Halloween Costume ideas 2015
November 2019

माननीय अबू हुरैरा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘जेव्हा तुमच्यापैकी कोणी ‘इमामत’ (नमाजचे नेतृत्व) करील तेव्हा (परिस्थितीचा अंदाज घेऊन  आणि नमाजींचा विचार करून) नमाज आटोपती घ्यावी कारण तुमच्या मागे दुर्बलही असतील, आजारी आणि वृद्ध लोकदेखील. परंतु जेव्हा तुमच्यापैकी एखादा एकट्याने आपली नमाज  अदा करीतअसेल तर तो नमाजकरिता हवा तेवढा अवधी अधिक देऊ शकतो.’’ (हदीस : बुखारी, मुस्लिम)

माननीय अबू मसऊद अन्सारी (रजि.) यांच्या कथनानुसार, एक मनुष्य पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याकडे आला आणि म्हणाला, ‘‘अमुक इमाम फङ्काची नमाज दीर्घकाळ पढवितो  त्यामुळे सकाळच्या सामुदायिक नमाजमध्ये मी उशिरा पोहचतो.’’ (अबू मसऊद म्हणतात,) मी यापूर्वी एखाद्या प्रवचनात अथवा भाषणात पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना एवढा राग आलेला   पाहिला नाही जेवढा त्या दिवशीच्या भाषणात पाहिला. पैगंबर म्हणाले, ‘‘हे लोकहो! तुमच्यापैकी काही नमाजचे नेतृत्व करणारे अल्लाहच्या भक्तांना अल्लाहची उपासना करण्यापासून  भटकवितात. (खबरदार!) तुमच्यापैकी जो कोणी नमाजचे नेतृत्व करतील त्यांनी नमाज संक्षिप्त करावी, कारण त्यांच्या मागे वृद्धही असतील, मुलेही असतील आणि कामधंद्यासाठी  निघणारे गरजवंतदेखील.’’ (हदीस : मुत्त़फ़क अलैह)

स्पष्टीकरण
‘नमाज संक्षिप्त करावी’ म्हणजे उलटसुलट, घाईघाईत नमाज अदा करणे अथवा पढविणे आणि चार रकअत नमाज दीड मिनिटांत पूर्ण करणे ही इस्लामची नमाज नाही. निश्चितच  नमाजींचा आणि काळ व स्थितीचा अवश्य मर्यादित आदर केला गेला पाहिजे.

माननीय जाबिर (रजि.) यांच्या कथनानुसार, मुआज बिन जबल (रजि.) पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याबरोबर (‘मस्जिद-एनबवी’मध्ये ‘नफ्ल’ (अनिवार्य नसलेली– ऐच्छिक) नमाज अदा करीत आणि मग आपल्या समुदायाची इमामत करीत असत. त्यांनी एके रात्री इशाची नमाज पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्यासह अदा केली आणि मग आपल्या समुदायाची इमामत केली  आणि ‘सूरह बकरा’चे पठण सुरू केले तेव्हा एका मनुष्याने नमाज समाप्त केली आणि वेगळी आपली नमाज अदा करून घरी गेला. दुसऱ्या नमाजींनी (नमाज अदा केल्यानंतर) त्याला  म्हटले, ‘‘तू विद्रोहाचे काम केले.’’ तो म्हणाला, ‘‘नाही. मी धर्मद्रोहाचे काम केलेले नाही. अल्लाहची शपथ! मी पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याकडे जाईन. (आणि मुआज यांच्या दीर्घ  नमाजची गोष्ट सांगेन.)’’ मग तो पैगंबरांकडे येऊन म्हणाला, ‘‘हे अल्लाहचे पैगंबर! आम्ही उंटांद्वारे शेताला पाणी देण्याचे काम करतो (मजुरीवर लोकांच्या बागा आणि शेतीच्या  सिंचनाचे काम करतो). दिवसभर आमच्या कामात व्यस्त असतो आणि मुआज यांची स्थिती अशी आहे की इशाची नमाज पैगंबरांसमवेत अदा करून गेले आणि सूरह बकराचे पठण सुरू  केले (आम्ही दिवसभर कंटाळलेलो असल्याकारणाने इतका वेळ कसे उभे राहू शकतो)?’’ हे सर्व पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी ऐकल्यानंतर मुआजकडे वळले आणि म्हणाले, ‘‘हे मुआज!   तुम्ही लोकांमध्ये भांडणे लावू इच्छिता काय? ‘वश्शमसि व जुहाहा’चे पठण करा, ‘वल्ललि इ़जा य़गशा’चे पठण करा, ‘सब्बिहिस्मा रब्बिकल अअला’चे पठण करा.’’

हदीस : बुखारी व   मुस्लिम

(३४) परंतु जे लोक पश्चात्ताप करतील यापूर्वी की तुम्ही त्यांच्यावर प्रभुत्व प्रस्थापित करावे - तुम्हाला माहीत असावयास हवे की अल्लाह माफ करणारा व दया करणारा आहे.५७
(३५)  हे श्रद्धावंतांनो! अल्लाहचे भय बाळगा आणि त्याच्या ठायी त्याची प्रसन्नता मिळविण्याचे साधन शोधा.५८ आणि त्याच्या मार्गात संघर्ष करा५९ कस्रfचत तुम्हाला यश प्राप्त होईल.
(३६) चांगले समजून असा की ज्या लोकांनी कुफ्र (इन्कार) वर्तन अंगीकारले आहे जर त्यांच्या ताब्यात पृथ्वीवरील सर्व संपत्ती असली आणि तितकीच पुनश्च, आणि ते इच्छा करतील  की ती मोबदल्यात देऊन कयामतच्या दिवसाच्या यातनेपासून सुटका व्हावी तरी ती त्यांच्याकडून स्वीकारली जाणार नाही आणि त्यांना दु:खदायक शिक्षा झाल्याशिवाय राहणार नाही.
(३७) ते इच्छा करतील की नरकाच्या अग्नीमधून पळून जावे परंतु बाहेर निघू शकणार नाहीत आणि त्यांना चिरंतन शिक्षा दिली जाईल.
(३८) आणि चोर मग तो पुरुष असो अथवा स्त्री दोघांचे हात कापून टाका,६० हा त्यांच्या कर्माचा बदला आहे आणि अल्लाहकडून अद्दल घडविणारी शिक्षा अल्लाहचे सामर्थ्य सर्वांवर प्रभावी आहे आणि तो बुद्धिमान व द्रष्टा आहे.



५७) म्हणजे ते बिघाड करण्याच्या प्रयत्नापासून दूर राहिले आणि त्यांनी कल्याणकारी व्यवस्थेला अस्ताव्यस्त करण्याच्या कटाला सोडून दिले. त्यांची यानंतरच्या कार्यशैलीने सिद्ध झाले  आहे की ते शांतीप्रिय कायद्याचे पालन करणारे आणि सदाचारी माणसे बनली आहेत. यानंतर जर त्यांच्या मागील अपराधांचा शोध लागला तर वरील शिक्षांपैकी कोणतीच शिक्षा त्यांना  दिली जाणार नाही. होय! लोकांच्या हक्कांवर जर त्यांनी हात टाकलेला असेल तर मात्र ही जबाबदारी त्यांच्यावर बाकी राहील. उदा. एखाद्याला त्यांनी ठार केले असेल किंवा कोणाची  संपत्ती हडप केली होती आणि एखादा अपराध मानवी वित्त व जीवाविरुद्ध केला तर मात्र त्याच्यावर फौजदारी दावा चालविला जाईल. परंतु विद्रोह, गद्दारी आणि अल्लाह व  पैगंबराविरुद्धचा कोणताच दावा चालविला जाणार नाही.
५८) म्हणजे त्या प्रत्येक साधनांचे अभिलाषी आणि इच्छुक राहा ज्याने तुम्ही अल्लाहचे सान्निध्य प्राप्त् करू शकाल आणि अल्लाहची प्रसन्नता प्राप्त् करू शकाल.
५९) मूळ अरबी शब्द `जाहिदु' आहे. याचा अर्थ संघर्ष घेतला तर पूर्ण अर्थ निघत नाही. `मुजाहिदा' चा शब्द मुकाबल्याच्या अर्थाने येतो. त्याचा खरा अर्थ होतो की ज्या शक्तीं  अल्लाहच्या मार्गात बाधक बनतात आणि त्या तुम्हाला अल्लाहच्या मार्गापासून रोखतात. अल्लाहच्या मार्गापासून दूर नेण्याचा प्रयत्न करतात आणि तुम्हाला पूर्णत: अल्लाहचा बंदा  बनून राहू देत नाही. तुम्हाला स्वत:चा किंवा अल्लाहशिवाय इतरांचा बंदा (दास) बनण्यास मजबूर करतात. त्यांच्याविरुद्ध आपल्या सर्वशक्तीनिशी संघर्ष करा. याच संघर्षावर तुमचे  कल्याण आणि सफलता अवलंबून आहे आणि अल्लाहचे सान्निध्य निर्भर आहे. अशाप्रकारे ही आयत मोमीन बंदा (अल्लाहच्या सच्च्या दासाला) प्रत्येक मोर्चावर चौमुखी लढाई लढण्यास  मार्गदर्शन करते. एकीकडे धिक्कारित शैतान इब्लीस आणि त्याची शैतानी फौज आहे तर दुसरीकडे मनुष्याचे आपले मन आणि त्याची उच्छृंखल मनोकामना आहेत. तिसऱ्या बाजूला  अल्लाहचे द्रोही लोक आहेत ज्यांच्याशी तुमचे सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक संबंध आहेत. चौथ्या बाजूला त्या चुकीच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि राजनैतिक व्यवस्था आहेत  ज्या अल्लाहच्या विद्रोहावर स्थापित झाल्या आहेत. सत्याची उपासना व भक्तीऐवजी ते असत्याची भक्ती करण्यास मनुष्याला भाग पाडतात. या सर्वांचे मार्ग वेगवेगळे आहेत परंतु  सर्वांचा एकच प्रयत्न असतो की मनुष्याला अल्लाहव्यतिरिक्त आपला आज्ञाधारक बनवावे. याविरुद्ध मनुष्याची उन्नती आणि अल्लाहची समिपताप्राप्तीचा आधार हाच आहे की त्याने पूर्णत: अल्लाहचा आज्ञापालक बनावे. तसेच आंतर्बाह्य विशुद्ध रूपाने अल्लाहचा दास बनून राहावे. आपल्या उद्देशप्राप्तीसाठी हे आवश्यक आहे की या मार्गात येणारी सर्व संकटे आणि  विरोधी शक्तीविरुद्ध एकसाथ संघर्षरत राहावे. प्रत्येक वेळी, प्रत्येक स्थितीत त्यांच्याशी संघर्ष करीत राहावे. मार्गातील सर्व अडथळयांना दूर करीत अल्लाहच्या मार्गात पुढे चालत जावे.
६०) दोन्ही हात नाही तर एक हात. मुस्लिम समुदायाचे यावर एकमत आहे की पहिल्या चोरीसाठी उजवा हात कापला जाईल पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी स्पष्ट केले, `ला कतअअला  खाइनिन' (खयानत (धोका) करणारे मनुष्याचे हात कापले जाऊ नये) यावरून हे माहीत होते की चोरीमध्ये धोकाधडी (खयानत) याचा समावेश नाही. चोरी म्हणजे मनुष्य एखाद्याच्या  माला (धन) ला एखाद्याच्या कब्जातून काढून आपल्या कब्जात घेणे. पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी आदेश दिला की एका ढालीच्या किंमतीच्या कमी रकमेच्या चोरीसाठी हात कलम केले  जात नाहीत. एका ढालीची किंमत पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्या काळात अब्दुल्लाह बिन अब्बास यांच्या कथनानुसार दहा दिरहम, इब्ने उमर (रजि.) यांच्यानुसार तीन दिरहम, तर  माननीय अनस बिन मलिक (रजि.) यांच्या कथनानुसार पाच दिरहम आणि माननीय आएशा (रजि.) यांच्या कथनानुसार एक चौथाई (एक चतुर्थांश) दिनार होती. याच मतभेदाच्या आधारावर धर्मशास्त्रींच्या मते चोरीची कमीतकमी मात्रेबद्दलसुद्धा मतभेद आहेत. इमाम अबू हनीफा (रह.) यांच्या मते चोरीची मात्रा दहा दिरहम आहे आणि इमाम मालिक, शाफई आणि  अहमद यांचेनुसार एक चतुर्थांश दिनार आहे. अनेक अशा वस्तू आहेत ज्यांच्या चोरी बद्दल हात कापण्याची शिक्षा दिली जाऊ शकत नाही. पैगंबर मुहम्मद (स.) यांचा आदेश आहे की  ``फळे आणि भाज्यांच्या चोरीत हात कापला जाऊ शकत नाही खाण्याच्या चोरीत हात कापण्याची शिक्षा नाही.'' माननीय आएशा (रजि.) यांचे कथन आहे की तुच्छ वस्तूंच्या चोरीत  पैगंबर मुहम्मद (स) यांच्या काळात हात कापला जात नसे. माननीय अली आणि उस्मान (रजि.) यांचा निर्णय आहे आणि सहाबांचा याविषयी मतभेदसुद्धा नाही की पशुंच्या चोरीत हात कापण्याची शिक्षा नाही. तसेच माननीय उमर आणि अली (रजि.) यांनी कोषागारातून चोरी केलेल्यांचे कधीही हात कापले नाहीत. याविषयी सहाबांचे मतभेद नाहीत. या स्रोतांच्या   आधारावर इस्लामी धर्मशास्त्रीनी अनेक वस्तूंना हात कापण्याच्या चोरीच्या शिक्षेतून वगळले आहे. इमाम अबू हनीफा (रह.) यांच्यामते फळभाज्या, मटण, धान्य, जेवण, खेळ आणि  संगीत वाद्य, या वस्तूत हात कापण्याची शिक्षा नाही. तसेच जंगलात चरणारी जनावरे आणि बैतुल मालची (राजकोष) चोरी करण्यात हात कापण्याची शिक्षा नाही. अशाप्रकारे दुसऱ्या   धर्मशास्त्रीनीसुद्धा काही वस्तूंच्या चोरीला हात कापण्याच्या शिक्षेतून वगळले आहे. परंतु याचा अर्थ असा होत नाही की या चोऱ्यांविषयी बिल्कुल काही शिक्षा दिलीच जाऊ शकत नाही.  याचा अर्थ आहे की या अपराधांमध्ये हात कापला जाणार नाही परंतु योग्य शिक्षा अवश्य होईल.

दिल्लीतील तीस हजारी कोर्टाबाहेर म्हणजेच साकेत न्यायालयात २ नोव्हेंबर रोजी वकील आणि पोलीस यांच्यात गाडी पार्किंगवरून खडाजंगी झाली. यात एका वकिलाने पोलीस  अधिकाऱ्याला मारहाण केली. या वादात पोलिसांनी गोळीबार केला असे काही वकिलांचे म्हणणे आहे तर पोलिसांनी गोळीबार केल्याचे नाकारले आहे. याचे पर्यावसान परस्पविरोधी  आंदोलनात झाले. सुरूवातीला पोलिसांनी निषेध आंदोलन केले तर वकिलांनीही रस्त्यावर उतरून दिल्ली बंदचे आवाहन करून निदर्शने केली. साकेत न्यायालयाच्या परिसरातील एक  व्हिडिओ व्हायरल झाला आहे. त्यात एक वकील पोलीस अधिकाऱ्याला बेदम मारहाण करताना दिसत आहे. आंदोलन करत रस्त्यावर उतरलेल्या वकिलांनी ठिकठिकाणी पोलीस आणि  सामान्य नागरिकांना त्रास दिल्याचे व्हिडिओही वृत्तवाहिन्यांवर दाखविण्यात आले. दिल्लीची पोलीस यंत्रणा केंद्र सरकारच्या अधीन असल्याकारणाने गृहमंत्री अमित शाह यांनी यात  सुरूवातीलाच हस्तक्षेप करायला हवा होता आणि दिल्लीचे पोलीस आयुक्त अमूल्य पटनायक यांनी साकेत कोर्टात जाऊन आपल्या खात्यातील कर्मचाऱ्यांचे मनोबल वाढविण्याचा प्रयत्न  करायला हवा होता. सर्वोच्च न्यायालय आणि साकेत न्यायालय यांनीदेखील यामध्ये त्वरित हस्तक्षेप केला असता तर कदाचित पोलिसांवर आंदोलनाचा पवित्रा घेण्याची वेळ आली नसती. आयएएस, आयपीएसच्या संघटना असतात आमची संघटना नाही अशा परिस्थिती आमच्या प्रश्नांकडे कोण पाहणार असा सवाल संतप्त पोलिसांचा होता. संघटना नसलेल्या पोलीस खात्यात नेतृत्वाची खरी जबाबदारी अधिकारीवर्गाची असते, किंबहुना तसा संकेतच घटनेच्या अनुच्छेद ३१२ ने दिलेला आहे. दिल्ली पोलिसांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच पोलीस  आपल्या हक्कासाठी रस्त्यावर उतरलेले दिसले.
आंदोलक पोलिसांकडे फलक होते. काही फलकांवर ‘हाउज द जोश? - नो सर’, ‘वुई आर अल्सो ह्युमन – राइट टू इक्वल जस्टीस, राईट टू बी हर्ड’, ‘व्हेअर एज आवर चीफ, हू केअर्स  फॉर अस’, असा मजकूर होता. आता या सगळ्या प्रकरणाची चौकशी न्यायिक आयोग करेल. पोलिसांच्या सर्व मागण्या मान्य करण्यात आल्या आणि मगच त्यांनी आंदोलन मागे घेतले.  चौकशीशिवाय आता कुठल्याही पोलीस कर्मचाऱ्यावर निलंबनाची कारवाई होणार नाही. शिवाय वकिलांशी झालेल्या हाणामारीत जखमी झालेल्या पोलिसांना २५००० रुपयांची नुकसान  भरपाईसुद्धा देण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. रविवारी दिल्ली उच्च न्यायालयाने या घटनेची स्वत:हून दखल घेत दोन पोलीस अधिकाऱ्यांना निलंबित केले. तर वकिलांवर गोळ्या  मारण्याचे आदेश देणारे अतिरिक्त पोलीस आयुक्त व विशेष पोलीस आयुक्तांची बदली करण्याचे आदेश दिले. उच्च न्यायालयाने या घटनेची चौकशी करण्यासाठी एका निवृत्त  न्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखाली समितीही स्थापन करण्यात आली. सोमवारी वकिलांवर मारहाण झाल्याच्या निषेधार्थ बार कौन्सिलने कामकाजावर बहिष्कार घातला. या घटनेला जबाबदार  असलेल्या पोलिसांना अटक करावी अशी मागणीही बार कौन्सिलने दिल्लीच्या नायब राज्यपालांकडे केली. पोलिसांवरील हल्ले थांबायचे असतील तर, प्रत्येक आयएएस व आयपीएस  अधिकाऱ्याने व्यक्तिगत अजेंडा बाजूला ठेवून, भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद ३१२ तील ‘राष्ट्रहित’ आणि ‘एकसंध’ देश या दोन संज्ञांप्रति आपली एकात्म जबाबदारी ओळखावी.  राजकारण्यांच्या प्रलोभनाला, धमकीला किंवा भीतीला बळी न पडता, प्रशासकीय स्वरूपाचे सक्षम नेतृत्व पोलीस खात्याला द्यावे. याबाबतीत २३ सप्टेंबर २०१४ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने  विजय शंकर पांडे विरुद्ध उत्तर प्रदेश सरकार या खटल्यामध्ये प्रामाणिक अधिकाऱ्याची बूज राखत, उत्तर प्रदेश सरकारला केलेला पाच लाख रुपयांचा दंड लक्षणीय आहे. मधल्या व  खालच्या पातळीतील पोलिसांनीदेखील आपली समाजाभिमुख जबाबदारी ओळखून जनतेशी सौजन्याने वागावे. त्याचप्रमाणे कायद्याच्या चौकटीत फक्त गोरगरिबांना न ढवळता बड्यांनासुद्धा इंगा दाखवण्याची धमक ठेवून या भारतीय मातीशी आपले इमान सिद्ध करावे. पोलीस निरीक्षक गणेश अणे यांनी केलेल्या ठाणे-दैनंदिनी नोंदणीवरून सर्वोच्च न्यायालयात  मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांना १० लाखांचा दंड ठोठावण्यात आला होता. ही बाब सकारात्मक उदाहरण म्हणून लक्षात घ्यावी. त्याचबरोबरीने जनतेनेसुद्धा ठरवावे की, या समाजाला  आपण शांततेच्या मार्गाने विकासाकडे घेऊन जाणार आहोत, की अराजकमय मार्गाने विध्वंसाकडे? कारण पोलिसांवरील हल्ला हा व्यक्तीवर नसून तो गणवेशावर असल्याने, पर्यायाने  भारताच्या संविधानावर आहे, हे समजून घ्यावे. पोलिसांवरील हल्ले ही बाब नवीन नसली तरी अलीकडच्या काळात हल्ल्यांची व्याप्ती, प्रसारमाध्यमांत प्रसिद्धी आणि पोलिसांतील  असंतोष, हे सारे वाढल्याचे दिसले. पोलीस खाते ‘नेतृत्वहीन’ बनल्याचा परिणाम उत्तरोत्तर पोलिसांची सामाजिक प्रतिष्ठा घसरण्यामध्ये होतो. ते पाहता हा खऱ्या अर्थाने शासनावरचा  जनप्रक्षोभ आहे, हे न लपणारे सत्य आहे. यावर वेळेत उपाय न झाल्यास, आपल्या उंबरठयावर आलेली विदारक अशी सामाजिक-अराजकता उद्या राज्यकर्त्यांच्या घरांत आणि सरकारी कार्यालयांत शिरल्याशिवाय राहणार नाही, इतकी गंभीर ही बाब असल्याचे आतापासून ओळखायला हवे.

-शाहजहान मगदुम
मो.:८९७६५३३४०४

इंग्रजांना देशातून हुसकावून लावण्यासाठी हिंदू आणि मुस्लिमांनी मिळून स्वातंत्र्याचा जो लढा उभा केला होता व त्यात जो एकोपा त्यावेळी या दोन्ही समाजांमध्ये होता तो स्वातंत्र्यानंतर राहिला नाही. स्वातंत्र्य नजरेच्या टप्प्यात येत असल्याचे पाहून अनेक हिंदू-मुस्लिम संघटनांनी स्वातंत्र्याचा लाभ आपल्यालाच कसा होईल, यासाठीचे प्रयत्न सुरू केले होते. याच मानसिकतेतून देशाची फाळणी झाली होती.
    फाळणीनंतर जरी पाकिस्तान एक मुस्लिम राष्ट्र म्हणून जगाच्या नकाशावर उदयास आले तरी गेल्या 73 वर्षात तेथे इस्लामी म्हणावे असे फारसे काही झालेले नाही. उलट भारत धर्मनिरपेक्ष राहिल्यामुळे भारताची चौफेर प्रगती झाली. आज आपल्या देशाकडे उगवती महासत्ता म्हणून अवघे जग पाहत आहे. काँग्रेसच्या साठएक वर्षाच्या सत्तेमध्ये हिंदू आणि मुस्लिम या दोन्ही प्रमुख समाजामधील जातीय तणाव बर्‍याचपैकी नियंत्रणात होता. लोकांच्या मनातील जातीय भावनेचा उपयोग कम्युनिस्ट वगळता देशातील प्रत्येक राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक राजकीय पक्षांनी वेळोवेळी करून घेतलेला आहे.
    मागच्या काही वर्षांपासून तर मुद्दामहून मतांचे ध्रुवीकरण व्हावे यासाठी हिंदू-मुस्लिमांमध्ये तणाव वाढेल, यासाठीचे प्रयत्न विशिष्ट पक्ष आणि त्यांच्या समर्थकांकडून केले जात आहेत. मीडियानेही या प्रकरणात आगीत तेल ओतण्याचे काम केलेले आहे. सोशल मीडियावर मात्र अलिकडे या तणावाला निर्माण करणार्‍या कारणांच्या पलिकडे जावून विचार करण्याचा ट्रेंड सुरू झालेला दिसून येत आहे. मुस्लिमच नव्हे तर हिंदू बांधवांमध्येसुद्धा एवढी राजकीय प्रगल्भता नक्कीच निर्माण झालेली आहे की, आता ते जातीय राजकारणाच्या पलिकडे जावून विचार करू लागलेले आहेत. त्यांना हिंदू-मुस्लिम प्रश्‍नांपेक्षा जास्त बेरोजगारी, महागाई, शेतकरी आत्महत्या, स्त्री अत्याचार, शैक्षणिक व आरोग्य सुविधांची दुरवस्था इत्यादी प्रश्‍नांमध्ये रस निर्माण झालेला आहे. राजकीय पक्ष जातीय भावना भडकावून स्वतःचा फायदा कसा करून घेत आहेत, हे ही त्यांच्या लक्षात आलेले आहे.      हिंदू-मुस्लिम संबंधांना जातीय रंग देऊन प्राईम टाईममध्ये पुन्हा-पुन्हा लोकांच्या समोर ठेवण्याचा प्रयत्न करणार्‍या वाहिन्यांकडे सुद्धा लोकांनी पाठ फिरवायला सुरूवात केलेली आहे. हे चांगले लक्षण आहे. आपल्या लोकशाहीला प्रगल्भ करायचे असेल आणि देशाला प्रगतीपथावर न्यायचे असेल तर अशा जातीयवादी लोक, संघटना आणि पक्षांना जनतेनी त्यांची जागा दाखवून दिल्याशिवाय हे काम शक्य होणार नाही.

- फेरोजा तस्बीह
मिरजोळी, 9764210789

नवी दिल्ली (शोधन सेवा)
जमाअत-ए-इस्लामीचे उपाध्यक्ष मोहम्मद सलीम इंजिनिअर यांनी 5 नोव्हेंबरला जमाअतच्या मुख्य कार्यालयात मासिक प्रेस कॉन्फ्रन्समध्ये बोलताना सांगितले की, लवकरच अयोध्येसंबंधी सर्वोच्च न्यायालय निर्णय देणार आहे. देशाच्या सर्व नागरिकांनी या निर्णयाचा शांतपणे स्वीकार करावा आणि कुठल्याही प्रकारची उत्तेजना आणि हिंसेचे प्रदर्शन करू नये. ते पुढे म्हणाले की, जमाअते इस्लामी हिंदच्या केंद्रीय सल्लागार परिषदेने या संबंधी काही प्रस्ताव पारित केले असून, त्यात या विवादासंबंधी आणि देशाच्या आर्थिक व्यवस्थेसंबधीं तसेच एनआरसीवर आपली चिंता व्यक्त केली आहे. ते पुढे म्हणाले की, आमची अशी धारणा आहे की, बाबरी मस्जिदीच्या पक्षामध्ये वकीलांनी सर्वोच्च न्यायालयात उच्च कोटीचे तर्क देऊन पैरवी केलेली आहे. संपूर्ण शक्ती पणाला लावून साक्ष कोर्टासमोर ठेवलेली आहे. निश्‍चितच सगळ्या जगाचे लक्ष या संवेदनशील आणि महत्वपूर्ण निकालाकडे लागलेले आहे. या निर्णयानंतर सर्वांनी कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यामध्ये सरकारचे सहकार्य करावे.
    शिवाय, देशाची आर्थिक परिस्थिती बरोबर नसून, सकल घरेलू उत्पाद कमी होत असल्याचे संकेत मिळत असल्यामुळे सर्वच लोक व्यथित झालेले आहेत. शासनकर्ते जरी अर्थव्यवस्थेच्या बिगडलेल्या परिस्थितीचा स्वीकार करण्यामध्ये कचरत असले तरी अर्थव्यवस्थेमधील मंदी ही सत्य घटना आहे. सरकार नाकारत जरी असले तरी आर्थिक स्थिती बिगडत असल्याचे सर्वच चिन्ह उघडपणे दिसून येत आहे. विकासदर कमी होत आहे. बाजारामध्ये वस्तूंना मागणी नाही. म्हणून उद्योजक उत्पादन कमी करत आहेत. त्यामुळे बेरोजगारी वाढत आहे. आसाममधील एनआरसीची अंतिम सूची जाहीर झाल्यानंतर 19 लाखापेक्षा जास्त लोक एनआरसीच्या बाहेर आहेत. ही चिंताजनक बाब आहे. अशात गृहमंत्र्यांनी पूर्ण देशात लागू करण्याचा सुतोवाच करून लोकांच्या अडचणींमध्ये भर टाकलेली आहे. देशातील मोठ्या शहरांमध्ये प्रदुषण वाढत असून, जमाअत या संबंधी चिंतीत आहे. वेगवान औद्योगिककरण, असंतुलित विकास आणि बेलगाम गाड्यांनी वाहतुकीच्या अनेक समस्या उभ्या राहत आहेत. ज्याचा सर्वात वाईट परिणाम वातावरणावर होत असून, वायू मंडलीय प्रदुषण वाढत आहे. भूमंडलीकरण, निजीकरण आणि उदारवादाने जगामध्ये उपभोगी संस्कृतीला जन्म दिलेला आहे. या कारणामुळे अनेक देशांच्या आर्थिक गरजा आणि उत्पादन यांच्यामध्ये गल्लत झालेली आहे. पुरेसे कायदे नसल्यामुळे प्रदुषणावर अंकुशही लावता येत नाहीये. यावर उपाय इस्लामची अर्थव्यवस्था हाच आहे. ज्यामध्ये उत्पादनात संतुलन राखले जाते आणि बाजारात उत्पादन एवढेही वाढत नाही की ज्यामुळे पर्यावरणावर त्याचा विपरित परिणाम होईल. पत्रकार परिषदेस मुज्तबा फारूक, अर्शद शेख यांची उपस्थिती होती.

Shahadate Haq
जमाअते इस्लामीच्या अध्यक्षपदी कोणाला नेमले जावे, यासबंधानेही आम्ही कोणतीही आततायी कृती केलेली नाही. आमची ही संघटना कुठल्या व्यक्तीविशेषवर अवलंबून नाही, ज्यामुळे की  कुठल्या एका खास पदासाठी, कुठल्या एका विशिष्ट व्यक्तीने आपला दावा दाखल करावा. ज्यांच्या चमत्कारांची, दिव्य वाणीची आणि पवित्रतेच्या गोष्टींची जाहिरात केली जाते व त्याकडे लोकांना बोलाविले जाते, स्वप्नातील गोष्टी, चमत्कार, गुप्त ज्ञान अशा व्यक्तीगत पावित्र्याच्या गोष्टींकडे बोलाविण्याचा या संघटनेमध्ये प्रश्‍नच उद्भवत नाही. येथे व्यक्तीविशेषकडे लोकांना बोलाविणे हा उद्देश नाही तर त्या उद्देशाकडे बोलाविणे या संघटनेचा उद्देश आहे, जो उद्देश कुरआनने सर्व मुस्लिमांच्या जीवनाचा उद्देश ठरवलेला आहे. आम्ही लोकांना त्या तत्वांकडे बोलावितो ज्यांच्या समुच्चयाचे नाव इस्लाम आहे. जे लोक या उद्देशाच्या प्राप्तीसाठी कुरआनने दिलेल्या तत्वांवर आमच्या सोबत मिळून काम करू इच्छितात तेच बरोबरीच्या दर्जा ने या संघटनेचे सदस्य बनू शकतात. सर्व सदस्य मिळून आपल्यामधील त्या व्यक्तीला अध्यक्ष नेमतात जो त्यांना योग्य वाटतो. म्हणून या संघटनेच्या अध्यक्षपदावर कोणाचा खाजगी अधिकार नाही. उलट संघटित रूपाने काम करण्यासाठी एक जबाबदार व्यक्तीची गरज असल्यामुळे अध्यक्ष नेमल्या जातो व तो योग्यपणे काम करत नसेल तर त्याला या पदावरून काढलेही जावू शकते, त्याच्या ठिकाणी दूसरा अध्यक्ष नेमल्या जावू शकतो. जी एक गोष्ट लक्षात ठेवण्यासारखी आहे ती ही की, या अध्यक्षाला जरी अमीर म्हटले जात असले तरी तो फक्त या संघटनेचा अमीर आहे, संपूर्ण मुस्लिम समाजाचा नाही. त्याचे आज्ञापालन फक्त त्या लोकांसाठीच जरूरी आहे, जे या संघटनेचे सदस्य आहेत. आमच्या मनामध्ये असला विचार सुद्धा नाही की अमीरला एवढे महत्व द्यावे ज्यामुळे लोकांमध्ये असा संदेश जाईल की जे लोक त्याची आज्ञापालन करणार नाही ते अज्ञानी अवस्थेत मरतील.
    आता ईश्‍वराखातर मला सांगा की, जेव्हा आम्ही या पद्धतीने काम करत आहोत तर मग या जमाअतला ’उम्मत में एक नया फिरका’ कसे बरे म्हटले जाईल? तो फिरका कसा बनेल? आश्‍चर्य म्हणजे आमच्यावर या पंथीयतेचा आरोप तेच लोक लावत आहेत जे स्वतः चुका करत आहेत. ज्यांच्यामुळे समाजामध्ये फिरकाबंदी होत आहे. ज्यांच्या स्वप्नांची आणि चमत्कारांची चर्चा होत असते, ज्यांच्याकडे सर्व काम ’हजरत’वरील व्यक्तीगत श्रद्धेपोटी चालत राहते. ज्यांच्याकडे खास पदासाठी खास व्यक्तीचा दावा केला जातो. ज्यांच्याकडे गौण गोष्टींवर आपसात भांडणे आणि तर्कवितर्क केले जातात. जे प्रश्‍न आपसात बसून विचार विमर्श करून सोडविले गेले पाहिजेत, ते सोडविण्यामध्ये गटबाजी केली जाते. हेच लोक आमच्यावर पंथीयतेचा आरोप करण्यामध्ये पुढे-पुढे आहेत. जर कोणाला वाईट वाटणार नसेल तर मी स्पष्ट शब्दांत सांगू इच्छितो की, आमच्या त्या गुन्ह्यावर हे लोक नाराज आहेत तो गुन्हा तो नाही जो की हे त्यांच्या तोंडाने म्हणत आहेत, उलट तो गुन्हा हा आहे की, आम्ही धर्माच्या त्या मूळ कामाकडे लोकांना बोलाविलेले आहे जे त्यांना आवडत नाही आणि या कामासाठी आम्ही तो खरा मार्ग अवलंबविलेला आहे ज्यामुळे त्यांच्या चुका स्पष्टपणे समोर येतांना दिसत आहेत.
    आम्हाला सांगितले जाते, की जर तुम्हाला हेच काम करावयाचे होते तर त्यासाठी वेगळी जमाअत विशिष्ट अशा नावाने का बनविली? अशामुळे     समाजामध्ये फूट पडते. वास्तविक पाहता हा विचित्र आरोप आहे. मला आश्‍चर्य या गोष्टीचे आहे की, जेव्हा निधर्मी, धर्माविरूद्ध राजकारणासाठी, गैरइस्लामी शिक्षणासाठी, धार्मिक गटबाजी केवळ भौतिक फायद्यासाठी केली जाते, पाश्‍चात्य लोकशाहीच्या फॉसिस्ट पद्धतींवर मुस्लिमांच्या संघटना विशिष्ट अशा नावाने बनविल्या जातात, तेव्हा त्यांना शांतपणे सहन केले जाते. परंतु इस्लामचे मूळ काम करण्यासाठी, शुद्ध इस्लामी तत्वांवर जर एक संघटना बनत असेल तर त्यामुळे समाजामध्ये फूट पडण्याची शक्यता निर्माण होते आणि अशी जमात सहन करण्यापलिकडची होवून जाते. यामुळे मला शंका वाटते की, या लोकांचा आक्षेप मुळात जमाअत बनविण्यावर नाही तर या गोष्टीवर आहे की, एखादी जमात शुद्ध धर्माच्या मूळ कामासाठी बनावी, त्यांना हे सहन होत नाहीये. तरीपण मी अशा लोकांना नम्रपणे सांगू इच्छितो की, नवीन जमाअत बनविण्याचा गुन्हा आम्ही नाईलाजास्तव केलेला आहे, आनंदाने नव्हे.
    देशातील सर्व मुसलमानांना माहित आहे की, जमाअते इस्लामीची स्थापना करण्यापूर्वी मी कित्येक वर्षे एकटा ओरडत होतो की, ’मुस्लिमांनों तुम्ही या कोणत्या मार्गावर जात आहात? आपली शक्ती आणि प्रयत्न पणाला लावत आहात? खरे पाहता तुमचे करावयाचे काम तर हे आहे, या कामासाठी आपली पूर्ण शक्ती लावा. माझे हे म्हणणे सर्व मुस्लिमांनी स्वीकार केले असते तर फारच छान झाले असते. मग मुस्लिमांमध्ये एक जमाअत बनविण्याऐवजी सर्व मुस्लिमांची एक जमाअत बनली असती आणि किमान भारतापूर्ती तरी तिला ’अल-जमाअत’ म्हणता आले असते. म्हणजे ती एक अशी विशिष्ट जमाअत तयार झाली असती जिच्यामध्ये सर्व स्तरातील मुसलमान एकत्र आले असते आणि जे या जमाअतमध्ये आले नसते त्यांना इस्लामच्या बाहेरचे मानले गेले असते.’
    एवढेच नव्हे तर भारतात मुस्लिमांच्या ज्या संघटना काम करत होत्या त्यातली एखाद्या संघटनेने सुद्धा माझे म्हणणे ऐकले असते तरी आम्ही त्यांच्याबरोबर काम करण्यासाठी आनंदाने तयार झालो असतो. मात्र जेव्हा ओरडून-ओरडून आम्ही थकलो आणि आमचे म्हणणे कोणीही ऐकले नाही तेव्हा नाविलाजाने हा निर्णय करावा लागला.  व म्हणावे लागले की जे लोक आमच्या संघटनेच्या उद्देशाला आणि कामाच्या पद्धतीला योग्य समजतात व हे काम करणे आपले कर्तव्य समजतात, त्यांनी स्वतःच या जमाअतमध्ये यावे व जमाअतच्या उद्देशप्राप्तीसाठी सामुहिक प्रयत्न करावेत.

ख्वाब टूटे मगर हौंसले तो जिंदा है
हम वो कौम हैं जहां मुश्किलें शर्मिंदा हैं
प्रेषितपूर्व काळात अरबी लोक इतके वाईट होते की कोणी त्यांच्यावर राज्य सुद्धा करू इच्छित नव्हते. मूर्ती पूजा करणारा, टोळ्या करून राहणारा, उंट आणि बकर्‍या पाळणारा, त्यांच्या चार्‍यासाठी वणवण भटकणारा, खजूर खाणारा, उंट आणि बकरीचे दूध पिणारा, काटक आणि राकट अरबी समाजामध्ये अंधश्रद्धा प्रचंड प्रमाणात व्यापलेली होती. दारू, जुगार आणि व्याभिचार हे त्या काळी प्रचलित असलेले सर्वच अवगुण त्यांच्यात होते. गुलामगिरीची पद्धत अस्तित्वात होती. गुलाम आणि स्त्रीया या दोन समाज घटकांवर जे अत्याचार होत होते त्याचे वर्णन एका लेखात करणे केवळ अशक्य.
    वाचकांच्या लक्षात यावे यासाठी सांगतो की, स्त्रीयांना त्या काळात काडीची किमत नव्हती. कोणी किती स्त्रीयांशी विवाह करावेत याला सीमा नव्हती, वडिलांच्या मृत्यूनंतर सख्खी आई वगळता मोठ्या मुलाच्या ताब्यात वारसा हक्काने बापाच्या सर्व बायका येत होत्या एवढा अनैतिक हा समाज होता. मुलींचा जन्म ही तिरस्करणीय बाब होती, म्हणून मुलगी झाली तर तात्काळ जीवंत गाढून मृत बालिका जन्माला आली असा संदेश देण्यासाठी सुईनींना मोठमोठे नजराने अगोदरच देऊन ठेवले जात. व्यापारी काफिल्यांना लुटण्याचा प्रकार त्यांच्या इतका अंगवळणी पडला होता की, इस्लाम स्विकारल्यानंतर अनेक बेदुईन (भटक्या) अरबांना हेच कळत नव्हते की, दुसर्‍यांच्या काफिल्याला लुटण्यामध्ये वाईट ते काय?
    मात्र त्यांच्या या सर्व दुर्गुुणांसह अनेक सद्गुणही त्यांच्यात होते.          - (उर्वरित पान 2 वर)
त्यासंदर्भात शोधनचे माजी संपादक सय्यद इफ्तेखार अहेमद यांनी लिहिले आहे की,  ”बेदुईन (भटक्या) अरबाला जगात कुणाचीही भीती वाटत नसे. मानवाची नाही की संकटाची नाही. एक भय मात्र त्याला लागून होतं ते म्हणजे मरणोत्तर आपलं काय होणार? या जगी ते सदैव आनंदी जीवन जगायचे. भुकेवर त्यांचं नियंत्रण होतं. अधिकाची त्यांना इच्छा नव्हती. ते सुखी-समाधानी असायचे. उद्याचा विचार ते करीत नसत. या जगातल्या धनसंपत्तीनं वंचित असण्याचं त्यांना काहीच वाटत नसे. ते फार संयमी होते. प्रत्येक अरब आपल्या कबिल्याच्या शिष्टाचारांचं पालन करीत, परंपरा, चालीरीतींचा आदर करीत. सोपवलेली जबाबदारी आनंदानं पार पाडीत. मुक्त जीवन त्यांच्या अत्यंत आवडीचं. तसेच ते व्यावहारिक जीवनदेखील जगत. आपल्या बेदुईन जगण्यावर त्यांना कमालीचा गर्व, आनंद आणि समाधान वाटायचं. अशा प्रत्येक शक्तीशी ते संघर्ष करीत असत जी त्यांना गुलाम बनवून त्यांचा अपमान करू पाहत असे. (प्रेषित मुहम्मद सल्ल. नवयुवगाचे प्रणेते पान क्र. 3)
    त्यांच्या याच अंगभुत गुणांचा प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी भरपूर उपयोग करून घेतला. त्यांनी सांगितले की, ” जो जहालत (अज्ञान काळात) मध्ये चांगला तोच इस्लाममध्येही चांगला ठरेल.” आणि नेमकं तसच झालं. बघता-बघता अरबांचा मेकओव्हर झाला. ते जेवढे असभ्य होते तेवढे सभ्य झाले. इतके की शंभर वर्षाच्या आत पृथ्वीच्या एक तृतीयांश पृष्ठभागावर त्यांनी कल्याणकारी इस्लामी राज्यव्यवस्था कायम केली. अज्ञानता, अंधश्रद्धा, मूर्तीपूजा, विषमता, अन्याय आणि अत्याचाराला कंटाळलेल्या जनतेने ज्या-ज्या ठिकाणी मुस्लिम गेले त्या-त्या ठिकाणी त्यांचे स्वागत केले.
    आपल्याकडेच पाहना! मुस्लिम आक्रमकांमुळे भारतात इस्लाम पसरला असा व्यापक गैरसमज आज 21 व्या शतकातही बहुसंख्य लोकांमध्ये पसरलेला आहे. वास्तविक पाहता दक्षिण भारतात इस्लाम मलबारच्या मार्गे मुस्लिम व्यापार्‍यांसोबत आला, तर उत्तर भारतात सुफी संतांसोबत आला. या दोघांच्याही समता मुलक वागण्याने वर्णव्यवस्थेचे चटके सहण करणारा समाज त्यांच्याकडे आकर्षित झाला. मध्ययुगीन काळात मुस्लिम आक्रमकांच्या तलवारीच्या जोरावर भारतात इस्लामचा प्रसार झाला, हे गृहितक मुदलातच चूक आहे, कारण तलवार असो का एके 47, शक्तीच्या बळावर कोणीही कोणाचे विचार बदलू शकत नाही, श्रद्धा बदलणे तर लांबच राहिले. असे करणे शक्य असते तर आज प्रत्येक देशात आधुनिक हत्यार आहेत, त्या बळावर लोकांच्या श्रद्धा सहज बदलता आल्या असत्या. त्या बदलता येत नाहीत यातच सर्व काही आले.
    प्रेषित सल्ल. यांनी 23 वर्षाच्या आपल्या प्रेषितत्वाच्या काळात जे युद्ध केले ते बहुतांशी रक्षात्मक होते. ज्या ठिकाणी आक्रमण केले असेल तेही स्वरक्षणार्थ घेतलेल्या पुढाकाराचे युद्ध होते. आणि आश्‍चर्य म्हणजे या 23 वर्षात झालेल्या युद्धांमध्ये फक्त 1 हजार 18 लोक मारले गेले. त्यात 250 मुस्लिम तर 750 विरोधक होते. यात बनू कुरैजा नावाच्या एका कबिल्याच्या 400 लोकांना जो मृत्यूदंड दिलेला होता त्यांचाही या आकडेवारीत समावेश आहे. म्हणजे ती आकडेवारी जर सोडली तर या सर्व युद्धात विरोधी पक्षांचे फक्त 350 लोकच मारले गेले. कल्याणकारी इस्लामी व्यवस्था स्थापन करण्यासाठी ही युद्धे मानवी इतिहासावर उपकारकच म्हणावे लागले. कारण एवढे लोक तर आपल्या देशात एका आठवड्यात रस्ते अपघातात मरण पावतात.
    इस्लामच्या प्रचार आणि प्रसारामध्ये प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांचे सर्वात मोठे योगदान म्हणजे त्यांनी खरी समता, खरा न्याय आणि खर्‍या करूणेची अमलबजावणी समाजामध्ये करून दाखविली. त्यांनी जमीन नव्हे मने जिंकली. लोकांना असभ्यतेकडून सभ्यतेकडे बोलाविले, प्रेमाने बोलाविले, त्यांच्यावर करूणेचा वर्षाव केला, त्यांना सोबत घेऊन जेवण केले, त्यांच्यावर विश्‍वास ठेवला, त्यांच्यामध्ये खरी-खुरी समता प्रस्थापित केली.
    फतेह मक्कानंतर जेव्हा काबागृहावर चढून अजान देण्याची वेळ आली तेव्हा शिडी नसल्यामुळे कधीकाळी गुलाम राहिलेल्या काळ्याकुट्ट हबशी आदिवासी व्यक्ती ज्यांचे नाव हजरत बिलाल रजि. होते. प्रेषित सल्ल. यांनी आपल्या पवित्र खांद्यावर त्यांना पाय ठेवून काबागृहावर चढविले. हे दृश्य पाहणार्‍या हजारो लोकांच्या किंचाळ्या निघाल्या. या दृश्याने भारावून जावून कित्येक लोक रडू लागले. या दर्जाच्या समतेचा त्यांनी कधी विचारसुद्धा केला नव्हता. जे मुस्लिम लोक प्रेषित सल्ल. यांच्या पवित्र हाताला स्पर्श करण्यासाठी आसूसलेले असत त्या पवित्र प्रेषितांच्या पवित्र खांद्यावर पाय ठेऊन पवित्र काबागृहावर चढण्याचा मान कुठल्या कुलीन अरबी सरदाराला न मिळता हजरत बिलाल रजि. यांच्यासारख्या आदिवाशाला मिळाला. हे दृश्य पाहून लोकांना बिलाल रजि. यांच्या नशीबाचा हेवा वाटू लागला.
    प्रेषित सल्ल. यांच्या शिकवणीचा सार संक्षिप्तरित्या सांगायचा झाल्यास तो त्यांनी हज्जतुल विदाच्या दिवशी अराफातच्या मैदानात जे भाषण दिले होते तो होय. हा एका प्रकारचा मानवी हक्काचा पहिला जाहीरनामाच म्हणायला हवा.
    सय्यद इफ्तेखार अहेमद यांनी प्रेषित सल्ल. यांचे भाषण त्यांच्या भाषेत खालीलप्रमाणे नमूद केलेले आहे. ते लिहितात, प्रेषित सल्ल. म्हणाले की, ”अल्लाहशिवाय कोणी ईश्‍वर नाही, तो एकमेव असून त्याचा कोणी भागीदार नाही. अल्लाहनं आपलं वचन पूर्ण केलं. त्यानं आपल्या भक्तास मदत केली आणि एकट्यानं एकत्रित आलेल्या सगळ्या खोट्या शक्तींना पराभूत केलं.
    हे लोकहोे ! मी सांगतो ते ऐका. मला नाही वाटत आपण पुन्हा एकत्रित येऊ. मला एक वर्ष लाभेल असेही मला वाटत नाही.
    आजचा हा दिवस, हा महिना, हे ठिकाण पवित्र आहे. तसचं लोकहो! सर्वांचं जीवन (रक्त) आणि मालमत्तेचा आदर करा, ते पवित्र आहेत. लक्षात ठेवा, तुम्हा सर्वांना अल्लाह समोर एक दिवस हजर व्हायचंय. तुमच्या कर्मांची मग तिथं विचारपूस होईल. कुणाचं नाहक रक्त सांडू नका. घरादारांचा नाश करू नका. तिथं सर्व कर्माची झडती द्यावी लागेल.
    अज्ञानकाळात झालेल्या खुनांचा सूड घेणं आता रद्द होतंय. सर्वप्रथम मी आपल्या परिवाराच्या खुनाचा बदला माफ करून टाकतो. हारिसचा मुलगा रबीआच्या खुनाचा सूड घेतला जाणार नाही.
    हे लोकहो ! अल्लाहनं तुम्हाला एकच स्त्री-पुरूषा पासून जन्म दिलाय. तुमच्या जमाती आणि टोळ्या बनवल्या त्या एकमेकांच्या ओळखीसाठी. पण अल्लाहपाशी तुमच्यापैकी तोच प्रतिष्ठित आहे जो सदाचारी असेल.
    सारे मानव आदमची संतती आहे. आदम यांना चिखलमातीपासून निर्माण केलंय. कुणा अरबास अरबेतरावर प्रतिष्ठा नाही की अरबेत्तरांना अरबांवर प्रतिष्ठा नाही. तसंच काळ्या माणसाला गोर्‍या माणसावर आणि गोर्‍या माणसाला काळ्या माणसावर प्रतिष्ठा नाही. अज्ञानकाळातल्या सगळ्या प्रतिष्ठा मी माझ्या पायाखाली तुडवित आहे. कुरैशच्या लोकांनो! अल्लाहनं तुमच्या छोट्या अहंकारास नष्ट करून टाकलं. तुमच्या बापजाद्यांच्या पराक्रमांवर घमेंड करण्याला काही अर्थ नाही.
    सावकारी निषिद्ध झाली. व्याजबट्टयाचा व्यवहार निषिद्ध झाला. सर्वप्रथम मी माझे चुलते अब्बास यांचं व्याज रद्द करतो.
    लोकहो ! तुमच्या पत्नींचे तुमच्यावर काही अधिकार आहेत, तसेच तुमचे त्यांच्यावर अधिकार आहेत. आपल्या पत्नीबाबत अल्लाहचं भय बाळगा. अल्लाहस वचन देऊन तुम्ही त्यांना आपल्या भार्या (पत्नी) म्हणून स्वीकारल्या आहेत. त्यांच्याशी सहानुभूतीनं, नरमाई आणि दयेनं वागा.
    कुणा स्त्रीनं आपल्या पतीच्या संपत्तीतून त्याच्या अनुमतीशिवाय काही देणं हे वैध नाही. तुमच्या पत्नीवर तुमचा हा अधिकार आहे की त्यांनी अशा कुणा व्यक्तीस घरी बोलवू नये ज्यास तुम्ही पसंत करीत नाही. त्यांनी आपल्या शीलाचं रक्षण करावं. जर त्यांनी तसं केलं नाही तर तुम्ही त्यांना शिक्षा करू शकता; पण सौम्य प्रकारची. त्यांच्या खाण्या-पिण्याची व्यवस्था करा.
    पाहा ! माझ्यानंतर तुम्ही परत भरकटू नका. आपसांत रक्त सांडू नका. कुरैशच्या लोकांनो! तुमच्या मनांवर या जगाचं ओझं घेऊन तुम्ही अल्लाहसमक्ष उभं राहावं आणि दुसर्‍यांनी सत्कर्म घेऊन यावं असं होऊ नये. तसं झालं तर मी तुमच्या काही कामी येणार नाही.
    कोणी विश्‍वास करून तुमच्याकडे अमानत ठेवली तर विश्‍वासघात करू नका. दिलेलं वचन पाळा. सारे मुस्लिम एकमेकांचे भाऊ आहेत. दुसर्‍यानं तुम्हाला काही राजीखुशीनं दिलं तर ते घ्या. त्याच्या मर्जीशिवाय त्याच्या मालाला हात लावू नका. अन्याय करू नका.
    अल्लाहनं ज्याचे त्याला हक्क दिलेत. आता कोणी कुणाच्या बाबतीत मृत्यूपत्र करू नये.
    ज्याच्या बिछान्यावर बाळानं जन्म घेतला असेल ते बाळ त्याचंच. ज्यानं व्याभिचार केला त्यास दगडानं ठेचून मृत्यूदंड दिला जाईल. त्यांचा हिशेब अल्लाहपाशी होईल.
    कोणी आपलं कुळ बदलू नये, दुसर्‍यास आपला पिता मानू नये. कोणी असं केल्यास त्याचा अल्लाह धिक्कार करील. कर्ज घेतल्यात ते परत करा. कोणी भेटवस्तू दिल्यास तुम्हीही द्या.
    मी तुमच्या दरम्यान एक वस्तू सोडून जातोय. तिला घट्ट धरल्यास तुम्ही कधी मार्गभ्रष्ट होणार नाही. ती ’कुरआन’ आहे ! धर्माच्या बाबतीत अतिरेक करू नका. तुमच्या पूर्वीच्या लोकांचा यामुळेच विनाश झाला, हे लक्षात ठेवा.
    लोकहो ऐका ! आकाश आणि पृथ्वीची निर्मिती झाली त्याला बराच काळ लोटून गेलाय. अल्लाहनं ज्या वेळी आकाश आणि पृथ्वी निर्माण केली त्याचवेळी वर्षाचे बारा महिने ठरवले आहेत. यात चार महिने आदरणीय आहेत. हा (इस्लाम) धर्म कायमस्वरूपी आहे. लक्षात ठेवा माझ्यानंतर नाकारणारे होऊ नका. एकमेकांचं रक्त सांडू नका. सैतान आता निराश झालाय. प्रार्थना करणारे (नमाज अदा करणारे) त्याची पूजा करणार नाहीत; पण तो तुम्हाला एकमेकांविरूद्ध उभं करील.
    तुमचे जे गुलाम, सेवक आहेत त्यांच्याशी चांगलं वागा. तुम्ही खाता तेच त्यांना द्या. तुम्ही घालता तसेच कपडे त्यांना द्या. त्यांनी चूक केल्यास माफ करा.
    ऐका ! तुमच्यावर जर एखाद्या काळ्या अ‍ॅबिसीनियन (निग्रो)  गुलामाला जरी प्रमुख नेमलं गेलं तर त्याच्या आदेशाचं पालन करा. जर तो अल्लाहच्या ग्रंथानुसार निर्णय घेत असेल तर !
    लोकहो ! आपल्या विधात्याची उपासना करा. पाच वेळा नमाज अदा करा. महिनाभर रोजे ठेवा. आपल्या संपत्तीतून जकात अदा करा, खूश दिलानं. अल्लाहच्या घराची हजयात्रा करा. आपल्या प्रमुखाचं पालन करा. तुम्ही जन्नतमध्ये प्रवेश कराल. आणि पाहा, एकाने केलेल्या गुन्ह्यासाठी दुसर्‍याला जबाबदार धरलं जाणार नाही. बापानं केलेल्या गुन्ह्याची शिक्षा त्याच्या मुलाला की मुलानं केलेल्या गुन्ह्याची शिक्षा त्याच्या बापाला दिली जाणार नाही. लोकहो ! माझ्याविषयी तुम्हाला विचारलं जाईल (अल्लाहपाशी) तेव्हा तुम्ही काय उत्तर द्याल?”
    लोक म्हणाले, ”तुम्ही अल्लाहचा धर्म आम्हास पोचता केला याची आम्ही साक्ष देऊ. आपण प्रेषित्वाची जबाबदारी पार पाडली, आमचं भलं केलं.”
    लोकांचं हे बोलणं ऐकूण प्रेषितांनी आपलं बोट आकाशाकडे उंच केलं आणि तीन वेळा उच्चारलं, ” अल्लाह! तू साक्षी आहेस. अल्लाह तू साक्षी आहेस. अल्लाह तू साक्षी आहेस.”
    येणेप्रमाणे एका उम्मी (निरक्षर) प्रेषित सल्ल. यांच्या तर्फे अल्लाहने आपला धर्म पृथ्वीतलावरील सर्व लोकांसाठी पोहोचवला. आता जे या शिकवणीच्या विरूद्ध जगण्याचा प्रयत्न करतील ते अपयशी ठरतील आणि जे प्रेषित सल्ल. यांच्या या शिकवणीनुसार जगतील ते यशस्वी होतील. हाच प्रेषित सल्ल. यांच्या शिकवणीचा सार आहे.

- एम.आय.शेख

शिर्षकावरूनच आठवण झाली असेल 2014 च्या विधानसभा निवडणूक प्रचाराची. काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या जोखडातून महाराष्ट्राला सोडविण्यासाठी भाजप-शिवसेनेने त्यांना प्रश्‍न विचारला की, ’कुठे नेऊन ठेवलाय महाराष्ट्र माझा’. या टॅगलाईनमुळे महाराष्ट्रात खळबळ माजली आणि खरोखरच सत्तापालट झाले. भाजप-शिवसेनेचे सरकार आले. पाच वर्षे उलटली युतीच्या सरकारला. या दरम्यान महाराष्ट्र कर्जाच्या खाईत लोटला गेला. बेरोजगारी मोठ्या प्रमाणात वाढली, अलेक उद्योगधंदे बंद पडले, भावनिक राजकारणाला भरती आली, गरीबीच्या उत्थानाला खीळ बसली. 2019 उजाडले. निवडणुका लागल्या. भाजपाने मेगा भरती सुरू केली. त्यामुळे विरोधक पुरते हैरान झाले. मात्र शरद पवारांनी पावसात भीजत भाषण करून निवडणुकीचं एकतर्फी गणित पालटलं. ’मी पुन्हा येईल’चा नारा मुख्यमंत्र्यांनी दिला. याच काळात पावसाने महाराष्ट्राला झोडपून काढले. मुंबई, पश्‍चिम महाराष्ट्र, विदर्भात हाहाकार सुरू होता. मात्र प्रचाराची रणधुमाळी सुरूच होती.निवडणुका झाल्या. महाराष्ट्राच्या जनतेने युतीला पुन्हा एकदा -(उर्वरित लेख पान 7 वर)
सत्तास्थापनेच्या जवळ जाण्याची संधी दिली. त्यांना काठावरचे बहुमत मिळाले. वाटले आता दुसर्‍या दिवशी सरकार स्थापन होईल. मात्र एकमेकांचे जमत नसल्याने पंधरा दिवस उलटले तरी सरकारचे सत्तास्थापन झाले नाही. इकडे मराठवाड्याला परतीच्या पावसाने झोडपून काढले. हातातोंडाशी आलेले पीक शेतकर्‍यांच्या हातून गेले. इकडे शेतकरी ललाटी हात लावून बसला. तिकडे सरकार सत्तास्थापनेसाठी वाटाघाटी करीत फिरू लागले. एकीकडे शेतकरी परेशान तर दूसरीकडे सर्वसामान्य जनता डेंग्यूसारख्या आजारांनी त्रस्त. अशा परिस्थितीत राजधर्म पाळण्याऐवजी युतीसरकार मुख्यमंत्री पदावरून सोंगट्याचा खेळ खेळीत आहे. अन् विरोधकांनाही सत्तेची स्वप्न पडत आहेत. अशा स्थितीत 15 दिवसाचा काळ उलटला अन् महाराष्ट्र आसमानी, सुलतानी आणि राजकीय संकटात भाजत आहे. परतीच्या पावसामुळे झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे तात्काळ करून शेतकर्‍यांना एकरी 25 हजाराची मदत द्यावी, अशी मागणी जमाअते इस्लामी हिंद महाराष्ट्राने भाजप सरकारकडे केली आहे.
    राज्यात प्राथमिक अंदाजानुसार राज्यातील 17 जिल्ह्यांमधील 60 लाख हेक्टरवरील शेतीपिकांचे नुकसान झाले आहे. 27 लाख 63 हजार शेतकर्‍यांना या आपत्तीचा गंभीर फटका बसला आहे. राज्य सरकारने शेतकर्‍यांसाठी 10 हजार कोटींची मदत जाहीर केली आहे. शेतकर्‍यांचा उत्पादन खर्च भरून निघेल, इतकी मदत सरकारने करावी, असा सूर शेतकर्‍यांतून उमटत आहे. अवकाळी पावसाने शेती क्षेत्रात काय ‘उद्ध्वस्त’ केलंय, याचा अजूनही अंदाज न आल्यानेच अशा ‘कफल्लक’ बाता केल्या जात आहेत. प्राथमिक अंदाजानुसार पिकांचे 17 हजार 700 कोटीं रुपयांपेक्षा अधिक नुकसान झाले आहे. परिस्थिती पाहता ते वाढून 20 हजार कोटींच्या वर जाणार आहे. पिके वाया गेल्याने ग्रामीण भागातला संपूर्ण रोजगार कोलमडून पडला आहे. चारा बरबाद झाल्याने दूध व्यवसाय संकटात आला आहे. कच्चा माल सडून गेल्याने प्रक्रिया उद्योगाच्या अडचणी वाढल्या आहेत. संकट गहिरे आहे. हेक्टरी 25 हजार रुपये म्हणजे गुंठ्याला 250 रुपये मदत ही शेतकर्‍यांची निव्वळ चेष्टा आहे. प्रश्‍न केवळ उत्पादन खर्च भरून देण्याचा नाही. तयार झालेला सोन्यासारख्या शेतीमालाच्या बाजारातील किमतीइतकी मदत शेतकर्‍यांना मिळणे आवश्यक आहे.
    सरकारने जाहीर केलेल्या 10 हजार कोटींच्या घोषणेबद्दलही मोठी संदिग्धता आहे. घोषणा होतात, प्रत्यक्ष मदत मात्र शेतकर्‍यांना मिळत नाही हा अनुभव आहे. मागील गारपिटीचे, दुष्काळाचे, कर्जमाफीचे, बोंडआळीच्या नुकसानभरपाईचे पैसे अनेक शेतकर्‍यांना अद्यापही मिळालेले नाहीत. परवा परवा आलेल्या महापुराच्या नुकसानभरपाईचे 6,800 कोटी रुपयेही बाधितांना अद्याप मिळालेले नाहीत. राज्य सरकारची कर्जबाजारी आर्थिक परिस्थिती पाहता, जाहीर केलेले 10 हजार कोटी रुपयेसुद्धा सरकार कोठून आणणार हाही प्रश्‍नच आहे. अशा परिस्थितीत घोषणा ‘जुमला’ ठरू नये, यासाठी केंद्र सरकारने स्वतःहून मदतीसाठी पुढे यावे.
    केंद्र सरकार आपत्तीच्या वेळी राष्ट्रीय आपत्ती सहाय्यता निधी (एनडीआरएफ) अंतर्गत राज्यांना मदत करत असते. अर्थात, जाचक निकष, अटी, शर्तींचे अडथळे तेथेही असतातच. राष्ट्रीय आपत्ती सहाय्यता निधी अंतर्गत मदतीच्या निकषात ‘अवेळी पाऊस’ व ‘ढगफुटी’ मदतीसाठी पात्र नसल्याची आठवण केंद्र सरकारने राज्य सरकारला अगोदरच करून दिली आहे. प्रस्ताव जाण्यापूर्वीच हात वर करण्याचा हा प्रकार निराशा वाढविणारा आहे. शेतकर्‍यांवरील संकट पाहता निकषांचे हे अडथळे बाजूला ठेवण्याची, निकषांमध्ये योग्य ते बदलही करणे आवश्यक आहे. राष्ट्रीय आपत्ती सहाय्यता निधी अंतर्गत कोरडवाहू क्षेत्रासाठी हेक्टरी 6,800 रुपये, बागायती क्षेत्रासाठी 13,500 रुपये आणि फळबागांसाठी हेक्टरी 18,000 रुपये मदत देय असते. आपत्ती पाहता, तुटपुंज्या मदतीने शेतकर्‍यांना दिलासा मिळणार नाही. केंद्र व राज्याने यासाठी विशेष तरतूद करणे आवश्यक आहे.
    मात्र लेख लिहिपर्यंत म्हणजेच 11 नोव्हेंबरपर्यंत तरी सरकार स्थापन झाले नव्हते. शेतीचे पंचनामे करायचे काम जरी सुरू असले तरी शासकीय अटींमुळे लवकरच मदत मिळणे फारच कठीण आहे. यामुळे राजकीय पक्षांनी लवकरात लवकर सरकार स्थापन करून जनतेची फरपट थांबवावी. शेतीसोबतच उद्योग, व्यापार अडचणीत आहेत. पावसामुळे राज्यातील रस्त्यांचीही चाळणी झाली आहे. असं कुठलंच शहर बाकी नाही राहिलं ज्या ठिकाणचे मुख्य रस्तेही खड्डेयुक्त नाहीत. ग्रामीण भागाचे हाल तर फारच भयानक आहेत. त्यामुळे विरोधी पक्षातील नेत्यांनी गावोगावी जावून नुकसानीचा आढावा घ्यावा. ज्यांचं अतीव नुकसान झालं आहे, अशांना तात्काळ लोकवर्गणीकरून का होईना मदत द्यावी. माणुसकीचा धर्म पाळावा. शासकीय मदत मिळवून देण्याची आश्‍वासनं देण्यापरिस खारीएवढी का होईना जाग्यावरच मदत द्यावी. गावकर्‍यांना एकत्रित करून आधार द्यावा. ज्या गावांत घरानी पाणी शिरून जीवनावश्यक वस्तूंची नासधूस झाली. तेथील नागरिकांसाठी अन्नधान्य उपलब्ध करण्यासाठी प्रयत्न व्हावेत. मुलांच्या शालेय साहित्याचं जिथे नुकसान झाले आहेत तेथे तात्काळ शालेय साहित्य पोहोचवावेत. ज्या गावात अतिवृष्टी झाली आहे तिथे राष्ट्रीय आपत्ती जाहीर करून त्याचा फायदा तेथील शेतकरी, नागरिकांना पोहोचवावा. दैनिक वर्तमानपत्रामध्ये खासकरून लोकमतमध्ये बांधावर जावून लाईव्ह रिपोर्टींग करण्यात आली. यावेळी शेतकर्‍यांनी मांडलेल्या व्यथा पाहून हृदय पिळवटून जातं. त्यामुळे निरपेक्ष भावनेने सगळ्यांनी पुढे येवून उपाययोजना केल्या तर निश्‍चितच पुरोगामी महाराष्ट्राला शोभून दिसेल.

- बशीर शेख 

माननीय इब्ने अब्बास यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘ज्या मनुष्याने अल्लाहकडे बोलविणाऱ्या (मुअ़िज़्जन) चा आवाज ऐकला आणि त्याला त्या आवाजाकडे   जाण्यापासून रोखणारा त्याच्याकडे बहाणाही नसेल तर त्याने एकट्याने अदा केलेली ती नमाज (अंतिम निवाड्याच्या दिवशी) मान्य केली जाणार नाही.’’
लोकांनी त्यावर पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारले, ‘‘बहाण्याचा अर्थ काय? आणि कोणकोणत्या बाबी बहाणा बनू शकतात?’’
पैगंबर म्हणाले, ‘‘भय आणि आजारपण.’’ (हदीस : अबू दाऊद)

स्पष्टीकरण
प्राण जाण्याचे ‘भय’. एखाद्या शत्रूमुळे अथवा एखादे श्वापद आणि सापामुळे आणि मस्जिदपर्यंत जाता येणे शक्य नाही असे ‘आजारपण’. वादळी वारा, पाऊस आणि नेहमीपेक्षा अधिक  थंडीदेखील बहाणा बनू शकते. परंतु थंड हवेच्या ठिकाणी थंडीचा बहाणा केला जाऊ शकत नाही, त्याचप्रमाणे उष्ण विभागांत कधी कधी अधिक थंडी पडते आणि ती त्यांच्या जीवावर  उठण्याची शक्यता असते, अशी थंडी बहाणा बनू शकते. अशाप्रकारे त्या वेळी मनुष्याला कमी-अधिक प्रमाणातील शौच अथवा लघुशंकेची आवश्यकता भासल्यास तेदेखील बहाणा ठरू शकते.

माननीय अब्दुल्लाह बिन मसऊद (रजि.) यांच्या कथनानुसार, (पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्या काळात) आमची स्थिती अशी होती की आजारी व्यक्ती आणि धर्मद्रोही व्यक्तीव्यतिरिक्त  आमच्यापैकी कोणी सामूहिक नमाज चुकवित नव्हता आणि त्या धर्मद्रोही व्यक्तीचे वैमनस्य माहीत होते. तसेच (त्या काळात लोकांची स्थिती अशी होती की) आजारी असूनही काहीजण  दोन माणसांचा आधार घेऊन मस्जिदमध्ये पोहचत होते आणि सामुस्रfयक नमाज अदा करीत होते. अब्दुल्लाह इब्ने मसऊद यांनी याबाबतीत सांगितले की, अल्लाहचे प्रेषित मुहम्मद (स.) यांनी आम्हाला ‘सुन्नतुल-हुदा’ शिकविल्या. (‘सुन्नतुलहुदा’ म्हणजे मुस्लिम जनसमुदायाला अनुसरण्यास सांगण्यात आलेल्या आणि कायद्यात्मक दर्जा प्राप्त असलेल्या पैगंबराचरण  पद्धती. या पद्धतींपैकी एक पद्धत म्हणजे ज्या मस्जिदीतून अजान दिली जाते त्या मस्जिदीत नमाज अदा करणे होय.) अशीही एक ‘रिवायत’ (पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्या तोंडून  ऐकलेली गोष्ट त्यांच्याच शब्दांत इतरांना सांगणे) आहे की त्यांनी सांगितले, ‘‘ज्या मनुष्याला ही गोष्ट पसंत असेल की त्याची आज्ञापालन करणाऱ्या भक्ताच्या स्वरूपात भविष्यात  अंतिम निवाड्याच्या दिवशी अल्लाहशी भेट होईल तेव्हा त्याने त्या पाच नमाजींची देखरेख केली पाहिजे आणि त्या नमाजी मस्जिदमध्ये सामूहिकरीत्या अदा केल्या पाहिजेत कारण  अल्लाहने तुमच्या पैगंबरांना (मुहम्मद (स.) यांना) ‘सुन्नते हुदा’चे प्रशिक्षण दिले आहे आणि या नमाजी ‘सुन्नते हुदा’पैकी आहेत आणि जर तुम्ही तुमच्या घरात नमाज अदा कराल,  जसे- हे धर्मद्रोही लोक आपल्या घरांमध्ये नमाज अदा करतात, तर तुम्ही आपल्या पैगंबरांच्या (मुहम्मद (स.) यांच्या) आचरण पद्धती सोडून द्याल आणि जर तुम्ही आपल्या  पैगंबरांच्या आचरण पद्धती सोडल्या तर सरळमार्ग विसरून जाल.’’ (हदीस : मुस्लिम)

(२९) मी इच्छितो की माझा आणि तुझा गुन्हा तूच संचित करशील५० आणि नरकवासी बनून राहशील. अत्याचारींच्या अत्याचाराचा हाच खरा योग्य मोबदला आहे.’’
(३०) सरतेशेवटी त्याच्या मोहाने आपल्या भावाची हत्या करणे त्याच्यासाठी सोपे केले आणि तो त्याला ठार मारून त्या लोकांत सामील झाला जे नुकसान सोसणारे आहेत.
(३१) मग अल्लाहने एक कावळा पाठविला जो जमीन खणू लागला जेणेकरून त्याला दाखवावे की आपल्या भावाचे प्रेत कसे लपवावे. हे पाहून तो उद्गारला, ‘‘खेद आहे मजवर! मी या  कावळ्यासारखासुद्धा बनू शकलो नाही की आपल्या भावाचे प्रेत लपविण्याची युक्ती काढली असती.’’५१ यानंतर त्याने आपल्या कृत्यावर फार पश्चात्ताप केला.५२
(३२) याच कारणास्तव बनीइस्राईलकरिता आम्ही हे फर्मान लिहिले होते५३ की, ‘‘ज्याने एखाद्या माणसाला खुनाबद्दल अथवा पृथ्वीतलावर उपद्रव पसरविण्याव्यतिरिक्त अन्य कारणाने  ठार केले तर त्याने जणू काही सर्व मानवांना ठार केले. आणि ज्याने कोणाला जीवनदान दिले त्याने जणू काही सर्व मानवजातीला जीवन प्रदान केले.’’५४ परंतु त्यांची अवस्था अशी   आहे की आमचे पैगंबर वरचेवर त्यांच्यापाशी उघड उघड आदेश घेऊन आले तरीसुद्धा त्यांच्यात मोठ्या संख्येने पृथ्वीवर अतिरेक करणारे लोक आहेत.
(३३) जे लोक अल्लाह आणि त्याचे पैगंबर यांच्याशी युद्ध करतात आणि भूमीवर याकरिता धावपळ करतात की हिंसाचार माजवावा,५५ त्यांची शिक्षा ही आहे की ते ठार मारले जातील   अथवा सुळावर चढविले जातील अथवा परस्परविरूद्ध दिशेने त्यांचे हातपाय कापले जातील, अथवा त्यांना देशांतर करावयास लावले जाईल.५६ हा अपमान व नामुष्की तर त्यांच्यासाठी दुनियेत आहे आणि मरणोत्तर जीवनामध्ये त्यांच्याकरिता याहून मोठी शिक्षा आहे.


५०) म्हणजे याऐवजी की एकदुसऱ्याला ठार करण्याच्या गुन्ह्यात आम्ही पडावे, मी हे उत्तम समजतो की दोघांचे गुन्हे तुझ्या एकट्याच्याच डोक्यावर यावे. तुझा ठार करण्याचा गुन्हा   आणि त्या क्षतीचा गुन्हा जो मी तुला केली, जेव्हा मी स्वत:चा जीव वाचविण्याचा प्रयत्न करत होतो.
५१) अशाप्रकारे अल्लाहने एका कावळ्याच्या द्वारा आदम (अ.) यांच्या त्या दुराचारी पुत्राला त्याच्या मुर्खपणावर व अज्ञानतेवर  सचेत केले. त्याला आपल्या मनात डोकावण्याचा अवधी  मिळाला तेव्हा तो अतिलज्जित झाला. कारण भावाचे प्रेत कसे लपवावे हेसुद्धा त्याला माहीत नव्हते. तो याविषयी कावळयापेक्षासुद्धा निर्बुद्ध निघाला. त्याला आता कळून चुकले की  आपल्या भावाला ठार करणे हे अतिमूर्खतापूर्ण आणि अज्ञानतापूर्ण कृत्य होते. नंतरचे वाक्य ``तो आपल्या करनीवर पश्चात्ताप करू लागला.'' याच अर्थाला प्रमाणित करीत आहे.
५२) येथे या ऐतिहासिक घटनेचा उल्लेख करण्याचा मूळ उद्देश यहुदींच्या त्या कटकारस्थानांवर सूक्ष्म दृष्टीने निंदा करणे आहे. जे त्यांनी पैगंबर मुहम्मद (स.) आणि त्यांच्या प्रतिष्ठित  सहाबा यांना ठार मारण्यासाठी केले होते. (पाहा या सूरहची टीप क्रं. ३०) दोन्ही घटनांमध्ये स्पष्ट समानता दिसून येते. त्यांनी आपल्या या अपमानित स्थितीच्या कारणांवर विचार केला  असता आणि आपल्या उणिवा दूर करण्यास तयार झाले असते ज्या कारणांनी त्यांना अल्लाहने रद्द केले होते. त्या लोकांवर (ग्रंथधारकांवर) अज्ञानतेचा तोच प्रभाव पडला होता ज्यात  आदम (अ.) यांचा दुसरा दुराचारी मुलगा ग्रस्त अल्लाहने अरबांच्या या (उम्मी) अशिक्षितांना स्वीकृत करून सन्मानित केले आणि त्या जुन्या ग्रंथाधारकांना रद्द केले. एकीकडे   धर्मपरायणता होती आणि दुसरीकडे धर्मपरायणता नव्हती. परंतु तरीही ज्यांना रद्द केले होते (ग्रंथधारक) झाला होता. त्याच्याचप्रमाणे द्वेष आणि तिरस्काराच्या अग्नीत होरपळून अल्लाहच्या पार्टीच्या लोकांना ठार करण्यास तयार झाले होते. अशा व्रूâर व अज्ञानतापूर्ण कारवायांनी ते अल्लाहचे प्रिय तर होणारच नव्हते. या घृणित कारवाया त्यांना अधिकच धिक्कारित करणार होत्या याची त्यांना चांगली कल्पना होती.
५३) म्हणजे बनीइस्राईल त्या दुर्गुणांचे बळी पडले होते ज्या दुर्गुणांचे प्रदर्शन आदम (अ.) यांच्या त्या दुष्ट पुत्राने केले होते. म्हणून कुणालाही ठार करू नये असा कडक आदेश अल्लाहने  दिला होता आणि आपल्या फर्मानात हे शब्द लिहिले होते. खेदाने म्हणावे लागते की आजच्या बायबलमध्ये या ईशआदेशाच्या अनमोल शब्दांना स्थान नाही. तलमुदमध्ये असा आदेश  मिळतो, ``ज्याने एका इस्राईलीची हत्या केली, अल्लाहच्या ग्रंथानुसार त्याने जणुकाही जगातील सर्वमानवांची हत्या केली. ज्याने एका इस्राईलीचा जीव वाचवला तर जणूकाही त्याने  संपूर्ण मानवांचे रक्षण केले.'' त्याचप्रकारे तलमुदमध्ये उल्लेख आहे की हत्या करण्याच्या दाव्यात बनीइस्राईली न्यायाधीश साक्षीदारांना सांगत, ``ज्याने एखाद्याची हत्या केली तर त्याची  अशा प्रकारे चौकशी केली जाईल जणूकाही त्याने जगभराच्या लोकांची हत्या केली आहे.''
५४) म्हणजे जगात मानव-वंश टिकून राहाण्यासाठी एकदुसऱ्याच्या प्राणाचा आदर प्रत्येकाच्या मनात असणे आवश्यक आहे. प्रत्येकाने एकदुसऱ्याचे जीवनरक्षण करण्याची भावना बाळगणे  आवश्यक आहे. जो कोणी अकारण एखाद्याची हत्या करतो तेव्हा तो फक्त एकावरच अत्याचार करीत नाही. तो खुनी दुसऱ्याची हत्या करून सिद्ध करतो की मानवी जीवनाच्या आदर  सन्मानांने त्याचे मन खाली आहे. त्याला मानवी सहानुभूती नाही म्हणून तो संपूर्ण मानवतेचा शत्रू आहे. अशा व्यक्तीमध्ये तो दुर्गुण सापडतो जो इतर सर्व मानवात असेल तर पूर्ण   मानवजातच नष्ट होऊन जाईल. याविरुद्ध जो मनुष्य मानवी जीवनाचे रक्षण व आदर करतो तो खरेतर मानवतेचा आदर करणारा आहे आणि समर्थक आहे कारण त्यात ते वैशिष्ट्य  सापडते ज्यावर मानवता टिकून आहे.
५५) धरतीने (भूमी) अपेक्षित तो देश किंवा प्रदेश आहे ज्यामध्ये शांती व्यवस्था स्थापित करण्याची जबाबदारी इस्लामी राज्याची आहे. अल्लाह आणि अल्लाहच्या पैगंबरांशी लढण्याचा  अर्थ त्या कल्याणकारी व्यवस्थेविरुद्ध लढणे जी इस्लामी राज्याने स्थापित केली आहे. इस्लामी धर्मशास्त्रींच्या मतानुसार याने अभिप्रेत ते लोक आहेत जे सशस्त्र आणि सुसज्ज बनून डाका टाकतात.
५६) या वेगवेगळया शिक्षा संक्षिप्त् रूपात सांगितल्या आहेत. याच्या आधाराने न्यायाधीश (काझी) किंवा शासनाध्यक्ष आपल्या विवेकबुद्धीने अपराधीला त्याच्या अपराधानुसार योग्य शिक्षा  देतील. मुख्य उद्देश आहे की एखाद्या माणसाने इस्लामी राज्यात राहून इस्लामी व्यवस्थेला उलटण्याचा कट करणे जघन्य अपराध आहे आणि त्याला या कडक शिक्षांपैकी एखादी कडक  शिक्षा दिली जाऊ शकते

आपला शस्त्रनिर्मितीचा उद्योग चालण्यासाठी जगात अशांती अबाधित राहणे अमेरिकेसाठी अत्यंत गरजेचे आहे आणि याच कारणास्तव शांतता प्रस्थापित करण्याच्या नावाखाली जगातील  ७४ देशांत अमेरिकी सैनिक तैनात आहेत. परंतु तरीही तेथे शांतता प्रस्थापित झालेली नसून जगात अशांतीच्या वातावरणात निरंतर वाढ होत आहे, असे अनेक विश्लेषकांचे मत आहे.  १८ डिसेंबर २०१० रोजी सुरू झालेले ‘अरब स्प्रिग’ आंदोलन त्याचाच एक भाग होता. त्यानंतरच्या दोन-तीन वर्षांत ट्युनेशिया, मिस्र, लीबिया, ग्रीसमधील सरकारांचे सत्तापालट  करविण्यात आले. जॉर्डन, ओमान, कुवैत आणि पॅलेस्टाइनच्या प्रधानमंत्र्यांना राजीनामे देणे भाग पडले. अल्जेरिया, मोरक्को, सूडान, सऊदीअरब, सोमालिया, बहरीन व लेबनान इत्यादी  देशांमध्ये अनेक निदर्शने घडविली गेली आणि सीरिया व इराकमध्ये अस्थिरतेची स्थिती अजूनही कायम आहे. याच ‘अरब स्प्रिंग’ काळात उपरोक्त देशांमध्ये झालेल्या हिंसक  आंदोलनांनी दोन लाखांहून अधिक लोकांचे प्राण घेतले. अमेरिकेतील ‘फ्रिडम ऑफ इन्फॉर्मेशन अ‍ॅक्ट’नुसार मिळालेल्या माहितीनुसार अमेरिकेतील अल-हेवार सेंटरने असा खुलासा केला  आहे की मध्यपूर्व आणि उत्तर आफ्रिकी देशांमध्ये स्थैर्य निर्माण करण्यासाठी मागील सुमारे दोन दशकांपासून राबविण्यात आलेले धोरण ओबामा प्रशासनाने पूर्णत: बदलून टाकले आणि  तेथील बंडखोरांना समर्थन देण्याचे धोरण अवलंबिले आणि अमेरिकन धोरणांना नवीन रूप देण्याकरिता ‘प्रेसिडेन्शियल स्टडी डायरेक्टिव्ह-११’द्वारे आदेश देण्यात आले. ज्या  आयएसआयएसचा खात्मा केल्याचा तोरा आज अमेरिका मिरवत आहे ती बंडखोर संघटना याच अमेरिका पुरस्कृत ‘अरब स्प्रिंग’ची उपज आहे. ओबामा प्रशासनाने ‘दहशतवास्रfवरूद्ध   लढाई’च्या नावाखाली इराकमध्ये हस्तक्षेप केला आणि पाकिस्तानच्या भूमीवर ओसामा बिन लादेनला ठार केले आणि दहशतवाद संपुष्टात आल्याचे जाहीर केले, त्याच प्रशासनाने ‘अरब  स्प्रिंग’च्या नावाखाली नव्याने दहशतवादाची निर्मिती केली. आयसिस या दहशतवादी संघटनेचा प्रमुख अबु बक्र अल बगदादी हा अमेरिकी संरक्षण दलाच्या हल्ल्यात एकदाचा मारला  गेला. याआधी दोन वेळा त्याच्या हत्येच्या बातम्या आल्या होत्या. पण तो जिवंत होता. यावेळी मात्र खरोखरच त्याची हत्या झाली. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यावेळी तशी  घोषणा केली. निवडणुकांच्या तोंडावर प्रत्येक अमेरिकी अध्यक्षास आपले नेतृत्वपौरुष दाखवून देण्याची गरज असते. गेली सुमारे सहा दशके हे असेच सुरू आहे. १९६० च्या दशकात  अमेरिकी अध्यक्ष आयसेनहॉवर यांना ‘मुस्लीम ब्रदरहूड’ची गरज लागली. त्यांच्याच काळात इराणचे पंतप्रधान महंमद मोसादेघ यांची राजवट उलथून पाडली गेली. त्यानंतर झालेला तेल  बाजाराचा उदय, इराणात आयातुल्ला खोमेनी यांना अमेरिकेची फूस, सुन्नी सौदी अरेबियास पर्याय म्हणून शिया खोमेनी यांना पुढे करणे, १९७९ साली सोविएत रशियाच्या फौजांचे अफगाणिस्तानात घुसणे, त्यास तोंड देण्यासाठी अमेरिकेने ओसामा लादेन यास पोसणे, नंतर याच ओसामाने अमेरिकेविरोधात उभे रहाणे, मग अमेरिकेने त्यास मारणे, अमेरिकी आणि  जागतिक तेल कंपन्यांनी तालिबानला सांभाळणे आणि २००१ सालच्या ९/११ नंतर त्यांच्या जिवावर उठणे आणि आता या बगदादीस मारणे. यात बदल होतो तो फक्त अमेरिकी अध्यक्षांत. आयसेनहॉवर, जिमी कार्टर, बुश पितापुत्र, काही प्रमाणात बराक ओबामा आणि आता हे ट्रम्प. यातील एक ओबामा सोडले तर अन्य सर्व रिपब्लिकन पक्षाचे आहेत. यातील  ओबामा वगळता अन्य सर्व हे विविध तेल कंपन्यांशी संबंधित. प्रत्येक अमेरिकी अध्यक्ष अशा कारवाईनंतर, अशा कोणास ठार मारल्यानंतर आनंद साजरा करतो आणि जग आता कसे  सुरक्षित झाले, असा दावा करतो. तो किती हास्यास्पद असतो हे नंतर दिसून येते. अशा बगदादींची निर्मिती आणि नंतर यथावकाश त्यांची हत्या ही सत्ताधीशांची गरज असते.  अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांच्या नेतृत्वाखाली दहशतवादी संघटना आयसीसविरूद्ध सुरू करण्यात आलेल्या मोहिमेने जगातील दहशतवाद नष्ट होईल की याचीदेखील  अलकायदा आणि त्याचा म्होरक्या ओसामा बिन लादेनच्या खात्म्यासाठी अमेरिकेने सुरू केलेल्या ‘दहशतवादविरोधी युद्धा’सारखीच गत होईल? अमेरिके द्वारे २४ डिसेंबर १९७९ रोजी   अफगाणिस्तानात सोव्हियत संघाच्या हस्तक्षेपाविरोधात तेथे पाकिस्तान व सऊदीअरबच्या मदतीने अफगाण बंडखोरांना तालिबानच्या नावाने उभे केले गेले आणि नऊ वर्षांनंतर फेब्रुवारी  १९८९ मध्ये तेथून सोव्हियत सैन्याच्या माघारीनंतर या अफगाण बंडखोरांना दहशतवादी ठरविण्यात आले. ११ सप्टेंबर २००१ रोजी न्यूयॉर्वâ येथील वल्र्ड ट्रेड सेंटरवर अलकायदाने  दहशतवादी हल्ला केला तेव्हा अमेरिकेला दहशतवादविरूद्ध युद्ध पुकारण्याची आवश्यकता भासली. या लढाईच्या नावाखाली अमेरिकेने पाकिस्तानला भरपूर आर्थिक व सामरिक मदत केली  आणि पाकिस्तानने उसामा बिन लादेनसह अलकायदाला पोसले. १ मे २०११ रोजी वॉशिंग्टनमध्ये अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी जाहीर केले की अमेरिकी सेनेच्या  एका गुप्त ऑपरेशनमध्ये ओसामाला पाकिस्तानातील एबटाबाद येथे ठार करण्यात आले आहे. यानंतर सीरियातील एका बंडखोर गटाने आयएसआयएस (आयसीस) ही संघटना स्थापन  केली आणि ती दहशतवादी संघटना असल्याचे अमेरिकेने जाहीर करून टाकले. सीरियामध्ये आयसीसच्या दहशतवाद्यांना रोखण्यासाठी सीरियातील इतर बंडखोरांना शस्त्रे व प्रशिक्षण देण्याबाबतचा प्रस्ताव अमेरिकी काँग्रेस व सीनेमध्ये पारित करण्यात आला होता. हा प्रस्ताव अतिशय आश्चर्यकारक आणि आंतरराष्ट्रीय मान्यतांविरूद्ध आहे. राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा   यांच्या मार्मिक अपीलावर पारित करण्यात आलेल्या या प्रस्तावाचे वैशिष्ट्य असे की यात सीरियाचे राष्ट्रपती बशर अल-असद यांच्या वैधानिक शासनाविरूद्ध लढणाऱ्या बंडखोरांचे साहाय्य  करण्यात येणार असल्याचे म्हटले गेले होते. मात्र हे बंडखोर कोण आहेत त्यांचा उल्लेख करण्यात आला नव्हता. कारण सीरियामध्ये फ्री सीरिया आर्मी, अल नुसार प्रंâट, अलकायदा इन  सीरिया, आयएसआयएल इत्यादी बंडखोर संघटना कार्यरत होत्या. मात्र अमेरिकेने दहशतवाद नष्ट करण्यासाठी एखाद्या देशातील बंडखोरांची नव्हे तर वैधानिक सरकारची मदत करायला  हवी होती. जगातील विविध देशांमध्ये वैधानिक सरकारे उलथून टाकून तेथे आपले कळसुत्री सरकार स्थापन करणे ही अमेरिकेची रणनीती आहे, याचा फार मोठा इतिहास आहे. याबाबतीत ‘व्होल्टायर नेटवर्क’मध्ये थैरी मेस्सान यांनी १८ ऑगस्ट २०१४ रोजी लिहिलेल्या ‘जॉन मेककेन, कंडक्टर ऑफ अरब स्प्रिंग अ‍ॅण्ड द वॅâलिफ’ नामक लेखात न्यूज एजन्सी  रॉयटरचा उल्लेख करून लिहिले आहे की कशा प्रकारे अमेरिकन काँग्रेसने जानेवारी २०१४ मध्ये सीरियातील बंडखोरांना सप्टेंबर २०१४ पर्यंत शस्त्रे पुरविण्याचा प्रस्ताव पारित केला होता.  यामागे सीरियाच्या सत्तेवरून राष्ट्रपती बशर अल असद यांना खाली खेचणे हा अमेरिकेचा मुख्य उद्देश होता आणि या मोहिमेत सऊदी अरब, मिस्र, जॉर्डन व लेबनॉनसह ब्रिटेन, फ्रान्स  व ऑस्ट्रेलिया इत्यादी देशदेखील सहभागी होते. खरे तर आयसीस आखातात अमेरिकेच्या प्याद्याच्या रूपास कार्यरत आहे. याच कारणास्तव अमेरिकेने आयसीसला सीरिया आणि  इराकमधील एका मोठ्या विभागावर ताबा घेऊ दिला होता. सोव्हियत संघाच्या हस्तक्षेपाविरूद्ध अफगाणिस्तानात एक लाखाहून अधिक मुजाहिदीनांची फौज अमेरिकेने तयार केली होती.  मुजाहिदीनांच्या या फौजेत ‘इस्लाम खतरे में है’च्या नावाखाली अफगाणिस्तानव्यतिरिक्त पाकिस्तान, इराण, सऊदीअरब आणि अल्जेरिया इत्यादी चाळीसहून अधिक मुस्लिम देशांतील  युवकांना एकत्रित करण्यात आले. यासाठी तेव्हा ४० अब्ज डॉलरहून अधिक रक्कम खर्च करण्यात आली होती. अमेरिका अलकायदा आणि आयसीससारख्या स्वनिर्मित बंडखोर  (तथाकथित दहशतवादी) गटांचा वापर शस्त्राच्या स्वरूपात करीत असतो. अगोदर एखाद्या देशात हस्तक्षेप करण्यासाठी आणि मग अमेरिकेत म्हणता यावे की राष्ट्राच्या अस्तित्वासाठी  हस्तक्षेप करणे आवश्यक होते. दहशतवादाच्या भीतीद्वारे अमेरिका आपल्या नागरिकांच्या संरक्षणाचे औचित्यदेखील सिद्ध करू इच्छितो.

-शाहजहान मगदुम
मो.:८९७६५३३४०४

लातूर (सालार शेख)
स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ नांदेडच्या गुणवत्ता सुधार योजनेअंतर्गत देण्यात येणार्‍या महाविद्यालयीन स्तरावरील (शहरी) उत्कृष्ट शिक्षक पुरस्कार लातूर येथील स्वायत्त असलेल्या राजर्षी शाहू महाविद्यालयाचे उपप्राचार्य व भौतिकशास्त्र विभाग प्रमुख प्रा.डॉ. ईलाहीपाशा उस्मानसाब मासुमदार यांना नुकताच प्रदान करण्यात आला.
    स्वारातीम विद्यापीठाच्या वतीने मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिन व विद्यापीठाच्या रौप्य महोत्सवी वर्धापन दिनानिमित्त गुणवत्ता सुधार योजनेअंतर्गत विविध पुरस्काराचे वितरण दि. 19 ऑक्टोबर रोजी अखिल भारतीय तंत्रशिक्षण परिषदेचे (एआयसीटीई दिल्ली) माजी अध्यक्ष डॉ. एस.एस. मंठा याच्या हस्ते करण्यात आले.
    याप्रसंगी अध्यक्षस्थानी कुलगुरू डॉ. उद्धव भोसले होते. मंचावर शिक्षणतज्ज्ञ व जीवन साधना गौरव पुरस्कारप्राप्त माजी खा. डॉ. गोपाळराव पाटील, माजी मंत्री कमलकिशोर कदम, प्र.कुलगुरू डॉ. जोगेंद्रसिंह बिसेन, कुलसचिव डॉ. सर्जेराव शिंदे उपस्थित होते.
    याप्रसंगी कला, संस्कृती, साहित्य, शास्त्र, क्रीडा, शिक्षण व संशोधन, सामाजिक कार्य, कृषी, उद्योग व व्यापार इत्यादी क्षेत्रापैकी एखाद्या क्षेत्रामध्ये उल्लेखनिय योगदान देणार्‍या विद्यापीठ कार्यक्षेत्रातील व्यक्तीची जीवनसाधना गौरव हा पुरस्कार देऊन सन्मान करण्यात येतो. यावर्षीचा जीवन साधना गौरव पुरस्कार शिवछत्रपती शिक्षण संस्था लातूरचे अध्यक्ष माजी खा. डॉ. गोपाळराव पाटील यांना प्रदान करण्यात आला. तसेच याप्रसंगी उत्कृष्ट विद्यापीठ संकुलीय शिक्षक पुरस्कार डॉ. रमजान मुलानी, उत्कृष्ट महाविद्यालयीन शिक्षक ग्रामीण विभाग पुरस्कार प्रा.डॉ. एन.टी. कांबळे, उत्कृष्ट महाविद्यालय शहरी विभाग पुरस्कार श्रीमती सुशिलादेवी देशमुख महाविद्यालय लातूर, उत्कृष्ट महाविद्यालय ग्रामीण विभाग पुरस्कार श्री गुरूबुद्धी स्वामी महाविद्यालय पूर्णा, उत्कृष्ट प्राचार्य (शहरी विभाग) प्राचार्य डॉ. वसंत भोसले व उत्कृष्ट प्राचार्य (ग्रामीण विभाग) पुरस्कार प्राचार्य डी.बी. इंगळे यांना प्रदान करण्यात आला. पुरस्काराचे स्वरूप मानपत्र, विद्यापीठ स्मृतीचिन्ह आणि रोख रक्कम असे होते.
    ’शोधन’शी बोलताना डॉ. ईलाहीपाशा मासुमदार म्हणाले की, विद्यापीठाच्या रौप्य महोत्सवी वर्षात प्राप्त झालेल्या या पुरस्काराने मी हर्षोल्हासित झालो असून, या पुरस्काराचं श्रेय माझ्या महाविद्यालयास व कुटुंबियास देऊ इच्छितो. विद्यापीठाने पुरस्कार वितरणाची सुरूवात करून आदर्श शिक्षक निर्माण करण्याची प्रक्रिया गतिमान केलेली पहावयास मिळते. निवड करत असताना अतिशय निरपेक्षपणे केली जाते. त्यामुळे हाडाचा शिक्षक म्हणून काम करणार्‍या शिक्षकाला पुन्हा नव्यानी काम करण्याची ऊर्जा अशा पुरस्कारातून नक्कीच प्राप्त होत असते व त्यामुळे पूर्वीपेक्षा अधिक गतीमान पद्धतीने तो आपले अध्यापनाचं कार्य करत विद्यार्थ्यांना घडविण्याची जबाबदारी पार पाडतो. याच प्रकारची नवसंजीवनी प्राप्त झाल्याने मला मनस्वी आनंद झालेला आहे.

नवी दिल्ली (शोधन सेवा)
खरे वर्तमानपत्र आणि खरी पत्रकारिता दुर्मिळ होत चाललेली असताना गेल्या चार दशकांपासून उर्दू वाचकांना खर्‍या बातम्या आणि विचार प्रवर्तक लेख देण्याचे काम ’दावत’ या वर्तमानपत्राने केलेले आहे. सदरचे वर्तमानपत्र तीन दिवसाला एकदा कृष्णधवलमध्ये प्रकाशित केले जात होते. आता या वर्तमानपत्राने कात टाकली असून, फोर कलरमध्ये साप्ताहिकाच्या स्वरूपात नव्याने वाचकांच्या भेटीला आलेले आहे. सोबत दावत न्यूज पोर्टल आणि मोबाईल अ‍ॅपसारख्या आधुनिक समाजमाध्यमांना मदतीला घेऊन वाचकांची भूक भागविण्यासाठी 28 ऑक्टोबर रोजी देशभरात दाखल झालेले आहे. जमाअते इस्लामी हिंदच्या केंद्रीय मुख्यालयात प्रकाशन आणि विमोचन सोहळा दिल्ली अल्पसंख्यांक आयोगाचे अध्यक्ष डॉ. जफरूल इस्लाम, जमाअतचे पूर्व अध्यक्ष जलालुद्दीन उमरी व सध्याचे अध्यक्ष सय्यद सआदतुल्लाह हुसैनी, राष्ट्रीय महासचिव टी. आरीफली. उपाध्यक्ष इंजि. मुहम्मद सलीम, मुहम्मद जफर आणि एस. अमीनुल हसन, परवाज रहेमानी यांच्या प्रमुख उपस्थितीत पार पडला.        याप्रसंगी बोलताना अमीरे जमाअत सय्यद सआदतुल्लाह हुसैनी म्हणाले की, पत्रकारिता ही कोणत्याही वाटसरूच्या हातात विजेरी असल्यासारखी असते. जिच्या प्रकाशामध्ये तो आपल्या मार्गातील चढ,उतार आणि इतर कठीण गोष्टी पाहतो आणि आपला बचाव करू शकतो. सध्याच्या काळात संपूर्ण जगामध्ये माध्यमही खर्‍या बातम्या लपवून खोट्या बातम्या देण्यामध्ये एकमेकाची स्पर्धा करीत आहेत. अशा वेळी दावतच्या माध्यमातून खर्‍या बातम्या आणि गोष्टी लोकांपर्यंत पोहोचविणे ही समाजाची खरी गरज आहे.

याप्रमाणे ज्यांना या सर्व गोष्टी मान्य असतील ते जमाअत-ए- इस्लामीमध्ये सामील होऊ शकतात. त्यांच्यासाठी आमच्याकडे फक्त एकच असे काम आहे की त्यांनी आपल्या कथनी आणि करणीने इस्लाम सत्य असल्याची साक्ष द्यावी आणि संपूर्ण इस्लामला जीवन जगण्याची एक व्यवस्था म्हणून स्वतःच्या जीवनात कायम करावे व समाजामध्येही कायम करण्यासाठी सामुहिक प्रयत्न करावेत. जेणेकरून समाजासमोर सत्याची साक्ष देण्याची गरज पूर्णपणे स्पष्ट होईल.
    तोंडी साक्ष देण्याचा जिथपर्यंत संबंध आहे तर आम्ही आमच्या सदस्यांना अशा प्रकारचे प्रशिक्षण देत आहोत की जेणेकरून ते आपापल्या योग्यतेप्रमाणे जीव्हेने, लेखनीने जास्तीत जास्त लोकांना इस्लाम सत्य असल्याची साक्ष देण्यासाठी तयार करण्याचा प्रयत्न करावा.
    यासाठी आम्ही अनेक छोट्या-छोट्या संस्थाही सुरू केलेल्या आहेत ज्या की आपल्या संघटित प्रयत्नांतून इस्लामी ज्ञानातील खरेपणा आपल्या साहित्यातून लोकांसमोर स्पष्ट करतील. आणि या उद्देशाच्या प्राप्तीसाठी प्रचाराची जेवढी म्हणून साधने उपलब्ध आहेत त्या सर्वांचा आम्ही उपयोग करू. राहता राहिली गोष्ट प्रत्यक्ष साक्षची तर या संबंधात आमचे हे प्रयत्न आहेत की, सुरूवातीला आमच्या प्रत्येक सदस्याला इतके प्रशिक्षित करण्यात येईल की, ते इस्लामचे जीवंत साक्षीदार होऊन समाजात वावरतील आणि मग अशा लोकांचा एक  संघटित समाज विकसित होईल, ज्यामध्ये इस्लाम आपल्या मूळ उद्देशाप्रमाणे काम करत असल्याचे जगाला पाहता येईल. शेवटी हाच समाज आपल्या भगीरथी प्रयत्नाने अन्यायपूर्ण व्यवस्थेच्या वर्चस्वाला शह देऊन सत्याचे वर्चस्व कायम करील, जो की सगळ्या जगामध्ये इस्लामचे प्रतिनिधीत्व करणारा असेल.
    बंधूंनों ! फक्त हाच आमचा उद्देश आणि कार्यक्रम आहे. आम्हाला अशी शंका नव्हती की, हे काम करत असतांना मुस्लिमांना काही आक्षेप असू शकेल. परंतु ज्या दिवसापासून आम्ही या मार्गामध्ये चालत आहोत, आक्षेपांचा महापूर आमच्यासमोर आलेला आहे. मात्र हे सारे आक्षेप लक्ष देण्याइतपत महत्त्वाचे नाहीत. ना एका बैठकीमध्ये त्यांच्या बाबतीत फारसं काही सांगता येण्यासारखे आहे. मात्र याप्रसंगी मी त्या आक्षेपांबद्दल थोडसं स्पष्टीकरण देऊ इच्छितो ज्यांचा उपयोग आपल्या शहरामध्ये गैरसमज पसरविण्यासाठी केला जात आहे.
    असं म्हटलं जात आहे की, तुमची ही जमाअते इस्लामी एका नव्या सांप्रदायाची (फिरका) पायाभरणी करीत आहे. या प्रकारची भाषा जे लोक बोलत आहेत त्यांना कदाचित माहित नसेल की फिरकाबंदीची कारणं काय असतात, धर्मामध्ये ज्या कारणांमुळे खूप फूट पडत असते ती कारणं फक्त चार प्रकारची आहेत. पहिले प्रकार असा की, धर्मामध्ये एखादी अशी गोष्ट वाढविली जाईल, जी की मूळ धर्मात नव्हती आणि त्याच गोष्टीला ईमान आणि कुफ्र (इन्कार), उपदेश (हिदायत) आणि पथभ्रष्टता यामध्ये फरक करण्यासाठीचा निकष मानले जाईल.
    दूसरा प्रकार असा की, धर्माच्या एका विशिष्ट गोष्टीला एवढे अवास्तव महत्व दिले जाईल, जेवढे महत्व कुरआन आणि हदिसच्या अनुसार त्या गोष्टीला प्राप्त नाही.         तीसरा प्रकार असा की, त्या धार्मिक प्रश्‍नांमध्ये अतिशोक्ती केली जाईल ज्यांचा स्पष्टपणे कुरआन आणि हदिसमध्ये उल्लेख नसेल. उलट कुरआन आणि हदीसच्या सामान्य आदेशांच्या प्रकाशामध्ये विचार करून निर्धारित केले गेलेले असतील. (इज्तेहादी मसले अर्थात धर्माचा अर्थ लावून घेतलेले निर्णय). याप्रकरणी आपल्या मताच्या विरूद्ध ज्यांची मतं आहेत त्यांना काफीर ठरविले जाईल, त्यांचा अपमान केला जाईल किंवा कमीत कमी त्यांच्यापासून अलिप्तता बाळगण्यात येईल.
    चौथा प्रकार असा की, प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांच्या नंतर एखाद्या खास व्यक्तीच्या संबंधाने असा दावा केला जाईल जणू तो प्रेषितच आहे आणि त्याचे म्हणणे मानल्यानेच मुस्लिम राहता येईल आणि जे मानणार नाहीत ते काफिर ठरविले जातील किंवा एखादी संघटना असा दावा घेऊन उठेल की, जे त्यांच्या संघटनेमध्ये सामील आहेत तेच सत्य मार्गावर आहेत बाकी सगळे मुसलमान पथभ्रष्ट आहेत.
    आता मी आपल्याला विचारू इच्छितो या चार प्रकारांपैकी आम्हाला कोणत्या प्रकारामध्ये बसवणार? आम्ही कोणता अपराध केलाय? जर कोणाकडे काही पुरावा आणि तर्क असेल तर त्यांनी आम्हाला स्पष्टपणे सांगावं की तुम्ही आमुक हा अपराध केलेला आहे. आम्ही तात्काळ तौबा करू आणि आपल्या वर्तनामध्ये सुधार करतांना आम्हाला किंचितही संकोच होणार नाही. कारण आम्ही स्वतःच अल्लाहच्या या सत्य धर्माला स्थापित करण्यासाठी उठून उभे राहिलेलो आहोत, यात फूट पाडण्यासाठी नव्हे. मात्र अशी कोणतीही चूक आम्ही केलेली नाही तर मग आमच्या कामामुळे कुठल्यातरी नवीन सांप्रदायाची पायाभरणी होत आहे, असा अंदाज कसा काय केला जाऊ शकतो?
    आम्ही केवळ मूळ स्वरूपात असलेल्या इस्लामला त्याच्यात किंचितही घट किंवा वाढ न करता घेऊन उभे राहिलेलो आहोत आणि मुस्लिमांसमोर आमचा संदेश याशिवाय दूसरा कुठलाच नाही की, या ! आपण सर्व मिळून या सत्य धर्माला प्रत्यक्षात आपल्यामध्ये स्थापित करू आणि जगासमोर हेच सत्य असल्याची साक्ष देऊ. जमाअते इस्लामीचा पाया आम्ही संपूर्ण इस्लामला बनविलेला आहे, त्याच्या एखाद्या आदेशाला किंवा भागाला नाही.
    अशी प्रश्‍न ज्यांचा स्पष्ट उल्लेख कुरआन आणि हदीसमध्ये आलेला नाही त्या प्रश्‍नासंबंधी आम्ही सर्वांच्या मतांना आणि विचारपीठांना तिथपर्यंत मान्यता देतो जिथपर्यंत शरीयतमध्ये परवानगी आहे. यासंदर्भात आम्ही प्रत्येकाचा अधिकार इथपर्यंत स्वीकार करतो की, आपल्याला ज्या विचारपीठाच्या विचारांविषयी संतुष्टी वाटेल, आपण त्यांची अंमलबजावणी करा. मात्र त्या गोष्टीला पाया बनवून आपला वेगळा गट तयार करण्याला आम्ही योग्य समजत नाही.
    जमाअते इस्लामीबाबतही आम्ही कुठल्याही अतिशोक्तीपासून लांब राहिलेलो आहोत. आम्ही असा कधीच दावा केलेला नाही की, सत्य आमच्याच जमाअतमध्ये एकवटलेले आहे. आम्हाला आमचंं हे कर्तव्य वाटलं म्हणून आम्ही उठून उभे राहिलो आहोत आणि आपल्याला आपल्या कर्तव्याची आठवण करू देत आहोत. आता हे आपल्या मर्जीवर अवलंबून आहे की आपण आमच्यासोबत उभे राहता किंवा स्वतः उठता आणि आपल्या कर्तव्याचे निर्वहन करता किंवा दूसरा कोणी या कर्तव्याचा निर्वाह करत आहे असे आपणाला वाटत असेल तर आपण त्यांची साथ देता.

’फतवा’ म्हणजे इस्लामी शरीअतचा एक धर्मशास्त्रीय दृष्टीकोन. परंतु काहीजण याला धार्मिक न्यायालयाचा आदेश समजतात. याचे कारण हे आहे की काही हास्यास्पद फतव्यांचा प्रचार केला जातो. ज्यामुळे जनसामान्यात ही धारणा निर्माण झाली की अधिकांश मुसलमान अशा प्रकारचे फतवे मान्य करतात आणि त्यांचे पालनही करतात. वास्तविक सामान्य मुसलमानांपैकी खूप कमी असे आहेत जे मुफ्तीजवळ एखाद्या प्रकरणासंबंधी कायद्याचा सल्ला घेण्यासाठी जातात.
    एखादा फतवा विचित्र आणि न्यायमूल्यांशी विसंगत वाटला तरीसुद्धा. तथापि त्यात असा विवाद निर्माण व्हायला नको, ज्या प्रकारचा विवाद आज दिसून येत आहे. मीडिया (प्रसारमाध्यमे) विलक्षण आणि मुर्खतापूर्ण गोष्टींच्या शोधात असतो आणि याद्वारे तो इस्लामी धार्मिक संस्थांच्या प्रतिमेला गालबोट लावू इच्छितो, म्हणूनच तो अशा प्रकारच्या दस्तावेजांवर तुटून पडतो आणि त्यासंबंधी आरडा ओरड करतो. देशात सहस्त्रावधी मदरसे आहेत आणि या मदरशांमध्ये विवाद मिटविणार्‍या कमेट्यादेखील आहेत, तेव्हा त्या ठिकाणी एखाद्या विशिष्ट खटल्या संदर्भात अनेक प्रकारचे धार्मिक दृष्टीकोन येऊ शकतात. विचित्र बाब ही की मीडिया काही फतव्यांनी उराशी कवटाळून त्याला निर्णायक रूप देतो आणि मग त्याला रूढिवादाचा नमूना म्हणून सादर करतो. याहून क्लेशदायक बाब ही की लोकांच्या मते अधिकांश मुसलमान अशा धार्मिक सल्ला-मसलतींशी अत्याधिक ओढ राखतात. ही गोष्ट योग्य पार्श्‍वभूमीत समजून घेण्याकरिता हे लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे की फतवा म्हणजे एखाद्या न्यायाधीशाने दिलेला निकाल नव्हे. हा केवळ धर्मशास्त्रीय दृष्टिकोन आहे. इंग्रजीचा एक विश्‍वकोष ’ए शॉर्टर इन्सायक्लोपीडिया ऑफ इस्लाम’ फतव्याची व्याख्या अशा प्रकार करतो;(अनुवाद) ”हा मुफ्तीद्वारे दिलेला एक औपचारिक कायदेशीर दृष्टीकोन आहे, जो एखाद्या न्यायाधीशाने किंवा एखाद्या व्यक्तीने विचारलेल्या प्रश्‍नाचे उत्तर म्हणून आहे.”फतवे केवळ दृष्टीकोनाचे स्थान राखतात आणि हे कुणावर बंधनकारक नसतात. यांना मान्यही केले जाऊ शकते आणि अस्विकृतही केले जाऊ शकते. ज्या लोकांकडे या दृष्टिकोनाची विचारणा केली जाते. तेदेखील फतवा मानण्यावर किंवा त्याचे पालन करण्यावर आग्रह धरत नाही. ते स्वतः म्हणतात की तुम्ही वाटेल तसे याला मान्यही करू शकतात आणि अमान्यही करू शकतात. जे लोक गुंतागुंतीच्या समस्यांना तोंड देतात, ते धार्मिक संस्थांकडून धर्मशास्त्रांसबंधीचे मार्गदर्शन घेतात आणि जेव्हा ते यांना स्वभावतः परस्पर विरोधी असल्याचे पाहतात तेव्हा त्यांना नवल वाटत नाही.

हल्ली सोशल मिडीया हा आपल्या  वैयक्तीक जीवनाचा अविभाज्य अंग बनले आहे. त्यातल्या त्यात फेसबुक, व्हाटसअ‍ॅप, ट्वीटर या सारखे अ‍ॅप्लीकेशन जास्तीत जास्त बहुतांश लोकांकडून वापरले जात असल्याने आपल्या सर्वांना ऑनलाईन राहण्याचे जणू व्यसनच जडलेलं आहे.
    सोशल मीडियाच्या जादुई जाळ्यात आपण नकळतपणे गुंतत चाललेलो आहे आणी यात गुरफटल्यामुळे प्रत्यक्ष गाठीभेटी घेऊन वैयक्तीक संवाद साधण्याची पद्धत जणू विरळ होत चालल्याने मानवी संवेदना,नात्यातील घट्टपणा विरळ होत चाललेला दिसतोय. त्यामुळे एखादी बातमी,पोस्ट व्हायरल करताना आपण त्यामागचा खरेखुरपणा,सत्यता पडताळणी ह्या गोष्टीकडे गांभिर्याने न घेता,एखादी पोस्ट व्हायरल करण्याची घाई, आततायीपणा आपल्याला एखाद्या वेळेस गंभीर गुन्ह्यात नकळतपणे ओढू शकतो, या गोष्टीचा विसर आपल्याला पडतो. एखाद्या धर्माविषयी धार्मिक भावना दुखावणारा, महापुरुषाविषयी बदनामीकारक मजकुर पोस्ट करण्यापुर्वी त्याचा उद्देश  व परिणाम जाणुन न घेतल्याने त्यामुळे सामाजिक जीवनात माजणारी अशांतता, दोन जातीधर्मात दुफळी माजविण्यासाठी, सार्वजनिक सलोखा, शांतता भंग करण्यासाठी समाजमाध्यम आहे का? आपले व इतरांची माथे भडकावून देशातील तरुणांमध्ये एखाद्या विषयी रोष,विष पेरण्याचा,अनर्थ घडविण्याचा हेतू तर नाही ना याबाबत आपण सर्वांनी गांभिर्याने , सदसदविवेकबुद्धीने विचार करण्याची गरज आहे.
    एखादी पोस्ट लाईक,पोस्ट करण्याच्या विळख्यात अडकण्यापूर्वी त्याची सत्यता, गरज, उद्देश तपासुन पाहणे आवश्यक आहे. मानवी जीवनात दहशत,गैरसमज पसरविणे याकरिता रचलेले बनावट आय टी सेल्स चे विषारी,दुषित उद्देश ओळखण्याचे कौशल्य आत्मसात करणे काळाची गरज बनली आहे. सायबर क्राईम, फिशींग, क्रेडीट कार्ड फ्रॉड, सायबर स्टॉकिंग, सायबर बुलिंग, रॅन्समवेअर, सायबर दहशतवाद ,बीटकॉइन फ्रॉड,मालवेअर ,सिम स्वॅप फ्रॉड, ओएलएक्स चे धोके, ऑनलाईन फ्रॉड याविषयी आपल्या सर्व भारतीय लोकांनी सजग राहुन ऑनलाईन जगात वावरण ही काळाची गरज बनली आहे. अन्यथा ऑनलाईन व्यव्हार करताना क्रेडीट कार्डची माहितीविषयी गोपनियता पाळणे,सेफ लॉग इन सेफ लॉग आऊट स्टॅट्रजी,नियमितपणे पासवर्डमध्ये बदल करण्याची सवय,अनोळखी लिंक,इनसिक्युअर लिंकवर क्लीक करण्यापुर्वी त्याचे संभाव्य धोके ओळखण्याचे कौशल्य, फेसबुक वरील खोटे बनावट अकांऊट काढण्यापुर्वी त्याचा माहीती तंत्रज्ञान कायदा 2000 अन्वये गुन्हे करत  असल्याबाबतचा दृष्टीकोन वृद्धीगंत न झाल्याने, हॅकिंग तसेच व्हाटसअ‍ॅपवर एखाद्या व्देष पसरण्याच्या संदेश,माहीती व्हायरल करण्याची धडपड प्रत्यक्ष अप्रत्यक्षपणे आपणसुद्धा सायबर क्राईमचा बळी बनू शकतो याची दक्षता घेणे अनिवार्य बनले आहे.सायबर क्राईम केल्यास पोलीस तपास करुन आपल्या पर्यंत पोहचू शकतात याचा विसर पडता कामा नये. डिजीटल, ऑनलाईन गुन्हेगारी कमी करण्यासाठी आपण सर्वांनी सजग राहुन,सक्रिय योगदान दिल्यास आपण ’सायबर सेफ’ सोयायटी निर्माण करु शकतो अशी प्रार्थना जागतीक सायबर सेक्युरिटी महिन्याच्या निमीत्ताने मी करु इच्छितो.

- आवेज काजी
लातूर

महेका करते हैं फूल काटों की ही हिफाजत में
वर्ना फुलों में महेकने की जुर्रत ना होती
मुलींचे संगोपन हे फुलांच्या संगोपनासारखेच असते. अल्लाहने त्यांच्या आजूबाजूला एक मजबूत सुरक्षा कवच तयार केलेले आहे. लग्नाअगोदर वडिल तिच्या सुरक्षेकडे प्राणपणाने लक्ष देतात आणि लग्नानंतर ही जबाबदारी पतीवर येते. आजकाल लग्नाअगोदर ज्या मुली वाममार्गाला जात आहेत त्यांच्यामध्ये अश्‍लिलता आणि अर्धनग्न राहून आपल्या स्त्रित्वाची ओळख स्वतःहून विसण्याची प्रवृत्ती वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. पुरूषांसारखे कपडे घालणे, त्यांच्यासारखे बोलणे-वागणे, अपरिचित पुरूषांशी धाडसाने बेधडक संबंध स्थापित करणे, शृंगार करून कमी कपड्यात सार्वजनिक ठिकाणी व पार्ट्यांमध्ये वावरणे, आपल्या नखर्‍याने मुलांना आपल्याकडे आकर्षित करण्याचा प्रयत्न करणे हा सारा निर्लज्जपणा आज  समाजातील अनेक महिला/तरूणींमध्ये वाढलेला आहे. त्याचा वाईट परिणाम रोज कुठल्या ना कुठल्या वाईट बातमीच्या स्वरूपाने समाजासमोर येत आहे. तरी परंतू बहुतांशी लोक या बातम्यांपासून काही बोध घेत असल्याचे दिसून येत नाही. आपल्या किंवा अन्य जातीच्या मुलांबरोबर मुस्लिम मुलींचे पळून जाण्याचे प्रकार अलिकडे वाढलेले आहेत. हे याचसाठी होत आहे की, संबंधित मुलींचे वडील हे आपल्या मुलींच्या सर्वांगीण सुरक्षिततेबाबत पुरेसे लक्ष देत नाहीयेत. त्यांनीही बदलत्या काळाप्रमाणे आपल्या मुलींना आवश्यकतपेक्षा जास्त स्वातंत्र्य दिलेले आहे. असेही शक्य आहे की मुलींच्या उच्चशिक्षणाला नजरेसमोर ठेउन त्यांच्याकडून मुलींच्या समजूतदारपणावर विश्‍वास ठेवला जात असेल. असेही शक्य आहे की मुली उच्चशिक्षित झाल्याने त्यांच्यामध्ये पुरेसा आत्मविश्‍वासही निर्माण होतो. स्वतःच्या भविष्याबद्दल त्या स्वतः योग्य निर्णय घेऊ शकतात. या भावनेतूनही ते आपल्या मुलींच्या सुरक्षिततेची जास्त काळजी करत नसावेत, ती अबला नसून सबला आहे, आधुनिक मुलगी आहे, स्वतःचे रक्षण स्वतः करू शकते म्हणून तिच्या सुरक्षिततेबद्दल वडिल फारसे लक्ष देत नसावेत आणि इथेच ही वडिलधारी मंडळी चुकत आहे. त्यांचा निष्काळजीपणा आणि जबाबदारी न उचलण्याची प्रवृत्ती आणि या सर्वांपेक्षा जास्त शरीयतने स्त्रीयांबाबत दिलेल्या आचारसंहितेची अवहेलना करण्याची हिम्मत या सर्व गोष्टींचे एकत्रित परिणाम अनेक मुलींना भोगावे लागत आहेत. सभ्यपणाच्या मुखवट्याआड टपून बसलेल्या लांडग्यांच्या तावडीत अशा बर्‍याच मुली सापडत आहेत. अनेक मुलींचे भौतिक शिक्षण जरी उच्च दर्जाचे होत असले तरी धार्मिक शिक्षण मात्र जेमतेमच असल्यामुळे ज्या गोष्टी लग्नानंतर करावयाचे निर्देष शरियतने दिलेले आहेत, त्याचे पालनही बर्‍याच मुलींकडून केले जात नाही. त्या प्रेमामध्ये आंधळ्या होवून मुलांच्या भूलथापांना बळी पडून शरियतने घालून दिलेल्या मर्यादांचे लग्नापूर्वीच उल्लंघन करीत आहेत.
    समाजात अशाही घटना दृष्टीगोचर होत आहेत की, अनेक तरूण लग्नकरून आपल्या तरूण पत्नीची सुरक्षा करण्याची जबाबदारी विसरून लग्नानंतर काही दिवस सोबत राहून कमाई करण्याच्या नादात विदेशात निघून जात आहेत व तेथून फक्त मोबाईलवर बोलून पत्नीचे समाधान करण्याचा अयशस्वी प्रयत्न करतांना दिसून येत आहेत. अशा परिस्थितीत पत्नी आपल्या सासुरवाडीतच राहत असेल तर ती आपल्या सासू-सासर्‍यांचे फारसे ऐकत नाही. त्यांच्याशी पटत नसल्याचे कारण सांगून स्वतःच्या माहेरी किंवा स्वतंत्र राहते. नवर्‍याकडून येत असलेला पैसा आणि नको तेवढे स्वातंत्र्य मिळाल्यामुळे अनेक महिला त्या स्वातंत्र्याचा दुरूपयोग करून वाममार्गाला लागत असल्याचे एकंदरित चित्र आहे. त्यातल्या त्यात धार्मिक शिक्षणाचा जर अभाव असेल तर अशा महिलांचे पाय चुकीच्या मार्गाकडे वळण्याची जास्त शक्यता असते. शिवाय वाममार्गासाठी समाजामध्ये आधिपासूनच पोषक असे वातावरण असल्यामुळे अशा घटनांमध्ये दिवसागणिक वाढ होत आहे. स्पष्ट आहे यात चूक पतीची आहे. लग्न झाल्याबरोबर पत्नीच्या संरक्षणाची सर्वांगीण जबाबदारी आपल्यावर येते, हीच गोष्ट अनेक तरूण विसरतांना दिसून येत आहेत. त्यातूनच अशा चुकीच्या घटना घडत आहेत.
    शेवटी एक गोष्ट स्पष्ट आहे की, या सर्व परिस्थितीचा अंतिमतः वाईट परिणाम स्त्रीवरच होतो. अनेकवेळा गुंतागुंत निर्माण होऊन स्त्रीयांंचा एक तर बळी जातो किंवा त्या आत्महत्या करतात. जी मुलगी फुलासारखी होती. लग्नानंतर केवळ तिचे योग्य संरक्षण न केल्या गेल्यामुळे तिची अवस्था बिना काट्याच्या गुलाबासारखी होवून जाते, जिच्यापर्यंत कोणाचाही हात सहज पोहोचतो. एकंदरित कमाई करण्यासाठी जातांना एकतर लग्न करू नये किंवा केल्यास विदेशात जाण्याचा विचार सोडून आपल्याच देशात जे काही उपजिविका मिळेल त्यावर समाधान मानावे. यातच त्यांचे स्वतःचे, त्यांच्या कुटुंबाचे आणि समाजाचे हित निहित आहे.

- फेरोजा तस्बीह
मिरजोळी, 9764210789

नुकत्याच संपलेल्या महाराष्ट्र विधानसभांच्या निवडणुकीत भाजपाला 105, शिवसेनेला 56, काँग्रेसला 44, राष्ट्रवादी काँग्रेसला 54, एमआयएमला 2, मनसेला 1 आणि इतरांना 26 जागा मिळाल्या. मागील विधानसभेचे जे चित्र होते त्यात  बदल झालेला असून, एकतर्फी निकाल नाहीत. गतविधानसभेपेक्षा यावेळी विरोधक चांगलाच मजबूत झाला आहे. मात्र विरोधकांनी गतकाळात जशी भूमिका निभावली तशीच यंदाही निभावली तर महाराष्ट्राचा बिहारच होईल? मात्र आता तसे होणार नाही असे वाटते. कारण ही निवडणूक राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आपल्या हाती घेतली होती. त्यांचे राज्यातील बारीक सारीक घडामोडीवर बारीक लक्ष असेल आणि जनतेची ते फरफट होऊ देणार नाहीत, असे चित्र आहे. 
    सध्या सेना-भाजपा सत्तेवरून शीतयुद्ध आहे.  असे असले तरी सरकार परत सेना-भाजपचेच येईल मग त्यांच्यात कितीही आपसात भांडणे होवो. एव्हाना फडणवीस यांची भाजपा गटनेते म्हणून निवडही झालेली आहे. सगळे काही व्यवस्थित जरी झाले असले तरी सरकारी धोरणात काही बदल होईल किंवा सामान्य माणसांच्या हाल अपेष्टा  कमी होतील, याची शक्यता कमी दिसते. नवीन सरकार बनविण्यामध्ये एवढी ओढाताण झाली की पुढे एकमताने सरकार काम करील की नाही याबद्दल शंका निर्माण होते. अशातच परतीच्या पावसाने महाराष्ट्राच्या बळीराजाला जाता-जाता असा तडाखा दिलाय की, हातातोंडाला आलेले खरीपाचे पीक अनेक ठिकाणी अक्षरशः पाण्यात गेले तर अनेक ठिकाणी उतारा कमी आला. सरकारचे चटकन गठन झाले असते आणि शेतकर्‍यांना पीकविमा किंवा इतर शासकीय मदत लवकर मिळाली असती तर शेतकरी सुखावला असता. परंतु, जनतेच्या सेवेच्या नावाखाली सत्तेची साठमारी अशीच चालू राहिली तर येणारा काळ महाराष्ट्रासाठी कठीण राहील, यात शंका नाही. मंदीचा सर्वाधिक फटका महाराष्ट्राला बसलाय. अनेक लघूउद्योग बंद पडलेत. अनेक उद्योग आजारी आहेत. प्रचंड प्रमाणात नोकर कपात झालेली आहे. महाराष्ट्राच्या कानाकोपर्‍यातून लोक मुंबई-पुण्याकडे धाव घेत आहेत. अशा परिस्थितीत त्यांना आपल्या गावीच रोखून धरण्यासाठी रोजगार हमी योजनेची प्रभावशाली अमलबजावणी जितक्या लवकर करता येईल, तितकी करणे गरजेची आहे. लवकरच सरकार स्थापन होईल आणि आपल्या कर्तव्य पूर्तीला सुरूवात करील अशी अपेक्षा बाळगूया. लेख लिहिपर्यंत तर सरकार बनले नव्हते.  

- बशीर शेख

एनसीआरबीची आकडेवारी जाहीर : महिला अत्याचारात महाराष्ट्र दुसर्‍यास्थानी


कुछ लोग दर्द बयां नहीं करते
चुपचाप बिखर जाया करते हैं

व्यक्ती असो की सरकार विश्‍वसनीयता ही प्रत्येकाची युएसपी असते. 22 ऑक्टोबर 2019 रोजी जाहीर झालेल्या एनसीआरबीच्या अहवालाने मात्र विश्‍वसनीयता गमावलेली आहे. एकतर हा अहवाल 2017 चा असून, जाहीर झाला 2019 संपायला आला तेव्हा. म्हणजे तब्बल दीड वर्षे उशीरा. त्यातही अनेक त्रुटी आहेत. दोन महत्वाच्या त्रुटीं ज्यांच्याबद्दल चर्चा करणे गरजेचे आहे, त्या म्हणजे या अहवालातून मॉबलिंचिंग आणि शेतकर्‍यांच्या आत्महत्यांची आकडेवारीच दिलेली नाही. नुकतेच सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी मॉबलिंचिंग हा विदेशी शब्द असून त्याचा या देशाशी काही संबंध नसल्याचा उल्लेख आपल्या भाषणात केला होता. त्यांचे म्हणणे तत्वतः बरोबर आहे. मॉबलिंचिंग हा शब्द भारतीय असूच शकत नाही. परंतु झुंडबळी हा शब्द तर भारतीयच आहे ना! मॉबलिंचिंग या शब्दाला विदेशी म्हटल्याने किंवा त्यांची आकडेवारी लपविल्याने झुंडीने केलेल्या शंभरपेक्षा जास्त लोकांच्या निर्घृण हत्या नजरेआड होत नाहीत. आकडेवारी लपविल्याने झुंडीला बळी पडणार्‍या लोकांच्या यातना कमी होणार नाहीत, त्यांच्या परिजनांचे दुःख हलके होत नाही, त्यामुळे देशाची जगात झालेली बदनामीही कमी होत नाही. 2015 साली प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांची मानहानी करणार्‍या कमलेश तिवारींची हत्या नुकतीच लखनौमध्ये झाल्यानंतर उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री अजित बिष्ट (योगी आदित्यनाथ) यांनी त्यांच्या कुटुंबाची जी मदत केली ती नजरेत भरेल एवढी होती. या हत्येच्या पार्श्‍वभूमीवर दलित आणि मुस्लिमांच्या ज्या शंभराहून अधिक हत्या झुंडींनी केल्या, त्यांच्या परिजनांना भेटण्याची कुठल्याही वरिष्ठ भाजपा नेत्याला सद्बुद्धी झाली नाही, याचे आश्‍चर्य वाटते. लाजत-काजत का होईना लोकशाहीची बूज राखावी, असे त्यांना वाटले नाही, ज्या घटनेची शपथ आपण घेतली त्या शपथेचा अव्हेर करताना त्यांना जरासुद्धा वाईट वाटले नाही, याचेही नवल वाटते.
    जी परिस्थिती झुंडीला बळी पडलेल्या दुर्दैवी जीवांची तीच स्वाभिमानाने जगता येत नसल्याने, स्वतःच्या शेतातील, प्रिय झाडाला लटकणार्‍या दुर्दैवी शेतकर्‍यांची. या अहवालामध्ये 2017 मध्ये किती शेतकर्‍यांनी आत्महत्या केल्या याची आकडेवारी दिली गेलेली नाही. विशेष म्हणजे पूर्वी अशी आकडेवारी दिली जायची. समाजाला अलिकडे शेतकर्‍यांच्या आत्महत्येची एवढी सवय झालेली आहे की आता त्यात काही नवलाई राहिलेली नाही. माध्यमांच्या लेखीही या घटनांचे बातमी मुल्य सुद्धा राहिलेले नाही. नसता ऐन निवडणुकीच्या धामधुमीत ’पुन्हा आणूया आपले सरकार’ असे छातीवर लिहिलेली, कमळाचे चिन्ह असलेली, भगवी जर्सी आणि ट्राऊजर घालून अवघ्या 35 वर्षाच्या शेतकर्‍याने विदर्भात केलेल्या आत्महत्येमुळे अवघ्या महाराष्ट्राला हादरा बसावयास पाहिजे होता तो बसलेला नाही म्हणजेच माध्यमांसह सामान्य लोकांनासुद्धा यात दखल घेण्यासारखे काही शिल्लक राहिलेली नाही. याबाबतीत समाज संवेदनशुन्य बनलेला आहे. यामुळेच  सरकारने या दोन्ही वंचित घटकांवर होणार्‍या सामाजिक आणि आर्थिक अत्याचारांची दखल घेतलेली नाही. यात नवल ते काय?
    2014 पासून अनेक राष्ट्रीय संस्थांनी सरकारच्या ’हो ’मध्ये ’हो’ मिसळत आपल्या मुलभूत कर्तव्याशी तडजोड सुरू केलेली आहे. एनसीआरबी अशीच एक संस्था आहे. या संस्थेचे पूर्ण नाव नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड ब्युरो (राष्ट्रीय गुन्हें नोंदणी विभाग) असून याची स्थापना 1986 साली झाली. देशभरात होणार्‍या फौजदारी गुन्ह्यांचे वर्गीकरण करून ते देशासमोर मांडणे हे या संस्थेचे काम. यामुळे वेगवेगळ्या राज्यातील पोलिसांना तपास कामात मदत व्हावी, समाज शास्त्रज्ञांना, विद्यापीठांना देशातील गुन्हेगारीसंबंधी अभ्यास करता यावा, त्यातून काही ठोस असे निष्कर्ष काढता यावेत, त्यातून देशातील गुन्हेगारी कमी व्हावी व ती कमी करण्यासाठी सरकारला उपाययोजना करता याव्यात, एवढ्या उदात्त हेतूने या संस्थेची स्थापना करण्यात आली होती.
    एवढी महत्त्वाची संस्था जर मॉबलिंचिंग आणि शेतकरी आत्महत्या सारख्या महत्त्वाची आकडेवारी प्रकाशित करीत नसेल तर ही संस्था हवीच कशाला? तिच्यावर होणारा कोट्यावधीचा खर्च करावाच कशाला? असे मुलभूत प्रश्‍न उभे राहतात.
    एक तर मागील वर्षाची आकडेवारी चालू वर्षाच्या सुरूवातीला जाहीर व्हावयास हवी होती. ते ही या संस्थेला करता आलेले नाही. 2017 ची माहिती दीड पावणेदोन वर्षे उशीराने का जाहीर केली जात आहे? यासंबंधीचा काहीच खुलासा या अहवालामध्ये करण्यात आलेला नाही. जी जाहीर केलेली आकडेवारी आहे त्यातील काही महत्त्वाची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे.
    2017 मध्ये देशात महिलांविरूद्ध एकूण 3 लाख 59 हजार 849 गुन्हे घडले आहेत, ही चिंताजनक बाब आहे. 2015 मध्ये याच गुन्ह्यांची संख्या 3 लाख 29 हजार 243 एवढी तर 2016 मध्ये 3 लाख 38 हजार 954 एवढी होती. ’बेटी बवाच बेटी पढाव’ या सरकारी धोरणाला वाकुल्या दाखविणारी 2017 ची आकडेवारी आहे. याचा अर्थ पोलिसांचे लक्ष दुसरीकडेच जास्त आहे, म्हणून महिलांच्या विरूद्ध गुन्हे करणार्‍यांना मोकळे रान मिळाले आहे असा होतो. याशिवाय, दुसरी महत्त्वाची बाब अशी की, महिलांविषयी घडणारे सर्वच गुन्हे रिपोर्ट होतात असे नाही. लोक-लाजेखातर अनेक महिला तक्रार देण्यासाठी पुढे येत नाहीत. ही बाब लक्षात घेतली तर प्रकाशित झालेल्या आकडेवारीपेक्षाही जास्त गुन्हे देशात घडले असावेत, असा वाजही वहीम घेण्यासाठी जागा आहे. यावरून देशात महिला किती असुरक्षित आहेत, याची कल्पना येते व संयुक्त राष्ट्राने भारताला महिलांसाठी असुरक्षित देश का घोषित केले आहे, याचाही अंदाज येतो.
    घराबाहेर वावरणार्‍या महिला व मुलींची तर गोष्ट सोडा; घरात राहणार्‍या महिला व मुलीसुद्धा गुन्ह्यांना बळी पडलेल्या आहेत, हे ही सदरची आकडेवारी पाहता लक्षात येते. घरेलू हिंसा, आत्महत्या, हत्या, अ‍ॅसिड अटॅक, विनयभंग, बलात्कार, झुंडीद्वारे बलात्कार असे महिलांविरूद्ध गुन्ह्यांचे प्रमाण वाढत असल्याची ही आकडेवारी सांगते.
    महिलाविरोधी गुन्ह्यांसह एकूण सर्वच गुन्ह्यामध्ये उत्तर प्रदेशाने देशात पहिला क्रमांक मिळविलेला असून, महिला अत्याचारांच्या बाबतीत पुरोगामी महाराष्ट्र दुसर्‍या क्रमांकावर आहे. शिवछत्रपती, शाहू, फुले, आंबेडकरांचा वारसा असलेल्या आपल्या राज्याला हे मुळीच शोभण्यासारखे नाही.  उत्तर प्रदेशामध्ये महिलांच्या विरोधात 2017 साली 56 हजार 011 गुन्हे घडलेले आहेत. तर महाराष्ट्रात 31 हजार 979 गुन्हे घडलेले आहेत.
    2017 मध्ये एकूण 50 लाख गुन्हे दाखल झालेले आहेत. 2016 च्या तुलनेत यामध्ये 3.6 टक्के एवढी वाढ झालेली आहे. त्यातल्या त्यात समाधानाची बाब म्हणजे हत्येसारख्या गुन्ह्याचे प्रमाण 3.6 टक्क्यांनी कमी आहे. मात्र अपहरणासारखे आई-वडिलांचे हृदय पिळवटून टाकणार्‍या गुन्ह्यांमध्ये 9 टक्क्यांची वाढ आपल्या सर्वानांच अंतर्मुख होण्यासाठी भाग पाडणारी आहे. अपहरणातही उत्तर प्रदेशानंतर महाराष्ट्रानेच आपला दुसरा क्रमांक अबाधित ठेवला आहे, हा काळजीचा विषय आहे. भ्रष्टाचारासंबंधी दाखल झालेल्या गुन्ह्यात महाराष्ट्राने देशात अव्वल क्रमांक पटकाविलेला आहे तर ओरिसा या ठिकाणी दुसर्‍या क्रमांकावर आहे.
    विशेष नोंद घेण्यासारखी बाब अशी की, देशद्रोहाच्या आरोपाखाली दाखल गुन्ह्यांची संख्या 30 टक्क्यांनी वाढलेली आहे. याचा अर्थ देशात देशद्रोह्यांची संख्या वाढलेली आहे, असा नसून सरकारविरूद्ध बोलणार्‍यांच्या विरूद्ध या श्रेणीखाली जास्त गुन्हे दाखल झालेले असावेत. मागच्याच महिन्यात 51 सेलेब्रिटींविरूद्ध पंतप्रधानांना लिहिलेल्या विनंती वजा नाराजी पत्रावरून देशद्रोहाचा गुन्हा दाखल झालेला आहे, हे विसरता येणार नाही. याच पार्श्‍वभूमीवर सरकारवर टीका करणार्‍यां विरूद्ध मोठ्या प्रमाणावर गुन्हे दाखल करण्यात आले असावेत, असा वाजवी संशय येतो.
    एकंदरित आकडेवारीचे विश्‍लेषण करता एक गोष्ट लक्षात येते की, एनसीआरबी ही संस्था सरकारच्या प्रचंड दबावाखाली काम करत आहे. म्हणूनच सरकारला उत्तरे देण्यासाठी अडचणीचे जाईल, अशा श्रेणींमधील आकडेवारीच संस्थेने जाहीर केलेली नाही. हा सरकारी हस्तक्षेप या संस्थेच्याच नव्हे तर देशाच्याही हितामध्ये नाही. कारण खरी आकडेवारी पुढे न आल्याने समस्येचे खरे निदान होवू शकत नाही, त्यावर उपचार करणे तर लांबची गोष्ट रहिली. ही बाब लोकाला कमकुमवत करणारी आहे.

- एम. आय. शेख

शदाद बिन औस यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘ज्याने दाखविण्यासाठी नमाज अदा केली त्याने ‘शिर्क’ केले (अनेकेश्वरत्व अवलंबिले) आणि ज्याने  दाखविण्यासाठी रोजा ठेवला त्याने ‘शिर्क’ केले आणि ज्याने दाखविण्यासाठी ‘सदका’ (दानधर्म) केले त्याने ‘शिर्क’ केले.’’ (हदीस : मुस्नद अहमद)

स्पष्टीकरण
या शिकवणीद्वारे पैगंबर मुहम्मद (स.) हे सांगू इच्छितात की प्रत्येक पुण्याईचे कार्य अल्लाहची प्रसन्नता प्राप्त करण्यासाठी असावे. असे कार्य करण्यापूवी असा संकल्प (नियत) असावा की ‘‘हा माझ्या स्वामीचा आदेश आहे आणि मला त्याच्याच प्रसन्नतेची काळजी आहे.’’ दुसऱ्यांच्या दृष्टीने सदाचारी बनण्यासाठी आणि त्यांना खूश करण्यासाठी जे पुण्याचे काम  केले जाईल त्यास कसलेही मूल्य नसते. अल्लाहची प्रसन्नता प्राप्त करण्यासाठीच्या संकल्पासह करण्यात आलेल्या कार्यालाच किंमत असते.

सामूहिक नमाज
माननीय अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) यांचे कथन आहे. मूळ हदीसमध्ये ‘फ़ज्ज’ हा शब्द आला आहे, याचा अर्थ आहे ‘अलिप्त राहणे’. सामूहिक (जमाअतसह) नमाजमध्ये सर्व प्रकारचे  मुस्लिम सहभागी असतात. श्रीमंत, गरीब, चांगले कपडे परिधान करणारे आणि फाटके कपडे परिधान करणारेदेखील. ज्या लोकांमध्ये मोठेपणाची घमेंड असते आणि संपत्तीच्या नशेत   धुंद असतात त्यांना त्यांच्याबरोबर दुसरा कोणी उभे राहणे आवडत नाही, म्हणून ते नमाज आपल्या घरात अदा करतात. पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी या रोगाचा इलास असा सांगितला   आहे, ‘‘सामूहिक नमाज अदा करा, आपल्या घरात अथवा मस्जिदमध्ये एकट्याने नमाज अदा करू नका.’’ (हदीस : मुस्लिम)

स्पष्टीकरण
त्याचप्रमाणे सामान्यत: सामूहिक नमाज अदा करताना ‘शैतानी’ (वाईट) विचार कमी निर्माण होतात आणि मनुष्याचा अल्लाहशी संबंध दृढ होतो. म्हणूनच पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्यानुसार सामूहिक नमाज अदा करण्याचा दर्जा २७ पटींनी अधिक असतो. हीच हकीकत पुढील हदीस (५३) मध्ये उद्धृत करण्यात आली आहे.

माननीय अबी बिन कअब यांच्या कथनानुसार, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी सांगितले, ‘‘दुसऱ्या मनुष्याबरोबर अदा करणाऱ्या मनुष्याची नमाज, त्याने एकट्याने अदा केलेल्या नमाजच्या  तुलनेत अधिक ईमान विकसित होण्याचे कारण बनते. दोन मनुष्यांबरोबर अदा केलेली नमाज, एका मनुष्याबरोबर अदा केलेल्या नमाजच्या तुलनेत अधिक ईमान विकसित होण्याची  सबब बनते. तसेच अधिक संख्येत असलेल्या लोकांसह अदा केलेली नमाज अल्लाहला अधिक पसंत आहे. (तितका अधिक अल्लाहशी संबंध दृढ होईल.)’’ (हदीस : अबू दाऊद)

माननीय अबू दरदा (रजि.) यांच्या कथनानुसार, ज्या वस्तीत अथवा गावात तीन मुस्लिम असतील आणि तेथे सामूहिक (जमाअतसह) नमाज अदा केली जात नसेल तर त्यांच्यावर  शैतान प्रभुत्व प्राप्त करतो. तेव्हा सामुस्रfयक नमाज अदा करण्याची स्वत:वर सक्ती करा कारण कोल्हा फक्त त्या शेळीला खातो जी आपल्या चरण्याच्या ठिकाणापासून आणि आपल्या  
कळपापासून वेगळी झालेली असते. (हदीस : अबू दाऊद)

स्पष्टीकरण
या हदीसमध्ये ही हकीकत व्यक्त करण्यात आली आहे की सामूहिक नमाज अदा करणाऱ्यांवर अल्लाहची कृपावृष्टी होते आणि तो त्यांचे रक्षण करतो, परंतु जेथे ‘जमाअत’सह नमाजचे  आयोजन केले जात नाही तेव्हा अल्लाह आपला रक्षण आणि देखरेखीचा हात काढून घेतो आणि ते लोक शैतानाच्या ताब्यात जातात. मग ते शैतानाला पाहिजे तसे बळी पडतात आणि  हव्या त्या मार्गाने नेतो. जसे- शेळ्यांचा कळप आपल्या कुरणाजवळ असतात तेव्हा दोन प्रकारच्या संरक्षणात असतात, एक मालकाच्या संरक्षणातमुळे आणि दुसरे त्या शेळ्या एकत्रित  असल्याकारणाने (एकता). या दोन्ही कारणांमुळे कोल्हा त्यांची शिकार करू शकत नाही. परंतु जर एखादी मूख शेळी आपल्या मालकाच्या इच्छेविरूद्ध कुरणातून बाहेर पडून मागे राहिली  अथवा पुढे गेली तर अतिशय सहजतेने कोल्हा तिची शिकार करतो, कारण आता ती दुर्बलही आहे आणि मालकाच्या संरक्षणापासूनही स्वत:ला वंचित करून घेतले आहे.

statcounter

MKRdezign

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget