सनम खानेसे 

हजारो चॅनल्स, लाखो वर्तमानपत्रे आणि समाजमाध्यमांच्या कोट्यावधी पोस्टच्या माध्यमातून रात्रं-दिवस  रविवारची सुट्टीही न घेता अखंडपणे इस्लामविरोधी प्रचार होऊनही युरोप आणि अमेरिकेमध्ये असा एकही दिवस जात नाही जेव्हा तेथे दोन-चार लोक रोज इस्लामचा स्विकार करत  नाहीत. हा इस्लामला प्रतिगामी समजणाऱ्या लोकांवर काळाने उगवलेला सुडच म्हणावा लागेल. या धर्मांतरांच्या बातम्यांच्या लहरी सहजासहजी आपल्यापर्यंत येत नाहीत. मात्र 5  फेब्रुवारी रोजी हॉलंड अर्थात नेदरलँडमध्ये झालेल्या एका धर्मांतराने जागतिक स्तरावरखळबळ माजविली. वर्ल्ड हेविवेट बॉक्सिंग चॅम्पियन कॅशिअस्नले च्या धर्मांतराला जेवढी प्रसिद्धी मिळाली होती तेवढीच किंबहुना थोडीसी जास्तच प्रसिद्धी या धर्मांतरांना मिळाली. यामुळे या धर्मांतराची दखल घेणे क्रमप्राप्त ठरते.
नेदरलँड हा युरोपीयन युनियनचा एक श्रीमंत देश. या देशातील एक राजकीय पक्ष पी.व्ही. व्ही. अर्थात फ्रिडम पार्टी ला इस्लामचे वावडे. या पार्टीचा अध्यक्ष ग्रिट विल्डर्स हा इस्लामचा  क्रमांक एकचा शत्रू. या पक्षाने नेदरलँडमध्ये मस्जिद, कुरआन आणि मुसलमान यांचा विरोधच केला. एवढेच नव्हे तर हा विरोधच त्यांच्या राजकारणाचा पाया बनला. या ग्रिट विल्डरचा  एक सहकारी आणि खासदार अरनुड वॅन ड्युरॉनने 2013 मध्ये स्वतःच्या उच्चशिक्षित मुलासह अचानक इस्लामचा स्विकार करून फ्रिडम पार्टीला जोराचा धक्का हळूवारपणे दिला. त्यामुळे चिडून ग्रिट विल्डर्सने मागच्या वर्षी इस्लामचे प्रेषित ह.मुहम्मद मुस्तफा सल्ल. यांच्यावरील व्यंगचित्रांची स्पर्धा भरविली. मात्र मुस्लिम देशांच्या आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे डच (नेदरलँड) सरकारने ही स्पर्धा होऊ दिली नाही. जे-जे वाईट त्याला इस्लामशी कसेही करून जोडण्याच्या उद्योगात सदैव व्यग्र राहणाऱ्या विल्डर्सला दूसरा जोराचा धक्का तेवढ्याच जोरात  दिला तो त्याचा उजवा हाथ मानल्या जाणाऱ्या जोराम जॅरोन वॅनव्हॅन्नलेवरेन ने 5 फेब्रुवारीला आपण इस्लाम स्विकार केल्याची अधिकृत घोषणा केली. या घोषणेमुळे साहजिकच संपूर्ण  युरोपमध्ये खळबळ उडाली. जगातील सर्वच प्रमुख वाहिण्या, वेब पोर्टल्स आणि वर्तमानपत्रांनी या घोषणेची दखल घेतली.
मात्र भारतात ही बातमी समाज माध्यमातून आली. नाही म्हणायला लाजत काजत काही वर्तमानपत्रांनीही ही बातमी जमेल तेवढी छोटी करून प्रकाशित केली. मात्र युरोपमध्ये जशी ही  बातमी केंद्रस्थानी होती तसे स्थान या बातमीला आपल्या देशात मिळालेले नाही. आणि हे स्वाभाविकच होते. ज्या प्रकारे आपला राष्ट्रीय मीडिया वागतो आहे, ज्याप्रमाणे त्याने  धर्मनिरपेक्षतेचा त्याग केलेला आहे, निष्ठा बदललेल्या आहेत, त्यावरून या बातमीला प्रामुख्याने जनतेसमोर तो आणेल, अशी अपेक्षा करणे म्हणजे उन्मादी माणसाकडून समजदार  वर्तनाची अपेक्षा करण्यासारखे होते.
सीबीएस अर्थात सेंट्रल स्टॅटिट्निस ब्युरो नेदरलँडच्या सांख्यिकी विभागाच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार नेदरलँडच्या 17 कोटी 50 लाख लोकसंख्येपैकी 4.9 टक्के मुस्लिम आहेत. ग्रीट  विल्डर्सच्या विरोधाला न जुमानता अनेक डच नागरिक अभ्यासाअंती इस्लामचा स्विकार करत आहेत आणि धर्मांतराचा हा वेग पाहता 2050 पर्यंत नेदरलँडमध्ये मुस्लिमांची जनसंख्या  दुप्पट होईल, असे न्यूज एशियाच्या बातमीत म्हटले आहे.व्हॅन्नलेव्हरेनच्या धर्मांतराचे महत्व जोराम व्हॅन्नलेव्हरेन्स हा काही साधा सुधा माणूस नाहीये. तो डच संसदेच्या हाऊस ऑफ  रिप्रझेंटेटीव्ह अर्थात लोकसभेचा खासदार राहिलेला आहे. 17 जून 2010 ते 21 मार्च 2014 पर्यंत तो फ्रिडम पार्टीतर्फे खासदार होता. नंतर पक्ष प्रमुख ग्रिट विल्डर्सबरोबर झालेल्या  मतभेदामुळे त्याने पक्ष सोडला व स्वतंत्र सदस्य म्हणून 23 मार्च 2017 पर्यंत संसदेत त्याने काम केले. इस्लामचा एक कट्टर विरोधक म्हणून नेदरलँडमध्ये त्याची ओळख होती.  त्याचा  जन्म 13 जानेवारी 1979 रोजी अ‍ॅमस्टरडॅम येथे एका कट्टर प्रोटेस्टंट ख्रिश्चन कुटुंबामध्ये झाला. विशेषबाब म्हणजे त्याने अ‍ॅमस्टरडॅम विद्यापीठातून ’रिलीजिअस स्टडीज’ म्हणजे  ’धार्मिक अभ्यास’ या विषयात पदव्युत्तर पावेतोचे शिक्षण घेतलेले आहे व अनेक वर्षे याच विषयात त्याने अध्यापनाचे कामही केलेले आहे. अशा धर्मशास्त्रातील तज्ञ डच  लोकप्रतिनिधीचा इस्लाम स्विकार करण्याच्या निर्णयाने अनेकांच्या विचारांना हादरा दिलेला आहे.
अवघा युरोप आपल्या आस्थेविषयी साशंक झालेला आहे. फ्रिडम पार्टीचा आधारस्तंभ असलेल्याव्हॅन्नलेवरेनने 21 मार्च 2014 ला पक्षप्रमुख व पक्षाच्या पक्षपातील नीतिला कंटाळून विभक्त  होत स्वतःच्या व्ही.एन.एल. नावाच्या एका नव्या राजकीय पक्षाची घोषणा केली. मात्र 2017 साली झालेल्या सार्वजनिक निवडणुकांमध्ये पक्षाला आलेल्या अपयशामुळे 23 मार्च 2017  रोजी त्याने पक्ष गुंडाळल्याचे जाहीर केले. राजकारण सोडल्यावर त्याने डच रेडिओवर, ’’डिट इज ए डॉग’’ या शोच्या समालोचकाच्या रूपात काम केले. रेडिओने त्याला या शोमध्ये  यासाठी घेतले होते की, तो पुरानमतवादी, उजव्या विचारांचा, प्रोटेस्टंट ख्रिश्चन होता. इस्लाम स्विकारण्यापूर्वी त्याचे विचार त्याच्या या लोकप्रिय घोषणेने वाचकांच्या सहज लक्षात  येतील. तो म्हणत असे की, ’’इस्लाम खोटा धर्म आहे आणि कुरआन विष आहे’’ आपल्या याच विचारांना एक तात्विक बैठक मिळवून देण्यासाठी त्याने इस्लाम विरूद्ध एक सविस्तर  पुस्तक लिहिण्याची घोषणा केली. त्या पुस्तकाचे नाव त्याने, ’’अपॉस्टेट : फ्रॉम ख्रिश्चॅनिटी टू इस्लाम इन द टाईम ऑफ से्नयुलर टेरर’’ असे ठेवले होते. या पुस्तकासंबंधी संशोधन  करण्यासाठी त्याने केंब्रिज विद्यापीठाच्या प्राध्यापक टीमोथी विंटर यांच्याशी संपर्क केला. विंटरची निवड त्याने यासाठी केली की, विंटरने नुकतीच इस्लाम स्विकारल्याची घोषणा करून  स्वतःचे नाव अब्दुल हकीम मुराद असल्याचे घोषित केले होते.व्हॅन्नेलेवरेनला आत्मविश्वास होता की आपण विंटरला सुद्धा त्याचा धर्मपरिवर्तनाचा निर्णय कसा चूकला हे दाखवून देऊ  शकू.
जेव्हा व्हॅन्नेलेवरनेने प्रा.विंटरला  प्रश्न केला की, व्हॉट इज इस्लाम? तेव्हा उत्तरादाखल विंटरने काही पुस्तके पाठवून दिली.व्हॅन्नलेवरेनला तर हेच हवे होते. त्याला वाटले चला  स्वतःच्या पुस्तकाच्या संशोधनासाठी आयते स्टडी मटेरियल उपलब्ध झाले. आनंदाने व्हॅन्नलेवरेनने ती पुस्तके वाचण्यास सुरूवात केली. स्वतः धर्मशास्त्रज्ञ असल्याने जस-जसे वाचन  पुढे जात होते तस-तसे त्याच्या विचारांना हादरे बसत होते. या वाचनातून त्याला इस्लाम संबंधी सत्य माहिती तर कळालीच उलट त्याच्या मनातील सर्व शंकांची उत्तरे देखील मिळाली. एक परिपूर्ण धर्म कसा असावा? या संबंधीच्या त्याच्या कल्पनेपेक्षाही जास्त परिपूर्ण इस्लाम असल्याचे त्याच्या लक्षात आले व जे-जे वाईट ते-ते इस्लामशी जोडण्याची गरज ग्रिट विल्डर्सला का वाटत होती, याचेही उत्तर त्याला मिळाले. आणि त्याच्या भावविश्वात एक नवीन सूर्योदय झाला.
तरीपण व्हॅन्नलेवरेनने घाई न करता अनेक डच इमामांशी व्यक्तिगत संवाद साधला. त्यांच्याकडून इस्लाम संबंधी अधिक माहिती हस्तगत करून घेतली आणि पूर्ण विचाराअंती त्याने  इस्लाम स्विकारल्याची घोषणा केली. नेदरलँडमध्ये मुस्लिमांचा दुःस्वास केला जातो, त्यांना रानटी, हिंसक आणि असंस्कृत समजले जाते, जेथे मुस्लिम महिलांना परदा करण्यास,  मस्जिदीवर मिनार बांधण्यास प्रतिबंध आहे, त्या देशात इस्लामचा स्विकार करणे, यासारखे दूसरे धाडस ते कोणते? व्हॅन्नलेवरेनसाठी आस्थेसंबंधी असलेल्या आपल्या प्रस्थापित  भूमिकेपासून घुमजाव करून थेट विरोधी भूमिका घेऊन इस्लाम स्विकारणे मोठे जिकीरीचे काम होते. मात्र सत्याचा साक्षात्कार होताच क्षणाचाही विलंब न लावता, लोकांची, लोकप्रियतेची आणि कुटुंबाची कोणाचीही परवा न करता त्याने सरळ इस्लाम स्विकारत असल्याची घोषणा केली. त्यावरून त्याच्या धाडशी स्वभावाचा अंदाज यावा. त्याच्या या निर्णयावर ग्रिटची  प्रतिक्रिया अशी की,’’ एका शाकाहऱ्या व्यक्तिने कसाई खाण्यात जॉब स्विकारण्यासारखा हा निर्णय आहे. मला अंदाज नव्हता की माझी फ्रिडम पार्टी इस्लाम स्विकारण्यासाठी सुपिक  जमीन ठरेल.’’व्हॅन्नलेवरेनने धर्मपरिवर्तनाचा हा जो निर्णय घेतलेला आहे, त्यामागच्या जोखीमीची त्याला संपूर्ण कल्पना आहे. त्याच्या या निर्णयाची पाठराखण त्याची पत्नी व त्याच्या  भावाव्यतिरिक्त कोणीही केलेली नाही. परंतु, व्हॅन्नलेवरेनला कोणाची परवा नाही. अज्ञान काळात आपण जो इस्लामला विरोध केला, इस्लामविरोधी चित्रपट ’फितना’च्या वितरणाचे जे  काम केले, कुरआन आणि प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांच्याबद्दल ज्या अपमानजनक टिपण्या केल्या त्या सर्वांसाठी त्याने तौबा केली असून, मुस्लिम जगताची माफी मागितलेली आहे.  एवढी स्पष्ट भूमिका घेण्यासाठी सिंहाचे काळीज लागते.
अल्लाहचे मनसुबे कोणाच्याही लक्षात येवू शकत नाहीत. तो कोणाकडून काय काम घेईल, याचा अंदाज सुद्धा बांधता येत नाही. इस्लामी इतिहासामध्ये एकापेक्षा एक कट्टर इस्लाम  विरोधकांनी इस्लाम स्विकारल्याचे दाखले हजरत उमर रजि., हजरत खालीद बिन वलिद रजि. पासून जे सुरू आहेत ते आजतागायत सुरूच आहेत. इस्लाम तलवारीने पसरत  नाही...व्हॅन्नलेवरेनच्या धर्मपरिवर्तनाच्या निर्णयातून त्या लोकांना नक्कीच उत्तर मिळालेले असणार ज्यांचा असा समज होता की, इस्लाम हा तलवारीच्या बळावर पसरतो. जागतिक  मुस्लिम समुहासाठी ही मनाला दिलासा देणारी घटना आहे. कारण की, कट्टर विरोधकच जेव्हा कट्टर समर्थक बनतो हे दृश्य डोळ्यादेखत पाहण्यासारखा आनंद दूसरा नाही. धन्यवाद! व्हॅन्नलेवरेन आपल्या धाडसी निर्णयाने हा गौरवपूर्ण आनंद जागतिक मुस्लिम समुदायाला मिळवून दिल्याबद्दल शतशः धन्यवाद!
तुमचा हा निर्णय अनेक बुद्धिवंतांना इस्लाम संबंधी आपल्या विचारांचा फेर आढावा घेण्यास भाग पाडेल, याचाही आनंद या क्षणी आम्हा सर्वांना होत आहे. वेलकम टू द प्राऊड अँड  ग्लोरियस ग्लोबल फॅमिली ऑफ इस्लाम.

आज आपल्या देशाला स्वातंत्र्य मिळून ७० वर्षे झाली, परंतु भारतीय मुस्लिम समाजाची प्रगती आणि विकास झाला नाही. त्याला महत्त्वपूर्ण कारण म्हणजे मुस्लिम समुदाय आज सामाजिक, राजकीय आणि जातीय संघर्षात भरडला जात आहे. यामुळे या समाजाची प्रगती आणि विकास कमी अधोगती जास्त प्रमाणात झाली आहे. संपूर्ण भारतात जर कोणी सर्व  क्षेत्रांत मागे असेल तर तो म्हणजे मुस्लिम समाज. या समाजाची सद्य:स्थिती, सरकार आणि राज्यकर्त्यांच्या दुर्लक्षित कारणांमुळे खालावली आहे. हा समाज जातियवादात भरडला जात  आहे. सरकार आणि काही राज्याकर्त्यांमुळे आपल्या देशातील लोकशाही आणि स्वातंत्र्य धोक्यात आले आहे. देशात आजपर्यंत अनेक सरकारे आली आणि त्यांनी अनेक समित्या  नेमल्या, मात्र त्या कागदोपत्री होत्या. त्यांची अंमलबजावणी प्रत्यक्ष सरकारांनी आजपर्यंत मुस्लिम समाजासाठी केलेली नाही. आपल्या देशात धार्मिक उन्माद माजविण्याचा व जातीचे  तुष्टीकरण करण्याचा आरोप करून मुस्लिम समाजाला बदनाम केले.
येथे गेली अनेक वर्षे काँग्रेस पक्षाची सत्ता राहिली आहे. या प्रत्येक काळात धार्मिक वाद माजवून मुस्लिम समाजावर, लहान मुले व महिलांवर अत्याचार घडवून आणण्यात आले. जे  लोक जातीय दंगलीत मृत्युमुखी पावले त्यांच्याशिवाय त्यांच्या घरात चूल पेटती की नाही याकडे आजपर्यंत कोणत्याही सरकार वा राज्यकर्त्यांनी लक्ष दिले नाही. त्यांना आर्थिक मदतही  पोहचविण्याचा प्रयत्न कधी झाला नाही. मुस्लिम समाजामध्ये फार कष्टाने एकवेळच्या जेवणाची व्यवस्था करण्यात त्यांचा संपूर्ण दिवस जातो. केंद्रा वा राज्यात कोणत्याही पक्षाचे सरकार अले तरी मुस्लिम समाजाच्या परिस्थितीवर काही फरक पडत नाही. कारण ते आजही या स्वतंत्र भारतात पिढ्यान्पिढ्या गरिबी, अज्ञान आणि दारिद्र्याच्या खाईत जीवन जगत  आहे. येथील राजकारण्यांकडे या समाजाच्या समस्या सोडविण्यासाठी वेळ नाही. या स्थितीला राजकीय पक्षांच्या नेत्यांरोबरच मुस्लिम समाजातील नेतेदेखील जबाबदार आहेत. या  लोकांनी मुस्लिम समाजाला धर्मकारणात, दंगलींत आणि दहशतवादासारख्या समस्यांमध्ये इतके व्यस्त करून टाकले आहे की त्याला आपल्या रोजीरोटीपलीकडे कसलाच विचार करण्यास  वेळ नाही.
मुस्लिम समाजाला प्रगती करायची असेल तर सर्वप्रथम सक्षम नेतृत्व समाजात निर्माण करावे लागले. मग पक्ष स्थापन करून लोकशाही पद्धतीने राजकीय सत्तेत भागीदारी मिळवावी  लागेल. येथे मुस्लिम समाजाची मोठी लोकसंख्या असूनदेखील हा समाज विकासाच्या दृष्टीने मागे का राहातो यावर विचारमंथन व्हायला हवे. या समाजातील अनेक तथाकथित नेते काही जातीयवादी पक्षांत काम करतात, ते पक्षाच्या ताटाखालचे मांजर बनून आपलेच पोट भरत बसले आहेत. त्यांना आपल्या समाजाच्या प्रगतीबद्दल बोलण्याची हिंमत होत नाही. या  समाजाने शिकावे, प्रगती करावी अशी राजकीय पक्षांची मुळीच इच्छा नाही. मुस्लिम समाजाच्या प्रगतीत प्रचंड प्रमाणात अडचणी येत आहेत. समाजाच्या मूलभूत व शैक्षणिक सुविधा  मिळविण्यासाठी संघटितपणे लढा उभारण्याची वेळ निर्माण झाली आहे. राज्यकर्त्यांना कागदावर मुस्लिम समाज दिसतो मात्र कोणत्याही सुविधा त्यांच्यापर्यंत पोहचत नाहीत. या समाजाच्या लोकांना देशांतर्गत तिरस्काराच्या दृष्टीने पाहिले जात आहे. देशद्रोही ठरविले जाते आणि अशा प्रकारचे आरोप केले जात आहेत. मुस्लिम व्यक्तीला घर, जागा, दुकान इत्यादी खरेदी करण्यापासून रोखले जात आहे, ही दुर्दैवाची बाब आहे. हे सर्व मुस्लिमांच्या देशभक्तीवर संशय घेण्यासारखे आहे.
देशातील धर्मनिरपेक्ष सरकारने मुस्लिमांच्या शैक्षणिक सुविधांकडे दुर्लक्ष केले आहे. म्हणूनच हा समाज आपल्या पायावर उभा राहू शकत नाही. आर्थिकदृष्ट्या सक्षम नसल्यामुळे लहान  मुलांनादेखील शिक्षण मिळत नाही. आपल्या दोन वेळच्या जेवणाच्या सोयीसाठी बाल्यावस्थेत मुलांना कामावर जावे लागते. स्वातंत्र्योत्तर काळात मुस्लिम समाजाला जी राजकीय  भागीदारी मिळायला हवी होती ती आजतागायत मिळालेली नाही, यामागे फार मोठा राजकीय षङ्यंत्राचा भाग आहे. त्यामुळे समाजाचा माणूसच समाजातील माणसाला निवडून देत नाही.  तसेच सांप्रदायिकतेमुळे या समाजाची प्रगती झालेली नाही. म्हणूनच हा समाज मागे राहिला आहे. त्यामुळे समाजातील लोकांना निवडणुकीच्या काळात मतांचे राजकारण करणाऱ्या आज  कोणत्याही राजकीय पक्षावर विश्वास अजिबात उरलेला नाही.

- गुलाब नजीर पिंजारी
निंभोरा- रावेर (जि.जळगाव)
मो.९६८९०३५७९२

माननिय मआज बिन जबल (र.) कथन करतात की, प्रेषित ह. मुहम्मद (स.) यांनी फर्माविले आहे की, ‘‘अल्लाहचा हक्क दासांवर  हा आहे की, दासांनी फक्त त्याचीच उपासना व आज्ञापालन करावे, आणि या बाबत दुसऱ्या कुणाला तिळमात्र सहभागी ठरवू नये.  तसेच प्रेषितांनी फर्माविले आहे की, ‘‘अल्लाहची उपासना व आज्ञापालन करणाऱ्या दासांचा अल्लाहवर हा हक्क आहे की त्याने  (अल्लाहने) दासांना शिक्षा, यातना देऊ नये. (संदर्भ - हदीस - बुखारी व मुस्लीम)

भावार्थ- प्रेषित ह. मुहम्मद (स.) यांच्या आदेशान्वये, एकेश्वरवादाचे महत्व समजून येते. केवळ अल्लाहच्या उपासना व  आज्ञापालनामुळे नरकाच्या शिक्षेपासून बचाव होईल. एकेश्वरवाद ही गोष्ट ईशप्रकोपापासून वाचविणारी आहे आणि स्वर्गाचे हक्कदार बनविणारी आहे. याहून अधिक मौल्यवान गोष्ट दासाच्या नजरेत आणखी कोणती असेल? ‘अल्लाह’च्या  अस्तित्वासंबंधी वास्तवतेचा ठाव घेणे मानवी विचारशक्तिला शक्य नाही. म्हणून अल्लाहला केवळ त्याच्या त्या गुणांद्वारेच ओळखले जाऊ शकते, ज्याच्या तेजोवलयांनी हे संपूर्ण  सृष्टीजीवन व्यापून आहे. सृष्टीमध्ये जे जे आहे, ते सर्वचे सर्व अल्लाहच्या कोणत्या ना कोणत्या गुणांचे प्रदर्शन आहे. म्हणूनच प्रेषित मुहम्मद (स.) यांनी आदेश दिला आहे.  ‘‘अल्लाहच्या निर्मितीवर विचार व चिंतन करीत रहा. परंतु खुद्द त्याच्या अस्तित्वासंबंधी तसे प्रयत्न करू नका.’’ ईश्वरी अस्तित्वाची वास्तवता मानवी दृष्टीच्या व विचारशक्तिच्या  अवाक्या बाहेरची गोष्ट आहे हे उघड सत्य आहे. निर्मितीपैकी अगदी सामान्यातील सामान्य गोष्टीची स्थिती अशी आहे की आमचे ज्ञान तिच्या गुणांपर्यंतच पोहचून थांबते. त्याच्या  अस्तित्वाची काय हकीकत आहे, ही गोष्ट बव्हंशी आमच्यासाठी एक रहस्यच राहते. मग त्या अस्तित्वाचा ठाव घेणे आमच्यासाठी कसे शक्य आहे? जे इतर सर्व निर्मितीपासून मुलत:च  वेगळे आहे. जे सर्वंकषपणे अनुपम आहे, ज्याला इतर कोणत्याही वस्तूशी कसलीही सदृश्यता (समानता) नाही. जो निर्माता आहे व त्याच्या व्यतिरिक्त समस्त सृष्टी व सृष्टीतील  समस्त घटक त्याची निर्मिती आहे. जे अस्तित्व स्वयंभू आहे तर प्रत्येक घटक ऱ्हास पावणारी, नष्ट होणारे आहे. ज्याचा प्रत्येक गुण परमोच्च बिंदूला पोहोचलेला, अनादी व अनश्वर आहे, जेव्हा की या चिंतनाच्या कक्षेत तर कोणती गोष्ट येऊ शकते तर ती सर्वोच्च अल्लाहच्या केवळ गुणांचे ज्ञान होय. त्याच्या अस्तित्वाच्या वास्तवतेचा ठाव घेणे मानवी  बौद्धिकदृष्टीने केवळ अशक्य गोष्ट आहे म्हणूनच महान कुरआनने आपला संवाद केवळ अल्लाहच्या गुणांपुरताच, चर्चेपुरताच मर्यादित ठेवला आहे. अल्लाहच्या परमोच्च गुणांची ही मोठी  संख्या, अस्तित्वाची अनेकता दर्शविणारी आहे, असे कदापी नाही. (जसे की काही धर्माच्या अनुयायांनी कल्पना करून घेतली आहे) किंबहुना हे गुण वा हे शक्ती सर्वच्या सर्व त्याच  एका असितत्वात, ‘अल्लाह’मध्येच केंद्रित आहेत. म्हणून महान कुरआनने हे उघड सत्य असे फर्मावून मध्यान्हींच्या सूर्यासमान स्पष्ट केले आहे. हवे तर तुम्ही ‘अल्लाह’ म्हणून  पुकारा, हवे तर ‘रहमान’ (मेहेरबान) म्हणून. जे कोणते चांगले नाव तुम्ही घ्याल (तर (त्याच्याने अभिप्रेत अल्लाहचे अस्तित्वच असेल) कारण सर्व चांगली नावे त्याच्यासाठीच आहेत. (सुरह - बनीइस्राईल) म्हणजे तुम्ही ईशत्वाचा जो गुण व ज्या शक्तीला दृष्टीसमोर ईश अस्तित्वाचे ध्यान कराल, त्याच्याने अभिप्रेत नेहमी तेच एक अस्तित्व असेल, ज्याचे नाव  अल्लाह आहे. उदा. जर तुम्ही कृपा व मेहेरबानीची कल्पना मनात बाळगून ‘रहमान’ म्हणाल तर त्याच्याने अभिप्रेत दुसरे एखादे अस्तित्व असेल, आणि जर काही इतर गोष्टी आणि  गुणाच्या दृष्टीने ‘अल्लाह’ असे म्हंटले तर त्याच्याने अभिप्रेत अन्य एखादे अस्तित्व असेल, असे कदापी समजू नका.

पर्याय न देता विरोध निरर्थक असतो. याच्या एवढा बेजबाबदारपणा दूसरा नसतो. आजकाल बहुजन वंचित आघाडीच्या रूपाने महाराष्ट्राच्या राजकारणाला जो तीसरा पर्याय देण्याचा  प्रयत्न ज्या दोन प्रख्यात नेत्यांनी चालविलेला आहे, आकर्षक जरी भासत असला तरी पुरेसा नाही. एखादवेळी आगामी विधानसभा निवडणुकांमध्ये कदाचित या पर्यायाचा परिणाम होईल  पण सर्जिकल स्ट्राईक-2 च्या पार्श्वभूमीवर पुढच्या महिन्यात होणाऱ्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्रात हा पर्याय बहुजनांचा लाभ कमी आणि हानी जास्त करेल, अशी सार्थ भिती  शिवाजी पार्क येथील मागच्या आठवड्यात झालेल्या वंचित बहुजन आघाडीच्या महासभेनंतर निर्माण झालेली आहे.
कधीकाळी बॅ.ओवेसी शिवाजी पार्कवर भाषण करतील व लाखभर लोक त्यांना ऐकायला येतील, सर्व वाहिन्या त्यांचे लाईव्ह प्रसारण करतील, असे भाकित जर कोणी फक्त पाच वर्षापूर्वी  केले असते तर लोकांनी त्याला वेढ्यात काढले असते. पण मागच्याच आठवड्यात ही अशक्यप्राय अशी ओवेसींची सभा शिवाजी पार्कवर यशस्वीरित्या पार पडली. म्हणूनच राजकारण हा शक्यता आणि अशक्यतांचा खेळ आहे, असे म्हणणे भाग पडते. 
शिवाजी पार्क हा बाळासाहेब ठाकरे शिवाय भरू शकत नाही, हे गृहितकही बाळासाहेब आंबेडकर आणि ओवेसी यांच्या सभेने चुकीचे ठरवले आहे. वंचित बहुजन आघाडीचे स्टार कॅम्पेनर  बॅ.ओवेसी आहेत, यात वाद नाही. या सभेमधील त्यांचे संपूर्ण भाषण सर्वच प्रमुख वाहिन्यांनी थेट दाखविले. त्याचवेळी बाळासाहेबांचे संपूर्ण भाषण वाहिन्यांनी थेट दाखविले नाही, ही बाब  नोंद घेण्यासारखी आहे. मेनस्ट्रीम मीडियाने बॅ.ओवेसींच्या वाढत्या लोकप्रियतेला दिलेली ही पावती आहे हे नाकारता येत नाही. नांदेड येथील वंचित बहुजन आघाडीच्या सभेमधील त्यांनी  केलेल्या भाषणाने बहुजनांच्या काळजाचा ठाव घेतला व तेथूनच त्यांच्या भाषणांना मीडियाने गांभीर्याने घेण्यास सुरूवात केली, हे ही नाकारता येण्यासारखे नाही. ओवेसींना गंभीरपणे  ऐकणे ही आता राजकारणाची जाण असलेल्या प्रत्येकाची गरज बनलेली आहे. नांदेड नंतर वंचित बहुजन आघाडीच्या व्यासपीठावरून त्यांनी केलेले प्रत्येक भाषण हे प्रेक्षकांना  अधिकाधिक खिळवून ठेवणारे झाले आहे, हे सुद्धा मान्य करावे लागेल.
शिवाजी पार्कमध्ये त्यांनी केलेले भाषण तर संग्रहित करून ठेवण्याएवढे महत्त्वाचे व श्रवणीय होते. पुलवामा हल्ल्याला जबाबदार धरून त्यांनी पाकिस्तानविरोधी जी रोखठोक भूमिका  घेतली ती प्रत्येक भारतीय नागरिकाला अभिमान वाटेल, अशीच होती. त्यांच्या भाषणातील मुद्यांशी त्यांच्या कट्टरविरोधकांनाही खाजगीत सहमत व्हावे लागलेले आहे, हाच बॅ.ओवेसींचा  राजकीय विजय आहे.
या सभेमध्ये त्यांनी उचललेले मुद्दे एव्हाना सर्वांनाच कळालेले आहेत. म्हणून त्यांची पुनरूक्ती टाळत शिवाजी पार्कमध्ये बाळासाहेबांनी घेतलेल्या भूमिकेचा विचार करू. बाळासाहेबांनी  अजूनही काँग्रेसबरोबर युती करण्याची आपली तयारी असल्याचे संकेत आपल्या भाषणातून दिले. परंतू, काँग्रेस बॅ. ओवेसींसह त्यांना स्वीकारायला तयार नाही, जागा वाटपांचा मुद्दा गौण  आहे. हे आतापावेतो सगळ्यांच्या लक्षात आलेले आहे. काँग्रेसची खरी अडचण बॅ. ओवेसी आणि त्यांचा पक्ष आहे. काँग्रेसच्या लक्षात एक सत्य अजूनही आलेले नाही की एमआयएम हा  एक धार्मिक पक्ष नसून नावात जरी ’एम’ असले तरी तो एक मान्यताप्राप्त राजकीय पक्ष आहे, मुस्लिमांशिवाय बहुजन समाजाचे अनेक लोकप्रतिनिधी या पक्षाच्या तिकीटावर निवडून  आलेले आहेत. हैद्राबादचा बिगर मुस्लिम महापौर सुद्धा या पक्षाने दिलेला आहे. म्हणून एमआयएम आणि ओवेसींना नाकारणारे काँग्रेसचे हे आडमुठे धोरण त्यांच्याच नुकसानीची नांदी  ठरणारे आहे.
काँग्रेसने खरे पाहता ए.के. अँटोनी समितीच्या निष्कर्षांचा अवास्तव धसका घेतलेला आहे. 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीतील पक्षाच्या ऐतिहासिक पराभवानंतर ए.के. अँटोनी समितीने  एक निष्कर्ष काढला होता की, काँग्रेस पक्ष हा मुस्लिमांचे लांगुलचालन करतो, असा समज मतदारांमध्ये सर्वदूर पसरला होता, म्हणून बहुसंख्य समाजाची मते, काँग्रेसला न मिळता  भाजपाला मिळाली होती. या खोट्या निष्कर्षाचा धसका काँग्रेसने व विशेषतः काँग्रेस अध्यक्ष राहूल गांधींनी एवढा घेतला की, स्वतःला जनेयूधारी, दत्तात्रय, कौल ब्राह्मण असल्याचे  रीतसर घोषित करून घेतले व त्यानंतर झालेल्या प्रत्येक निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान त्यांनी एकापाठोपाठ एक मंदिराना भेटी देण्याचा सपाटा लावला. आपल्या भोवतालच्या यंग  ब्रिगेडमध्ये एकही मुस्लिम चेहरा राहणार नाही, याचीही दक्षता घेतली. आसाममध्ये त्यांनी सत्ता सोडली, मात्र युडीएफशी युती केली नाही. कारण एवढेच की, तो मौलाना बद्रुद्दीन  अजमल यांचा पक्ष होता. या सर्वांचा त्यांना लाभही झाला. भारताच्या कंबर पट्ट्यातील तीन महत्त्वाची राज्ये त्यांनी जिंकली. म्हणून काँग्रेसची भूमिका स्पष्ट आहे.
ओवेसींसह ते वंचित बहुजन आघाडीला स्वीकारणार नाहीत व बॅ.ओवेसींना वगळून वंचित बहुजन आघाडीत उर्जा राहणार नाही, हे ही नाकारता येणार नाही. अशा विचित्र कोंडीत सध्या  महाराष्ट्राचे राजकारण अडकलेले आहे. शिवाय, बाळासाहेब आणि बॅ.ओवेसी हे सुद्धा काँग्रेसशी आघाडी करण्यात मनातून उत्सूक नाहीत की काय, अशीही शंका मनात आल्याशिवाय  राहत नाही. या दोघांची भाजपशी अंतर्गत सेटींग असावी, अशी शंका घेण्यास निम्नलिखित तीन कारणे पुरेशी आहेत.
पहिले कारण महाराष्ट्र शासनाने राहूल गांधीच्या सभेला शिवाजी पार्क नाकारले, मात्र वंचित बहुजन आघाडीच्या सभेला तेच मैदान देऊ केले.
दोन - वंचित बहुजन आघाडीच्या लाखोंच्या सभेंच्या खर्च भाजपा करतो की काय? अशीही शंका यावी एवढ्या देखण्या त्यांच्या होत आहेत. लोकवर्गणीतून एवढ्या दमदार सभा आणि  नेत्यांची उड्डाणे शक्य नाहीत.
तीन - बाळासाहेबांनी एकीकडे शिवाजी पार्कवर झालेल्या सभेत काँग्रेससाठी दारे उघडी असल्याचे संकेत दिले. तर दूसरीकडे लगेच मंगळवारी म्हणजे 26 फेब्रुवारीला नागपूर येथे  बोलतांना म्हटले की, ’’काँग्रेसचे आणि संघाचे विचार मिळते-जुळते असून, केंद्रात भाजपा विजयी झाल्यास पुढचे पंतप्रधान गडकरी असतील. एकंदरीत या तीन कारणांमुळे  बाळासाहेबांच्या मनात काँग्रेसशी आघाडी करण्याची इच्छा नसावी, अशी शंका वाटते.
खेळ असो, युद्ध असो की राजकारण विजयापेक्षा अधिक महत्त्वाचे काहीच नसते. हे सूत्र शिवसेना-भाजप युतीला उमजले ते काँग्रेस- राष्ट्रवादी आघाडीला उमजलेले नाही, असेही  माणण्यास वाव आहे. शिवसेना भाजप युतीनंतर महाराष्ट्रातील निवडणुकीच्या राजकारणाचे चित्र बदललेले आहे व काहीही करून वंचित बहुजन आघाडीला सोबत घेणे अपरिहार्य आहे, ही  बाब अजूनही आघाडीच्या लक्षातच आलेले नाही. एमआयएम बरोबर काँग्रेसने आंध्रप्रदेशमध्ये युती केली होती, हा इतिहास फारसा जुना नाही. ओवेसींची विश्वासर्हता आणि स्विकार्हता  अलिकडे बहुजन समाजामध्ये वाढलेली आहे. बॅ.ओवेसी आता फक्त मुस्लिमांचेच नेते राहिलेले नाहीत तर बहुजन समाजही त्यांना गांभीर्याने घेऊ लागलेला आहे. ही बाब काँग्रेसच्या  लक्षातच येत नाहीये. वंचित बहुजन आघाडीला सोबत न घेणे याचा अर्थ महाराष्ट्रात 2014 च्याच लोकसभा निकालांची कमीजास्त प्रमाणात पुनरावृत्ती होणे हे आहे. हे सत्य आघाडीच्या 
लक्षात आले नसल्याचे दिसून येते.
वंचित बहुजन आघाडीचा जो राजकीय झंझावात सुरू आहे, लाखो बहुजन स्वखर्चाने त्यांच्या सभेला गर्दी करत आहेत. भाषेच्या अडसरावर मात करून ज्यापद्धतीने बॅ.ओवेसी जनतेच्या  मनावर गारूड करत आहेत ते पाहता वंचित बहुजन आघाडीला सोबत घेतले नाही तर ही आघाडी काँग्रेसराष्ट्रवादीच्या आघाडीत बिघाडी केल्याशिवाय राहणार नाही, हे स्पष्ट आहे. कारण  ही आघाडी जी मतं घेणार आहे ती काँग्रेस- राष्ट्रवादीचीच घेणार आहे.
बाळासाहेब आंबेडकरांनी भीमा कोरेगाव प्रकरणात जी भूमिका घेतली त्या भूमीकेने त्यांना अनुसूचित जातींचा ’सर्वमान्य नेता’ या पदावर नेऊन बसविले आहे. म्हणून आगामी लोकसभा  व त्यानंतरच्या विधानसभा निवडणुकीपर्यंत तरी त्यांचे हे पद अबाधित राहील, यातही वाद नाही. शिवाय, त्यांच्या सोबत व्यासपीठावर आणि समोर जमीनीवर श्रोत्यांमध्ये इतर जातींचा  जो सहभाग आहे तो ही नोंद घेण्याइतपत ठळक आहे. विशेषतः धनगर समाज, ज्याला आरक्षणाचे गाजर दाखवून भाजपने पाच वर्षापासून झुलवत ठेवलेले आहे, तो भाजपवर प्रचंड  नाराज आहे. बाळासाहेबासोबत असलेले धनगर समाजाचे नेते, त्यांच्या समाजाची बरीच मते बहुजन वंचित आघाडीच्या तिजोरीत टाकतील, याचीही खात्री वाटते. राहता राहिला प्रश्न  मुस्लिमांचा, तर मुस्लिम हे नेहमीच टॅ्नटीकल वोटिंग म्हणजे धोरणात्मक मतदान करीत असतात. जो उमेदवार भाजपाच्या उमेदवाराला पराभूत करण्याची क्षमता बाळगून असतो  त्यालाच ते मतदान करीत असतात. मात्र मुस्लिम तरूणांच्या मोबाईलमध्ये ज्या मोठ्या संख्येने ओवेसींच्या भाषणांचे क्लीप संग्रहित आहेत ते पाहता प्रचंड प्रमाणात मुस्लिम तरूण परिणामांची चिंता न करता बॅ.ओवेसींच्या आव्हानाला प्रतिसाद देत वंचित बहुजन आघाडीसोबत गेल्यास नवल वाटू नये. म्हणून काँग्रेस-राष्ट्रवादी आघाडी आणि वंचित बहुजन आघाडी  यामध्ये मुस्लिम मतांची विभागणी होईल, अशीही शक्यता वाटते.
सरतेशेवटी एक मुद्दा मांडून लेख संपवितो की, वंचित बहुजन आघाडीच्या अटी फारश्या अडचणीच्या नाहीत. म्हणून थोडीफार देवाणघेवाण करून त्यांच्या अटी मान्य कराव्यात किंवा  त्यांना उघडे पाडावे, असे न झाल्यास काँग्रेस - एनसीपी आघाडीचे नुकसान अटळ आहे.

- एम.आय. शेख, लातूर

ज्या काळी जगातील श्रेष्ठ तत्वज्ञान स्त्रीमध्ये आत्मा असतो कि नाही? सारख्या गप्पा मारण्यात व्यस्त होते त्या काळात प्रेषित मुहम्मदांनी स्त्रीला सर्वच क्षेत्रात समान (एकसारखे  नव्हे) अधिकार देऊन टाकले. प्रसिद्ध माक्र्सवादी भारतीय विचारवंत एम. एन. रॉय आपल्या ‘इस्लामचे ऐतिहासिक योगदान’ या पुस्तकात स्त्रीला माणूस म्हणून दर्जा देणारा धर्म  ‘इस्लाम’ असल्याचा उल्लेख करून प्रेषितांच्या कार्याचा गौरव करतात. अरब समाजाच्या नसानसात भिनलेल्या, जन्मलेल्या मुलीला जिवंत पुरायच्या प्रथेला केवळ १३ वर्षाच्या कालखंडात  प्रेषितांनी अशाप्रकारे हद्दपार करून दाखविले की मागील १४५० वर्षाच्या इतिहासात एकाही मुलीला केवळ मुलगी असल्यामुळे मारण्यात आलेले नाही. सच्चर समितीच्या रिपोर्टनुसार  भारतीय मुस्लीम समाजात मुलींचे प्रमाण सरासरीपेक्षा जास्त आहे.
जगात महिलांसाठी इस्लाम एक क्रांतिकारक संदेश ठरला आहे. हार्वर्ड युनिव्हर्सिटीच्या प्रख्यात जर्मन महिला प्राध्यापक एनमेरी स्कीमेल म्हणतात कि, तुलनात्मक दृष्टीने पहिले असता  असे दिसते कि इस्लामने महिलांना दिलेले अधिकार इतरांच्या मानाने कित्येक पटीने पुरोगामी आहेत. प्रेषित मुहम्मदांनी आईला जगातील कोणत्याच धर्मात नसलेला दर्जा दिला आहे. प्रत्येक धर्मात स्वर्ग आणि नरक या कल्पना आहेत. ‘स्वर्ग’ प्रत्येक धर्मात सर्वोच्च असून धर्मातील सर्वोच्च संकल्पना असलेला 'स्वर्ग' इस्लामने आईच्या 'पाया'खाली आणून ठेवला आहे.  ’जन्नत मां के कदमो के नीचे’ असल्याची शिकवण आपल्या सर्व अनुयायांना पैगंबरांनी दिली आहे. आईसोबतच पत्नीलाही विशेष दर्जा दिला आहे. सांगितले आहे की, ’तुमच्यापैकी सर्वोत्तम मुस्लीम तो आहे जो आपल्या पत्नीसाठी सर्वोत्तम पती असेल.’
मुलीला हे स्थान दिले की ’ज्याला एक, दोन किंवा त्यापेक्षा जास्त मुली असतील आणि तो त्यांचे पालनपोषण न्यायोचित पद्धतीने करेल, तो स्वर्गात माझ्या शेजारी असेल ही शिकवण  प्रेषितांनी दिली. 'लेडीज फस्ट' ही संकल्पना ही इस्लामचीच जगाला देणं आहे. कुटुंबात कोणत्याही गोष्टीचे वाटप मुली किंवा महिलांपासून करायला हवे असा अलिखित संकेत प्रत्येक  इस्लामी कुटुंबात पाळला जातो.
कुणाला काही द्यायचे असेल तरीही आधी ते मुली किंवा महिलांना देण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे घरात आलेली नवीन वस्तू असो की नवीन विचार तो घरातील मुली आणि महिलांना  सर्वात आधी दिल्या किंवा सांगितल्या जातो. त्यामुळे घरात होणाऱ्या सर्व निर्णय प्रक्रियेत महिलांचा सहभाग असतोच असतो. पैगंबरांनी कुटुंबाच्या निर्णय प्रक्रियेत महिलांचा सल्ला वैध  मानला आहे.
लग्न ही सर्व धर्म, पंथ व जाती समुदायांमध्ये सांगितलेली महत्वाची सामाजिक परंपरा आहे. मात्र बहुतांश समाजात लग्न प्रक्रीयेत महिलेला दूय्यम स्थान दिले आहे. अनेक समाजात  मुलीच्या पसंती आधी मुलाची संमती महत्वाची मानली जाते. मुलीला पहायला मुले जातात. मुलींना मात्र तशी सवलत दिली जात नाही. लग्नात माला घालण्याचा पहिला अधिकार  नवरदेवालाच असतो. मुलीचे लग्न करण्यासाठी वधूपक्ष वरपक्षाला हुंडा देतो. इस्लाम मध्ये मात्र यापैकी बऱ्याच प्रथा परंपरा मोडून काढण्यात आल्या आहेत. इस्लाम मधील निकाह  वधूच्या परवानगीने सुरु होतो. प्रत्येक निकाहसाठी एक काझी, एक वकील व दोन साक्षीदार नियुक्त केले जातात. प्रत्येक निकाहसाठी ही मंडळी वेगवेगळी असते. काझींच्या सुचनेवरुन  निकाहसाठी नियुक्त वकील व दोन्ही साक्षीदार वधूची परवानगी घ्यायला वधू जिथे बसून असेल त्या जागेवर जातात. तिला वर मुलाचा परिचय देतात आणि या मुलाशी तुझा निकाह  होत असून तो तुला कबूल आहे का? असे विचारतात. वधूने होकार दिल्यास हा होकार आणखी दोनदा वदवून घेतल्या जातो. मुलीने दिलेला निकाहचा होकार वकील आणि साक्षीदार  सार्वजनिकरित्या जाहीर करतात आणि ही प्रक्रीया पुर्ण केल्याशिवाय काझी मुलाला मुलीच्या स्विकार करण्याविषयी विचारणा करीत नाही. निकाहमध्ये अशा प्रकारे मुलगा पसंत आहे  किंवा नाही हे सांगण्याचा पहिला अधिकार नवऱ्या मुलीला दिला आहे. शिवाय ‘मेहर’ ही अतिशय चांगली पध्दत इस्लाम मध्ये आहे. निकाह पुर्वी नवऱ्या मुलाला एक विशिष्ट रक्कम  मुलीला देत असल्याचे जाहिर सांगावे लागते. 'मेहर' रक्कम किंवा दागिन्याच्या रुपात कबूल करावा लागतो. हे नवऱ्या मुलीचे नवर देवावर कर्ज किंवा उधार असते. ते त्याला पुढे कधी  ही फेडता येते. शिवाय हा निकाह पंजिकृत असतो. प्रत्येक मशिदीत निकाह नोंदणी रजिस्टर असते. त्यात प्रत्येक निकाहची नोंद केली जाते. यात नवरा, नवरीन, वकील, साक्ष, काझी  यांची नावे व स्वाक्षरी असते. शिवाय मेहरची नोंदही केलेली असते. या नोंदीच्या प्रती म्हणजेच निकाहनामा वर व वधू दोन्ही पक्षांना दिल्या जातो. या सर्व महिला हिताच्या प्रथा  इस्लाम मध्ये निकाह रुढ झाल्या पासूनच आहेत आणि अजूनही कोणत्याही अडचणी शिवाय सुरु आहेत.
लग्ना प्रमाणेच एखाद्या महिलेला लग्नानंतर पती पसंत नाही किंवा इतर कोणत्याही कारणास्तव आपल्या पतीला सोडायचे असल्यास ती आपल्या पतीला बिनदिक्कत सोडू शकते. याला  'खुला' म्हणतात. लग्न झालेल्या कोणत्याही महिलेला आपल्या पतीला सोडण्याचा असा अधिकारही फक्त इस्लामने दिला आहे. पूर्वी महिलांवर अतोनात अत्याचार केले जात. अरब  प्रांतही त्यापासून सुटला नव्हता. अशा परिस्थितीत त्याकाळी अरबातील विवाहित महिलांना मिळालेला हा अधिकार क्रांतिकारक असाच होता.
इस्लामचे संस्थापक हजरत महंमद पैगंबर यांचा विवाह सुद्धा महिलांचा समाजात सन्मान वाढविणारा होता. ज्या काळी महिलांना माणूस म्हणूनही फारशी समाजमान्यता नव्हती त्याकाळी महंमदांनी अतिशय आदर्श विवाह करुन आपल्या अनुयायांपुढे अद्वितीय असे उदाहरण ठेवले. पैगंबरांनी आपल्यापेक्षा वयाने मोठ्या असणाऱ्या महिलेशी विवाह केला. शिवाय  त्यांची ही पत्नी विधवा होती. सुमारे चौदाशे वर्षांपुर्वी झालेला हा अशा प्रकारचा जगातील पहिला विवाह असावा. ज्यात एका वयाने मोठ्या व विधवेशी विवाह केल्या गेला होता.

-आमीन चौहान
यवतमाळ, मो. ९४२३४०९६०६

भारतीय हवाईदलाने पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी संघटनांच्या छावण्या उद्ध्वस्त केल्या. झाले ते अगदी योग्यच झाले. दहशतवाद्यांना धडा शिकवायलाच हवा होता.  पुलवामा येथे सीआरपीएफ जवानांवर झालेल्या भीषण हल्ल्यानंतर देशातील प्रत्येक व्यक्ती अगदी अस्वस्थ झाली होती. त्याच्या मनात केवळ बदल्याची भावना होती. या अस्वस्थ  मनांमध्ये आजच्या हल्ल्याच्या वृत्ताने समाधानाची भावना निर्माण झाली आहे. निश्चिच भारतीय सैन्याचे कौतुक करावे तेवढे कमीच आहे. देशातील सौहार्दाचे वातावरण बिघडले होते.  पुलवामा घडल्यानंतर समाजमाध्यमांतून तर नुसता हैदोस पुलवामा हत्याकांड घडल्यापासूनच सुरू होता. पुलवामात केंद्रीय पोलीस दलांचे तब्बल ४० हून अधिक जवान मारले गेले. हे  कृत्य केले दहशतवादी संघटनेने. भारत सरकारचे परराष्ट्र सचिव विजय गोखले यांनी दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार भारतीय विमानांनी मंगळवारी पहाटे जी कारवाई केली ती ‘बिगर- लष्करी प्रतिबंधात्मक’ अशा स्वरूपाची होती. याचा अर्थ आपण जे काही केले ते लष्करी कारवाईच्या रूपात नव्हते. याचा अर्थ उरी घडल्यानंतर ज्या प्रकारचे लक्ष्यभेदी हल्ले आपल्या  लष्कराने केले त्या प्रकारची ही कारवाई नव्हती. त्या लक्ष्यभेदी हल्यांनतर भारतीय लष्कराने केलेल्या कारवाईची माहिती देण्यासाठी लष्कर प्रमुख जातीने हजर होते. मंगळवारची  कारवाई हवाई दलाने केली. दहशतवाद्यांच्या ठिकाणांवर हल्ला करण्यासाठी आपली विमाने पाकव्याप्त काश्मिरात गेली, पण त्यांना पाकिस्तानी हवाई हद्दीचा भंग करावा लागला नाही.  तसे झाले असते तर आंतरराष्ट्रीय मुत्सद्देगिरीच्या अनुषंगाने ही बाब फारच महत्त्वाची. ही अशी कारवाई केली जाईल अशी जवळपास सर्वांनाच शंका होती. विशेषत: ज्या निर्घृणपणे पुलवामाकांड घडले ते पाहता भारतास प्रत्युत्तर देणे भाग होते. सार्वत्रिक निवडणुका जाहीर होण्याआधी अशी कारवाई करून दाखविली जाईल हे उघड होते. सोशल मीडियावर गरिकांच्या  कल्पनाशक्तीला बहर आला होता तो आता निवळेल. पुलवामा घटनेनंतरही सरकार केवळ मूग गिळून गप्प बसले असते तर त्याची मोठी किंमत सरकारला आगामी लोकसभा  निवडणुकीत मोजावी लागली असती. केवळ युद्धखोरीच्या प्रवृत्तीतून ही कारवाई झालेली नाही हा संदेश पाकिस्तानने नीट समजून घेण्यातच त्यांचे हित आहे. अन्यथा प्रत्यक्ष लष्करी  संघर्षातून दोन्ही देशांना मोठे नुकसान सोसावे लागणार आहे. दोन्ही बाजुंची मोठी आर्थिक व जीवितहानी होईल. या कारवाईच्या पाश्र्वभूमीवर आजचे जनमत सत्ताधारी पक्षाच्या  बाजूनेच जाईल असा ढोबळ अंदाज कोणालाही बांधता येईल. सगळ्यातच राजकारण आणून चालत नसते. चाळीस पैसेवाले ट्रोल्स पत्रकारांच्या टाइमलाइनवर जाऊन वातावरण गरम  करायचा प्रयत्न करत होते.
जवळपास सर्वच माध्यमांनी गेल्या काही महिन्यांपासून युद्धज्वर पोसला आहे. आजच्या घडीला सरकारच्या अपयशांच्या बाबतीत प्रश्न विचारणे म्हणजे थेट पाकिस्तानच्या अजेंड्याला  मदत करणे, देशद्रोही वागणे असे सरळ समीकरण जोडले गेलेले असल्यामुळे कुणाला काही बोलण्याची संधीच उपलब्ध नाही. लोकशाहीतील विरोधाची भूमिका या युद्धज्वरात कुणी  समजून घेताना दिसत नाही आणि अशा वातावरणात लोकानुनय करण्याशिवाय राजकीय पक्षांना पर्याय राहात नाही. सध्या सर्व राजकीय पक्ष तेच करताना दिसतात. विकास, रोजगार, अर्थव्यवस्थेवरील दबाव, आर्थिक क्षेत्रातले घाईघाईने घेतलेले आर्थिक निर्णय अशा विविध पातळ्यांवर मोदी सरकारवर प्रचंड टीका होत आहे. नुकत्याच झालेल्या निवडणुकांमध्ये  जनतेच्या रोषाचा प्रत्यय ही आला. त्यामुळे मोदी निवडणुकांच्या आधी छोटे युद्ध करू शकतात असा आरोप त्यांच्यावर काही राजकीय नेत्यांनी वारंवार केलेला आहे. या पाश्र्वभूमीवर  बॅकफूटवर गेलेल्या मोदी यांना पुलवामाच्या निमित्ताने नव्याने रणनीती आखायला मिळाली. ज्या पद्धतीची वातावरणनिर्मिती विविध वृत्तवाहिन्या आणि प्रसार माध्यमांनी तयार केली  होती, ते पाहता सर्जिकल स्ट्राइक-२ घडवून पुन्हा एकदा याचा राजकीय फायदा मोदी घेऊ शकतात असे चित्र स्पष्टपणे दिसायला लागले होते. मोदींच्या रॅलींमधील, तसंच जाहीर  समारंभांमधील भाषणांमध्ये त्यांनी आवर्जून हा मुद्दा आणला. लोकांमध्ये चैतन्य निर्माण करण्यासाठी 'आजका दिन खास हैं' हे वाक्य त्यांनी आवर्जून उच्चारलं आहे. देश सुरक्षित हातात  आहे हे सांगून त्यांनी हात जोडून नमस्कार ही केलाय. त्यामुळे मोदींचा अजेंडा अतिशय साफ आहे. राममंदिराचा मुद्दा काहीसा मागे पडल्यामुळे कदाचित सर्जिकल स्ट्राइक-२ चा फायदा  घेण्याचे सत्ताधाऱ्यांचे प्रयत्न लपून राहिलेले नाहीत. भावनात्मक मुद्दे पुढे आले तर मोदींना शक्ती मिळणार आहे, पण अगदीच २०१४ सारखी स्थिती पुन्हा येण्याची शक्यता कमीच.  सर्जिकल स्ट्राइकवर विरोधी पक्षांनी घेतलेली भूमिका पाहता हा निवडणुकीचा मुद्दा बनता काम नये अशीच त्यांची रणनिती दिसत आहे. त्यामुळे निवडणुकांचा सर्जिकल स्ट्राइक  एकाचवेळी अनेक ठिकाणांवरून होणार आहे.

-शाहजहान मगदुम
(मो.:८९७६५३३४०४, Email: magdumshah@eshodhan.com)

४६) ...‘समिअना व असैना’७४ (आम्ही ऐकले परंतु आम्ही मान्य करत नाही) आणि ‘इसमअ गैर मुसमइन’७५ (ऐका, तुम्ही असे नाही की कोणी ऐकावे) व ‘राइना’७६ खरे पाहता जर  त्यानी म्हटले असते ‘समिअना व अतअ्ना’ (आम्ही ऐकले आणि मान्य केले) आणि ‘इस्माअ’(ऐका) व ‘उन्जुरना’(आमच्याकडे - लक्ष द्या) तर हे त्यांच्यासाठीच उत्तम होते आणि ती   अधिक सत्यनिष्ठतेची पद्धत होती. परंतु त्यांच्यावर तर त्यांच्या असत्यवादामुळे अल्लाहचाधिक्कार ओढवला आहे, म्हणून ते अल्लाहवर कमीच ईमान राखतात.
(४७) हे लोकहो ज्यांना ग्रंथ दिला गेला होता! मान्य करा त्या ग्रंथाला जो आता आम्ही अवतरला आहे आणि जो त्या ग्रंथाची सत्यता प्रमाणित करतो व समर्थन करतो जो तुमच्याजवळ  अगोदरपासूनच उपलब्ध होता.७७ यावर श्रद्धा ठेवा या अगोदर की आम्ही तुमचे चेहरे विद्रूप करून मागे फिरवावे किंवा त्यांना त्याचप्रकारे धिक्कारित करावे ज्याप्रकारे सब्तवाल्यांशी  (शनिवार न पाळणाऱ्यांशी) केले होते.७८ आणि लक्षात ठेवा की अल्लाहचा आदेश लागू होतच असतो.
(४८) अल्लाह नि:संशय त्याच्यासोबत अन्य कुणाला सामील करणाऱ्यांना (शिर्क) क्षमा करीत नाही.७९ अनेकेश्वरत्वा व्यतिरिक्त इतर जितके गुन्हे आहेत तो हवे ते माफ करतो,८०  अल्लाहबरोबर ज्याने इतर कोणाला भागीदार केले त्याने तर एक मोठे असत्य रचले आणि भयंकर मोठ्या पापाची गोष्ट केली.
(४९) तुम्ही त्या लोकांनासुद्धा पाहिले आहे काय जे स्वत:फार फार शुद्धात्मा असल्याचा दावा करतात? वास्तविक पाहता पवित्रता तर अल्लाहच ज्याला इच्छितो त्याला प्रदान करतो,  आणि (त्यांना पवित्रता प्राप्त नाही तर वास्तविकपणे) त्यांच्यावर तिळमात्र जुलूम केला जात नाही.
(५०) पाहा तर खरे, हे अल्लाहबद्दलदेखील खोटे कुभांड रचण्यास चुकत नाहीत आणि यांच्या स्पष्टपणे गुन्हेगार असण्यास एवढा एकच गुन्हा पुरेसा आहे.
(५१) तुम्ही त्या लोकांना पाहिले नाही काय ज्यांना ग्रंथाच्या ज्ञानातून काही भाग दिला गेला आहे आणि त्यांची दशा अशी आहे की ते मिथ्या जिब्त८१ व तागूत८२ (मर्यादेबाहेर जाणारा)
ला मानतात. आणि अनेकेश्वरवादींrच्या बाबतीत म्हणतात की श्रद्धा ठेवणाऱ्यांपेक्षा तर हेच अधिक सन्मार्गावर आहेत.८३



७४) म्हणजे जेव्हा त्यांना अल्लाहचे आदेश ऐकविले जातात तर मोठ्याने म्हणतात. `समि़अना' (आम्ही ऐकले) आणि हळूच बडबडतात की `असैना' (आम्ही स्वीकार केला नाही)  किंवा `अत़अना' (आम्ही स्वीकार केला) चे उच्चरण अशाप्रकारे जिव्हेला  झटका देऊन करतात की उच्चर `असैना' होतो.
७५) म्हणजे वार्तालाप करता करता जेव्हा ते पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याशी काही बोलू इच्छितात तेव्हा म्हणतात `इस्म़अ' (ऐका) आणि बरोबरीने `गैर मुस्मईन'सुद्धा म्हणतात ज्याचे  दोन अर्थ आहेत. एक म्हणजे आपण इतके आदरणीय आहात की आपल्या मर्जीविरुद्ध काहीही आपणास ऐकविले जाणार नाही. दुसरा अर्थ म्हणजे तुम्ही या योग्य नाही की तुम्हाला  कोणी काही ऐकवावे. एक अर्थ असाही आहे की अल्लाह करो तुम्ही बहिरे व्हावेत.
७६) याचा तपशील पाहा सूरह २ (अल्बकरा, टीप १०८)
७७) तपशीलसाठी पाहा, सूरह ३ (आलिइमरान, टीप २)
७८) तपशीलासाठी पाहा, सूरह २ (अल्बकरा, टीप ८२-८३)
७९) हे यासाठी सांगितले गेले आहे की ग्रंथधारक जरी पैगंबर आणि ईशग्रंथांचे दावेदार होते परंतु ईशद्रोहात (शिर्क) आणि अनेकेश्वरत्वात पडलेले होते.
८०) याचा अर्थ असा नाही की मनुष्याने फक्त अनेकेश्वरत्वात पडू नये आणि इतर सर्व अपराध आणि गुन्हे करीतच जावे. याने अभिप्रेत अनेकेश्वरत्व ज्यास त्या लोकांनी किरकोळ  गोष्ट समजली होती ती इतर सर्व अपराधांपासून मोठा अपराध आहे की इतर अपराधींची माफी तर संभव आहे परंतु अनेकेश्वरत्व हा असा अक्षम्य गुन्हा आहे की त्याची कधीही माफी  होऊ शकत नाही. यहुदी धार्मिक नेता शरीयतच्या लहान सहान आदेशांची काळजी घेत परंतु त्यांचा पूर्ण वेळ त्या गौण गोष्टीतच जात असे, ज्यांना त्यांच्या धार्मिक नेत्यांनी उकरून  काढले होते. परंतु अनेकेश्वरत्व (शिर्क) त्यांच्याजवळ तर अगदी हलके आणि शुल्लक काम होते. ते स्वत: आणि त्यांच्या समाजबांधवांना या घोर अपराधांपासून वाचविण्याचा कधीही  त्यांनी प्रयत्न केला नाही. त्यांना अनेकेश्वरवादींसोबत मैत्री करण्यास व त्यांचे समर्थन करण्यात काही एक दोष दिसत नसे.
८१) `जिब्त' चा मूळ अर्थ आहे अवास्तविक, तथ्यहीन आणि निरर्थक वस्तू. इस्लामी भाषेत जादू, ज्योतिषी (फालगीरी) टोने टोटके, शकून अपशकून, मुहूर्त आणि इतर सर्व अंधविश्वासपूर्ण आणि काल्पनिक गोष्टींना `जिब्त' म्हटले जाते. हदीस कथन आहे, `जनावरांच्या आवाजाने भविष्य वर्तविणे, त्यांच्या पायाच्या निशाणी व्दारे मुहूर्त काढणे आणि  फालगीरीचे इतर सर्व पद्धती `जिब्त' आहेत.' `जिब्त'चा अर्थ तोच आहे ज्याला आपण मराठीत `अंधविश्वास' म्हणतो. इंग्लीशमध्ये `Superstitions' हा शब्द आहे.
८२) तपशीलासाठी पाहा सूरह २ (अल्बकरा) टीप - २८६ व २८८
८३) येथे अश्रद्धावंतापासून अभिप्रेत अरबांचे मुशरीक लोक (अनेकेश्वरवादी) आहेत. यहुदी लोकांचा दुराग्रह इथपर्यंत पोहचला होता की ज्यांनी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्यावर ईमान   आणले होते; त्यांना ते अरबच्या अनेकेश्वरवादी (मुशरीक) लोकांपेक्षा जास्त मार्गभ्रष्ट समजत होते आणि म्हणत होते की यांच्या पेक्षा हे अनेकेश्वरवादीच अधिक सरळमार्गावर आहेत  परंतु ते उघड्या डोळयांनी पहात होते की एकीकडे विशुद्ध एकेश्वरत्व (तौहीद) आहे ज्यात अनेकेश्वरत्व (शिर्क) लवलेश मात्रही नाही आणि दुसरीकडे उघड मूर्तीपूजा आहे ज्याची निंदा संपूर्ण बायबलमध्ये आलेली आहे.

१४ फेब्रुवारी रोजी पुलवामा येथे झालेल्या आतंकवादी हल्ल्याचा भारत बदला घेण्यासाठी काहीतरी मोठी योजना आखत आहे, असे अमेरिकी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटल्याच्या 48  तासाच्या आत भारतीय वायू सेनेने धडक कारवाई करत 26 फेब्रुवारीच्या पहाटे तीन ते साडेतीनच्या दरम्यान पाकिस्तानच्या खैबर पख्तूनखाँ प्रातांच्या बालकोट येथे जाऊन जैश-ए- मोहम्मदच्या प्रशिक्षण केंद्रावर हजार किलो वजनाचे बॉम्ब टाकून ते केंद्र उध्वस्त करून टाकले. पाकिस्तानी वायूसेनेला काही कळण्याच्या आत टेक ऑफ आणि लँडिंगसह अवघ्या 19  मिनिटात ही कामगिरी फत्ते करून भारतीय वायूसेनेने एकीकडे पाकिस्तानला चकीत केले तर दूसरीकडे जगाला आपल्या व्यावसायिक निपुनतेचे प्रदर्शन करत देशाची मान उंचावली.  अतिशय धोकादायक अशा या कामगिरीमध्ये कुठलीही चूक होणार नाही, याचे सुक्ष्म नियोजन वायुसेनेने केले होते म्हणून वायुसेनेची ही कामगिरी कुठलेही नुकसान न होता पार पडली.  ही अतिशय समाधानाची आणि आत्मगौरवाची अनुभूती देणारी घटना आहे. या हल्ल्यानंतर देशामध्ये जे जल्लोषाचे वातावरण आहे ते 1971 नंतर 48 वर्षांनी पुन्हा अनुभवायला मिळत  आहे.
या हल्ल्याने भारताच्या तिन्ही सेनादलांचे मनोबल उंचावले असतांनाच पाकिस्तानच्या सेनादलांचे मात्र नैतिक धैर्य खचवले आहे. बीबीसीच्या रिपोर्टमध्ये म्हटल्याप्रमाणे पाकिस्तानमध्ये  सुतकी वातावरण असून, पंतप्रधान इम्रान खान आणि त्यांच्या पक्षावर प्रचंड टिका होत आहे. तिथे जणू प्रसार माध्यमांमध्येच युद्ध सुरू झालेले आहे. या हल्ल्यामुळे पाकिस्तानी  वायुसेनेच्या मर्यादाही उघड झालेल्या आहेत. त्यांच्या एअर सर्व्हेलन्स सिस्टम अर्थात रडार यंत्रणेला भारतीय विमानांची उपस्थिती नोंदविता आलेली नाही. त्यांचा एअर डिफेन्स सिस्टम  खूप जुना असून, रशियाकडून भारताने जो एअर डिफेन्स सिस्टम घेतलेला आहे तो अधिक परिपक्व आहे. भारतीय एअर डिफेन्स सिस्टम एवढा प्रभावशाली आहे की, तो पाकिस्तानच्या  विमानांची तैनातीच नव्हे तर मिजाईल तैनातीच्या लोकेशनचाही सहज अंदाज घेऊ शकतो.
भारतीय विदेश विभागाचे सचिव विजय गोखले यांनी अतिशय संयत अशी प्रतिक्रिया देत या कारवाईला पाकिस्तानविरूद्ध कुठलीही सैनिक कारवाई नसल्याचे सुचवून ही एक  आतंकवादाविरोधी कारवाई असल्याचे म्हटलेले आहे. सरकारकडून कुठल्याही प्रकारची उन्मादक अशी प्रतिक्रिया न आल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही या कारवाईचे समर्थनच झालेले आहे.  पाकिस्तानने या संदर्भात कितीही कांगावा केला तरी आतंकवाद्यांना शरण देणारे राष्ट्र म्हणून झालेल्या बदनामीमुळे कोणीही पाकिस्तानच्या म्हणण्याला महत्व दिलेले नाही. त्यांचा  सगळ्यात जवळचा मित्र चीनने देखील भारताच्या या कारवाईचा विरोध केला नाही म्हणून ही भारतीय कुटनीतीची विजयी भरारी आहे, असे म्हणता येईल.
सर्जिकल स्ट्राईक एक प्रमाणेच सर्जिकल स्ट्राईक दोन मध्येही आपले कुठलेही नुकसान झालेले नसून भारतीय विमानांनी आपला पेलोड जंगलात टाकून पळ काढल्याचे हास्यास्पद विधान  पाकिस्तानी आर्मीचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसीफ गफूर यांनी केले. पाकिस्तानकडून कुठल्याही जिवितहानीचा इन्कार करण्यात आलेला आहे. दरम्यान, अखनूर सेंटरमध्ये  पाकिस्तानकडून मोठ्या प्रमाणात गोळीबार झाल्याने भारतीय सेनेचे चार जवान जखमी झाल्याचे वृत्त आहे.
सीमेलगतच्या सर्व गावांना रिकामे करून शाळा बेमुदत बंद ठेवण्याचे आदेश राज्यपालांनी दिलेले आहेत. दक्षिण एशियाच्या घडामोडीचे अभ्यासक प्रा. क्रिस्टीन फेअर यांनी असे म्हटले  आहे की, पाकिस्तान कदाचित भारताच्या या हवाई कार्यवाहीचे उत्तर हवाई कार्यवाहीने देणार नाही. कारण ज्या पद्धतीने झालेले नुकसान तो कमी करून जगाला दाखवत आहे त्यावरून  तर हाच अंदाज काढता येतो. पाकिस्तानच्या हाती काश्मीर सीमेवर गोळीबार किंवा उखळी तोफांचा मारा करण्यापेक्षा जास्त पर्याय शिल्लक नाहीत. त्यांनी जर विमाने भारतीय हद्दीत  घुसविली तर ती पाडली जातील याची पाकिस्तानला चांगली कल्पना आहे. भारताने केलेल्या कारवाईनंतर ऑस्ट्रेलियासह अनेक देशांनी ट्रम्प आणि शी जीनपिंग यांच्याकडे मध्यस्ती  करण्यासाठी विनंती केलेली आहे. एकंदरित या धडक कारवाईमुळे भारतीय जनतेमध्ये समाधान आणि उल्हासाची संमिश्र भावना उत्पन्न झालेली आहे.

लोकशाही समाजव्यवस्था स्वीकारली की, त्यामध्ये निवडणूक ही प्रक्रिया अपरिहार्य आहे, लोकशाहीच्या रक्षणासाठी त्या आवश्यक ही आहेत, भारतीय संविधानाने देशातील प्रत्येक नागरिकाला ज्यांची वयाची १८ वर्ष पूर्ण झाली आहेत त्यांना मतदानाचा पवित्र हक्क बहाल केला आहे.मग तो गरीब असो, अगर श्रीमंत असो, स्त्री असो किंवा पुरुष असो, नोकरदार
असो अथवा व्यावसायिक असो, सुशिक्षित असो नाहीतर अशिक्षित असो.दर ५ वर्षाने त्याला मतपेटीतून आपणांस हवा तो आणि तसा राज्यकर्ता निवडण्याचा अधिकार प्राप्त झाला आहे.
मात्र अलीकडे या देशातील निवडणुका म्हणजे एक चिंतेचा व चिंतनाचा विषय झाला आहे.सामान्य पण सुसंस्कृत नागरिकांना या निवडणुका म्हणजे संकट वाटते आहे तर काहींना पैसे  मिळवण्यासाठी संधी वाटते आहे, ग्रामपंचायतीच्या निवडणुकांपासून ते देशातील लोकसभेच्या निवडणुकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर साम-दाम-दंड-भेद याचा वापर होऊ लागला आहे, त्यामुळे,  या देशातील सामान्य माणूस भयग्रस्त झाला आहे. निवडणुका जवळ आल्या की, त्यातील काही अनिष्ट प्रकारामुळे सज्जन व सुज्ञ नागरिक निवडणुकांपासून दूर राहणे पसंत करतात.  राजकारणातील अनीती, दबंगगिरी व भ्रष्टाचार इतका वाढला आहे की त्यामुळे सामान्य माणसाला जगणे दिवसेंदिवस कठीणच होत चालले आहे, हे वास्तव नाकारता येणार नाही.अर्थात  संपूर्ण देशभरातून विविध माध्यमांतून ते आपल्या समोर येत आहे.
आपण ज्या विश्वासाने निवडून देतो ते बहुतांशी लोकप्रतिनिधी जनतेशी प्रतारणा करतात. ते निवडून येताच प्रामाणिक रहात नाहीत.ते मिळालेल्या सत्तेच्या माध्यमातून प्रचंड भ्रष्टाचार  करतात. प्रशासनाला हाताशी धरून, गुंडांना अभय देऊन लुच्चांना व बगलबच्चांना पाठीशी घालून ते भ्रष्टाचारातून मिळवलेल्या प्रचंड संपत्तीचे मालक बनतात.भूतकाळात तसेच वर्तमान  काळातील अनेक आर्थिक घोटाळे याची साक्ष देतात. गेल्या ६७ वर्षातील वास्तव पाहीले असता संपूर्ण देशभरातून, बहुतांशी राज्यात दर ५ वर्षांनी ज्या निवडणुका होतात त्यामध्ये पुन्हा  पुन्हा तोच आणि तसाच अनुभव जनतेला येत आहे.स्वच्छ पाणी, मुबलक वीज, चांगले रस्ते, निरामय आरोग्य, आदर्श शिक्षण, यासारख्या मुलभूत सुविधा संपुर्णपणे उपलब्ध करुन  देण्यात आजही अपयश आले आहे,कचरा उठाव,ड्रेनेजव्यवस्था, नद्या नाले,तलाव प्रदूषणमुक्त करण्यासाठी अंदाज पत्रकात तरतूद करण्यात आलेली दिसते, पण हा पैसा योग्य  त्याठिकाणी खर्च न होता लोकप्रतिनिधी आपल्या घशात घालतात,हे विदारक सत्य अनेकदा जनतेच्या डोळ्यासमोर आले आहे.पण या सत्ताधिशांसमोर कुणी ब्र सुद्धा काढत नाही. 
ते चोखतात आता, हाडे
नव्या पिढीची ।
अद्यापही दिलेला
नाही,डकार त्यांनी ।।
या परिस्थितीला आपणच जबाबदार आहोत. कारण आपण अशा खोट्या व भ्रष्ट उमेदवारांना निवडून देतो. या दैनंदिन जीवनातील वेदनांना व व्यथांना आपण मतदारच प्रथम जबाबदार  आहोत.हे वास्तव नाकारता येणार नाही
या वेदनांना व व्यथांना संपविण्यासाठी आपणच पुढाकार घेतला पाहिजे. भ्रष्टाचारी लोकप्रतिनिधीना देशभरातून मतदानाचा अधिकार वापरून हकलून लावले पाहिजे .प्रामाणिक व  चारित्र्यवान उमेदवारांना उभे करून निवडून आणले पाहिजे.अन्यथा आपले व आपल्या देशाचे आपणच नुकसान करणार आहोत, हे लक्षात ठेवा. खडतर प्रयासाने व परिश्रमाने मिळविलेले  स्वातंत्र्य आणि भारतीय लोकशाही जिवंत ठेवण्यासाठी संधी साधू,स्वार्थी व मतलबी, नैतिक अध:पतन झालेल्या व ‘पाकीट’ संस्कृतीलाच महत्व देणा-या उमेदवारांना व त्यांच्या  बगलबच्चांना मतपेटीतून हक्क बजावून हाकलून लावले पाहिजे. सेवाभावी, प्रामाणिक, नि:स्वार्थी व अन्यायाविरुद्ध लढण्याची तयारी असणाऱ्या व्यक्तीला पाठिंबा व पाठबळ दिले पाहिजे.  प्रचंड खर्चिक निवडणुका हे देशापुढील संकट समजून निवडणुकीतील पावित्र्य जपले पाहिजे. चांगल्या व सज्जन लोकांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहून आपणच आपल्या जगातील आदर्श  अशा लोकशाही समाजवाद मानणाऱ्या या देशाचे संरक्षण केले पाहिजे.खरं तर आपणच आपले पावित्र्य व नितीमुल्ये जपली पाहिजेत व हा देश वाचविला पाहिजे.

– सुनीलकुमार सरनाईक
(मो.: ७०२८१५१३५२)

मा. अबु हुरैरा (रजी.) कथन करतात की, एक माणूस आला व प्रेषित मुहम्मद (स.) यांच्या जवळ बसुन प्रश्न विचारला की, ‘‘हे ईश्वराच्या प्रेषिता! इस्लाम काय आहे? प्रेषितांनी (स.)  यांनी सांगितले, ‘‘ईश्वराच्या उपासनेत कोणाला सामिल करू नये, नमाज प्रस्थापित करावी, ईशमार्गात संपत्ती खर्च करावी, पवित्र रमजानचे रोजे (उपवास) ठेवावेत.’’
प्रेषितांचे उत्तर ऐकून त्याने विचारले की, ‘‘इमान (श्रद्धा) काय आहे’’? प्रेषित मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘ईश्वर एकच आहे, यावर दृढ असणे, मृत्यूनंतर पुर्नजिवित होण्यावर  विश्वास ठेवणे, आणि जे काही जगांमध्ये घडले ते सर्व ईश्वराच्या इच्छेनुसार व त्याच्याच निर्णयानुसार घडते, यावर विश्वास ठेवणे होय.’’ मग त्याने तिसऱ्यांदा प्रश्न केला की  ‘‘एहसान काय आहे?’’ यावर प्रेषितांनी सांगितले, ‘एहसान’ हे आहे की तुम्ही ईश्वराचे असे भय बाळगा की, तुम्ही ईश्वरास पाहात आहात किंवा तुम्ही जरी त्यास पाहु शकत नसाल तर तो मात्र तुम्हाला निश्चितच पाहत आहे’’? यावर तो म्हणाला, ‘‘कयामत  (प्रलयकाळ) केव्हा येईल?’ यावर प्रेषित ह. मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘ज्याप्रमाणे तुम्हाला हे माहित  नाही, त्याचप्रमाणे मला पण कयामतची निश्चित वेळ माहित नाही. मात्र मी तुम्हाला त्याची काही पुर्नलक्षणे सांगतो. जेव्हा तुम्ही पहाल की, स्त्री आपल्या स्वामीची आई बनेल. जेव्हा  तुम्ही पहाल की, अनवाणी पायी चालणारे, नागवे शरीर ठेवणारे, मुके व बहिरे लोक शासनकर्ते होतील. आणि पशुपालन करणारे उंच-उंच इमारती उभी करण्यात एक दुसऱ्यांशी स्पर्धा करतील. ही कयामत (जग नष्ट होण्याचा दिवस) ची लक्षणे आहेत. (हदीस : बुखारी व मुस्लीम)

भावार्थ- ‘इमान’चा शब्दश: अर्थ विश्वास व भरवसा आहे. ‘इस्लाम’चा अर्थ, ‘‘स्वत:ला ईश्वराच्या स्वाधीन करणे’’ असा आहे. ‘एहसान’चा अर्थ ‘एखादे कार्य कौशल्यपूर्ण व व्यवस्थितरित्या पूर्ण करणे. एखादा माणूस ईश्वराचा उत्तम आणि ईशपरायणदास कसा होऊ शकतो? शुद्ध आचरण आणि शुद्ध अंत:करणाची संपत्ती केवळ अशाच स्थितीत मिळू शकते  की माणसांवर प्रत्येक वेळी ही कल्पना आरुढ असावी की, जणू तो ईश्वराला पाहात आहे, त्याचे अस्तित्व नेहमीच व प्रत्येक वेळेस ईश्वराच्या दृष्टीत आहे, इतके मनोसामर्थ्य नसेल  तर किमान असे समजावे की ईश्वर त्याला पाहात आहे. तात्पर्य हे की तुम्ही स्वत:ला ईश्वरासमोर हजर समजावे अथवा ईश्वराला नेहमी आपल्याजवळ हजर असण्याचा विश्वास असावा. याशिवाय कोणत्याही सत्कार्याला परिपूर्णत: येत नाही. स्त्रीचे आपल्या स्वामीची माता होण्याचा अर्थ म्हणजे पत्नी आपल्या पतीची अवज्ञा करील. दासी आपल्या स्वामीवर प्रभुत्व गाजविल. मुले आपल्या पित्याच्या डोक्यार बसतील - (डोईजड होतील) आणि प्रत्येक धाकटा आपल्या थोरांचा (ज्येष्ठांचा) आदर-सन्मान करणार नाही, हे एक लक्षण झाले. दुसरे  लक्षण असे की, संस्कृती व सभ्यता नसलेल्या आणि बुद्धिमत्ता व आकलनक्षमतांचा अभाव असलेल्या लोकांच्या हाती जमीनीची सत्ता येईल. संपत्तीच्या अवास्तव रेलचेलीमुळे उंचच  उंच व भव्य इमारती बांधण्यात अमाप संपत्तीचा वापर होईल, आणि उंच इमारती बांधण्यामध्ये स्पर्धा होईल. जेव्हा ही लक्षणे प्रकट होतील तेव्हा असे समजावे की, ‘‘कयामत (जग  नष्ट होण्याची वेळ) जवळ येऊन ठेपली आहे. मात्र कयामतची निश्चित वेळ सर्व शक्तिमान ईश्वराखेरीज कोणालाही माहित नाही.

statcounter

MKRdezign

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget