Halloween Costume ideas 2015
Latest Post


माननीय उमर (रजि.) यांच्या कथनानुसार, 

येणाऱ्या मनुष्याने (जे वास्तवात जिब्रिल (अ.) होते आणि पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याजवळ मानवरूपात आले होते) पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना विचारले, ''सांगा, ईमान काय आहे?'' पैगंबरांनी उत्तर दिले, ''ईमान म्हणजे, तुम्ही अल्लाहला, त्याच्या देवदूतांना, त्याने पाठविलेल्या ग्रंथांना, त्याच्या पैगंबरांना आणि परलोकाला सत्य समजा आणि सत्य माना आणि या गोष्टीचाही स्वीकार करा की जगात जे काही घडते ते अल्लाहकडून होत असते, मग तो सदाचार असो वा दुराचार.''

हा एका मोठ्या हदीसवचनाचा एक भाग आहे. ते हदीसवचन 'जिब्रिल' या नावाने प्रसिद्ध आहे आणि त्याचा खुलासा असा की माननीय जिब्रिल (अ.) एक दिवस पैगंबर मुहम्मद (स.) यांच्याकडे मानवरूपात आले आणि इस्लाम, ईमान, एहसान आणि कयामतच्या बाबतीत प्रश्न विचारले. पैगंबरांनी सर्वांची उत्तरे दिली. त्यापैकी ईमानच्या बाबतीत प्रश्नोत्तर येथे देण्यात आले आहे. (हदीस : सही मुस्लिम)

स्पष्टीकरण

ईमानचा खरा अर्थ आहे एखाद्यावर विश्वास ठेवणे आणि त्यामुळे त्याच्या सर्व गोष्टींना खरे मानणे. जेव्हा मनुष्याला एखाद्याच्या सत्यतेवर विश्वास बसतो तेव्हाच त्याची गोष्ट मानतो. विश्वास आणि भरवसा हाच ईमानचा खरा आत्मा आहे आणि मनुष्याला मोमिन (श्रद्धावंत) होण्यासाठी आवश्यक आहे की अल्लाहकडून पैगंबरांद्वारे येणाऱ्या सर्व गोष्टींना सत्य मानून त्यांवर श्रद्धा बाळगावी. त्यापैकी 'ईमानियात' (श्रद्धाशीलता) बाबतचा उल्लेख या हदीसवचनात आला आहे त्यांचे वेगवेगळे थोडक्यात स्पष्टीकरण खालीलप्रमाणे आहे-

(१) ईमान बिल्लाह-

अल्लाहवर ईमान बाळगण्याचा अर्थ असा आहे की त्याचे निरंतर अस्तित्व मान्य करणे, त्याला जगाचा निर्माणकर्ता आणि जगाचा एकमेव पालनकर्ता मान्य करणे आणि या गोष्टीचा स्वीकार करणे की जगाच्या निर्मितीत आणि जगातील कायदा प्रस्थापित करण्यात त्याचा कोणीही भागीदार नाही. सर्व प्रकारचे दुर्गुण आणि सर्व प्रकारच्या कमतरतेपासून तो पवित्र असल्याचे आणि तो सर्व प्रकारच्या उत्तम सवयींचा मालक आणि सर्वगुणसंपन्न असल्याचे मान्य करणे.

(२) देवदूतांवर ईमान बाळगणे-

त्यांचे अस्तित्व मान्य करणे आणि ते पवित्र लोक आहेत, ते अल्लाहची अवज्ञा करीत नाहीत, प्रत्येक समयी अल्लाहची उपासना करण्यात मग्न असतात, प्रामाणिक सेवकाप्रमाणे मालकाचा प्रत्येक आदेश पूर्ण करण्यासाठी हात बांधून त्याच्या समोर उपस्थित असतात आणि जगात सत्कर्म करण्याऱ्यासाठी 'दुआ' (प्रार्थना) करतात, यावर विश्वास ठेवणे.

(३) ईशग्रंथांवर ईमान बाळगणे-

अल्लाहने आपल्या पैगंबरांद्वारे मानवांच्या आवश्यकतेनुसार जी उपदेशवचने पाठविली त्यांना सत्य मानणे, त्यापैकी अंतिम उपदेशवचन पवित्र कुरआन आहे. पूर्वीच्या लोकसमुदायांनी त्यांच्या ग्रंथांमध्ये फेरबदल केला तेव्हा शेवटी अल्लाहने आपल्या पैगंबरांद्वारे अंतिम ईशग्रंथ पाठविला, तो स्वच्छ व स्पष्ट आहे, त्यात कसलीही कमतरता नाही आणि तो प्रत्येक प्रकारच्या फेरबदलापासून सुरक्षित आहे आणि आता या ग्रंथाव्यतिरिक्त जगात कोणताही असा ग्रंथ नाही ज्याद्वारे अल्लाहपर्यंत पोहोचणे शक्य आहे.

(४) पैगंबरांवर ईमान बाळगणे-

अल्लाहकडून आलेल्या सर्व पैगंबरांना सत्य मानणे, त्या सर्व पैगंबरांनी कोणत्याही फेरबदल न करता अल्लाहचा संदेश लोकांपर्यंत पोहोचविला, या शृंखलेची अंतिम कडी पैगंबर मुहम्मद (स.) आहेत. आता फक्त पैगंबरांनी सांगितलेल्या मार्गावर चालण्यातच मानवांची मुक्ती आहे.

(५) परलोकावर ईमान बाळगणे-

मनुष्याने ही हकीकत मान्य करावी की एक असा दिवस येणार आहे ज्यात मानवांच्या जीवनातील सर्व रेकॉर्डची चौकशी केली जाईल तेव्हा ज्याचे कर्म उत्तम असतील त्यांना बक्षीस मिळेल आणि ज्याचे कर्म तुच्छ असतील त्यांना शिक्षा भोगावी लागेल. शिक्षा किती असेल आणि बक्षीस काय मिळेल हे सांगता येणार नाही.

(६) भाग्यावर ईमान बाळगणे-

ही गोष्ट मान्य करणे की जगात जे काही घडत आहे अल्लाहच्या आदेशाने होत आहे. येथे फक्त त्याचाच आदेश चालतो. त्याला जे हवे आहे त्याऐवजी जगाचा कारखाना वेगळयाच पद्धतीने चालत आहे, असे कधी घडत नाही. प्रत्येक सदाचार व दुराचार उपदेश आणि मार्गभ्रष्टतेचा एक नियम आहे, जो त्याने अगोदरच बनवून ठेवला आहे. अल्लाहचे आभार मानणाऱ्या दासांवर जे संकट येते, ज्या अडथळयांचा सामना करावा लागतो आणि ज्या कसोटीला त्यांना सामोरे जावे लागते, ही सर्व परिस्थिती आणि त्यांच्या पालनकर्त्याचा आदेश आणि अगोदरच निश्चित करण्यात आलेल्या कायद्यानुसार आहे.



लखीमपूर येथील हत्याकांड या देशात घडतंय असे पहिल्यांदाच पाहाण्यात आले. माणुसकी इतकी खालावेल आणि सत्तेचा नशा इतका भयंकर असेल असे आजवर या देशातील कुणी साध्या नागरिकाने विचारही केला नसेल. राजकारणी सत्ताधाऱ्यांची गोष्ट वेगळी. त्यांनी असे कारस्थान घडवण्याचे देखील ठरवले असेल, कुणाला माहीत. ज्यांना लिंचिंगच्या रक्ताची सवय झाली ते अशा पाशवी हिंसक घटना एक ना एक दिवस घडवूनच आणणार होते. कुणी साध्या माणसाने गुन्हेगारी वृत्तीच्या तत्त्वांनी नव्हे तर हे हत्याकांड स्वतः गृहराज्य मंत्रीपुत्राने घडवून आणल्याचा शेतकऱ्यांनी आरोप केलेला आहे.  

आपल्या मोटारीने रस्त्यावरून जाणाऱ्या माणसांना चिरडण्यासाठी असे धैर्य आणि हिंमत लागते. साधी माणसं असा विचार सुद्धा करू शकत नाहीत. गुंड प्रवृत्तीचे लोक देखील अशी घटना घडवण्याआधी शंभरदा विचार करतील. एक दोन माणसांना पैसे घेऊन  गोळ्या घालणे वेगळे आणि रस्त्यावरून जाणाऱ्या लोकांना ज्यांच्याशी त्यांचा काहीही संबंध नसतो, त्यांच्या अंगावरून गाडी चालवण्याचा विचार आणि धाडस गुंड लोक सुद्धा करत नाहीत. पण मंत्रीपुत्राने ते करून दाखवलं तर त्याला धैर्य आणि हिंमत कुणाची होती? एक तर आपण  सध्या मंत्र्यांचेच नाही तर ज्यांच्या हाताखाली पोलीस यंत्रणा राबते अशा गृहराज्य मंत्र्याचे पुत्र आहोत, मग त्याला यासाठी जाब विचारण्याची हिंमत कुणाकडे असणार! ही सध्या एक घटना दिसली असली तरी पुढच्या काळात अशा घटना घड़णार नाहीत, याची खात्री आज तर कुणी देऊ शकत नाली. कारण जोपर्यंत सत्ता आपल्या हातात आहे तोपर्यंत माणसांच्या जिवावर सुद्धा आपला ताबा आहे अशी मानसिकताच सध्या निर्माण झालेली दिसते. आज शेतकऱ्यांच्या शेतजमिनीतून त्यांना बेदखल करण्याचे कायदे केलेत, उद्या ते सडकेवर येणार, त्यांची मालमत्ता आधीच गेली, नंतर त्यांच्या जिवांचा सौदा कुणी केला तर? हा आजचा प्रश्न आहे. याचे उत्तर भविष्यात मिळेल. कारण जगात जी कोणती घटना घडते ती एकदा घडून कायमची नष्ट होत नसते. त्या घटनेचे पडसाद उमटतातच. मग त्या पडसादांचे चेन रियाक्शन चालूच राहील. अशी पाळी या देशाच्या नागरिकांवर न आलेलीच बरी. चूक झाली असेल मंत्रीपुत्राकडून किंवा जाणूनबुजून केलेले ते कृत्य असेल, पण काहीही झाले तरी कायद्याला आपले कर्तव्य पार पाडायला इतके दिवस का व कसे लागले? कायद्याचे राज्य जर आल्या संविधानाने प्रस्थापित केले असेल तर ते कायदे अंमलात आणण्यासाठी इतका उशीर कशामुळे? नक्कीच सत्तेची लाचारी. एखाद्या गुन्हेगाराला तोही असा गुन्हेगार ज्याने आपल्या गाडीखाली चिरडून निष्पाप लोकांची हत्या केली, त्याविरूद्ध कारवाई करण्यासाठी किती किती विचार केला जातो! विचार या गोष्टीचा नाही की ज्यांना ठार करण्यात आले त्यांच्यासाठी काय काय करता येईल, त्यांना न्याय किती जलद गतीने देता येईल! नव्हे तर या गोष्टीशी सत्ताधाऱ्यांना काहीही देणेघेणे नव्हते. विचार या घटनेचा की राजकीय पडसाद कसे उमटतील, कुणाला या घटनेचा लाभ होणार, कुणाला तोटा होणार! येत्या काळात राज्याच्या निवडणुकीचे राजकीय समीकरण, निवडणूक आणि नंतरची बेरीज-वजाबाकी. हा सगळा विचार करूनच मग मंत्रीपुत्राविरूद्ध कारवाई केली गेली. म्हणजे माणसांच्या जिवांपेक्षा निवडणुकीची बेरीज-वजाबाकी आणि राजकीय समीकरण जास्त महत्त्वाचे होते. लखीमपूरमध्ये झालेल्या घटनेची पुनरावृत्ती दुसऱ्याच दिवशी हरियाणात करण्यात आली. यात भाजपनेत्याने एका शेतकऱ्याला आपल्या मोटारीने धक्का दिला. सुदैवाने तो वचावला. पण इथल्या भाजपनेत्याला हे साहस कुणी दिले? नक्कीच लखीमपूर येथील घटनेने.

उत्तर प्रदेशात ही घटना घडली, तिथे 2022 मध्ये निवणुका होणार आहेत. ऐन निवडणुकीच्या तोंडावर ही घटना नक्कीच तिथल्या मुख्यमंत्र्यांसाठी धोक्याची आहे. त्यांनी या घटनेचे इतरत्र पड़साद उमटू नयेत आणि शेतकऱ्यांनी हिंसेचा मार्ग अवलंबू नये म्हणून मयताच्या नातेवाईकांना 45 लाख आणि कुटुंबातील एका सदस्याला नोकरीचे आमिष दाखवले. शेतकऱ्यांनी विचारले, आज 45 लाख देऊन हत्या करणारे उद्या 50 लाख देऊन माणसांच्या कत्तली का करणार नाहीत? याचे उत्तर कुणापाशीच नाही. तसे पाहता उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्र्यांसाठी पुढच्या निवडणुकीची वाट सोपी नाही. ते राज्याचे मुख्यमंत्री जरी असले तरी भाजपच्या दैनंदिन कार्यात त्यांना विचारले जात नाही. जिल्हास्तरावरील भाजपची सूत्रे दिल्लीतून हाताळली जात आहेत. त्यांच्यासमोर दिल्लीतल्या केंद्र सरकारच्या गृहराज्य मंत्र्याच्या पुत्राविरूद्ध काही कारवाई करणे सोपे नव्हते. म्हणून त्यांनी विचार  करत तीन दिवस घालवले असतील. शेवटी त्यांच्यावर जनतेचा दबाव आल्याने त्यांचा नाविलाज झाला असावा. कारवाई सुरू केली, पण मंत्रीपुत्राला साजेसा सन्मान देऊन घरी जाऊन इतर नागरिकांप्रमाणे पोलिसांनी त्याला पोलीस ठाण्यात आणले नाही. घराच्या दारावर पोलीस ठाण्यात हजर राहाण्याचे निमंत्रण देऊन सुद्धा तो दोन दिवस तरी ठाण्यात आला नाही. तिसऱ्या दिवशी तो आपल्या वकिलासह हजर झाला. चौकशी सुरू झाली, ती पूर्ण पाहुणचारासह. 

आरोपी मंत्रीपुत्राला अधूनमधून चहा-बिस्किटे खावयास दिली गेली. जनतेच्या मनात हे सगळं पाहून अनेक प्रश्न निर्माण झाले असतील. ज्या आरोपीला अटक करण्यासाठी सुरुवातीला टाळाटाळ करण्यात आली, नंतर समन्सवजा आमंत्रण देऊन त्याला चौकशीस बोलावले. पूर्ण आदरातिथ्यासह त्याची चौकशी केली. इतका सौम्य व्यवहार एका हत्येच्या आरोपीशी केला जात असेल तर उद्या कोर्टात त्याचा खटला किती सौम्यपणाने व सन्मानाने चालू होईल? खरेच त्याच्याविरूद्ध पुरावे गोळा केले जातील की गोळा केलेले पुरावे  कोर्टात सादर न करता इतर सौम्य पुरावे सादर केले गेले तरी त्याला शिक्षा होईल? झालीच तरी किती सौम्य असणार ती, कारण शेवटी लोकांच्या जिवांशी खेळणं त्याच्यासाठी राजकारणाचाच खेळ आणि सत्तेची नशा!

- सय्यद इफ्तिखार अहमद



काँग्रेस नेत्यांना भाजपाची भीती वाटते त्यांना पक्षातून  बाहेर काढले गेले पाहिजे आणि पक्षाबाहेरच्या त्या नेत्यांना पक्षात आणले गेले पाहिजे ज्यांना भाजपाची भीती वाटत नाही. आम्हाला धाडसी नेत्यांची गरज आहे जे आमच्या विचारधारेमध्ये विश्वास ठेवतात. 16 जुलै 2021 रोजी राहुल गांधी यांनी काँग्रेसच्या सोशल मीडिया सेल व्हॉलिंटियर्सच्या एका मेळाव्यात वरील उद्गार काढले होते. या उद्गारानंतर अलिकडेच काँग्रेस पक्षामध्ये कन्हैय्या कुमार यांचा झालेला प्रवेश लक्षणीय ठरला आहे. कन्हैय्या कुमार, जिग्नेश मेवाणी सारख्या दोन तरूण मागासवर्गीय नेत्यांचा काँग्रेसमध्ये प्रवेश निश्चित पक्षाच्या आरोग्याला शक्तीवर्धक ठरेल. मात्र त्यांच्या या प्रवेशाने काँग्रेसला उर्जित अवस्था मिळेल का? हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे, ज्याच्यावर चर्चा होणे गरजेचे आहे. म्हणूनच या आठवड्यात हा विषय चर्चे साठी निवडला आहे. 

कन्हैय्या कुमार राजकारणामध्ये यशस्वी होण्यासाठी सर्वात मोठा गुण म्हणून भाषण कलेकडे पाहिले जाते. या एकाच गुणाच्या बळावर अटल बिहारी वाजपेयी यांनी भाजपाचे राजकारण अतिशय विपरीत परिस्थितीमध्ये सुद्धा जीवंत ठेवले होते. काँग्रेसमध्ये एकेकाळी विलासराव देशमुखांपासून माधवराव सिंधीया पर्यंत भाषणामध्ये पारंगत असलेल्या नेत्यांची एक मोठी फळी होती. अलिकडे प्रभावशालीपणे बोलणाऱ्यांची संख्या काँग्रेसमध्ये नाही. कन्हैय्या कुमार बोलण्यामध्येच नव्हे तर प्रसारमाध्यमांना हाताळण्यामध्येही त्यांच्या समकालीन नेत्यांमध्ये सर्वात पुढे आहेत. संदीप पात्रा सारख्या वाचाळ प्रव्नत्याला निरूत्तर करणारा त्यांचा वादविवाद  आजही युट्यूबवर उपलब्ध आहे. कन्हैय्याकुमारने आपल्या अंगभूत भाषणकला आणि तर्कशक्तीच्या आधारे भल्याभल्यांना नामोहरम करत  कुठलीही फारशी राजकीय कुमक नसतांना राष्ट्रीय पातळीवर स्वतःला प्रस्थापित केलेले आहे, यात शंका नाही. ’’काँग्रेसला जीवंत ठेवावे लागेल’’ या उद्गारासह काँग्रेसचे महत्त्व विशद करत त्यांनी आपली पहिलीच प्रेस कॉन्फरन्स अत्यंत संयतरित्या हाताळत सर्वांवर छाप सोडलेली आहे. म्हणूनच कन्हैय्याकुमार यांच्या प्रवेशानंतरची काँग्रेस कशी असेल याचा अंदाज लावण्यास सुरूवात झालेली आहे. आजमितीला काँग्रेसकडे नवज्योतसिंग सिद्धु वगळता जनतेवर मोहिनी घालणारा कुठलाही वक्ता नाही. राहूल गांधी यांच्या भाषण मर्यादा स्पष्ट झालेल्या आहेत. अशा वेळेस कन्हैय्याकुमारच्या प्रवेशाने पक्षाला एक राष्ट्रीय पातळीवर ओळख असणारा प्रभावशाली वक्ता मिळालेला आहे, एवढे निश्चित. 

वास्तविक पाहता भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाने कन्हैय्या कुमारला सांभाळले, मोठे केले, पण भाकपचा स्वतःचा प्रभाव अंकुंचन पावत असल्यामुळे राष्ट्रीय पातळीवर भरारी घेण्यासाठी सज्ज असलेल्या आपल्या या युवा नेत्यास आवश्यक तेवढा अवकाश आपण उपलब्ध करून देऊ शकत नाही, हे भाकपला आणि आपल्याला भाकपमध्ये भविष्य नाही हे कन्हैय्या कुमार यांना कळून चुकले होते. त्यामुळेच कन्हैय्याकुमारच्या काँग्रेस प्रवेशानंतर भाकपमध्ये फारशी आदळआपट झाली नाही. स्वतःचा वैयक्तिक लाभ डोळ्यासमोर ठेवून संसदेमधील आपला मार्ग सुकर करण्याच्या आकांक्षेतून कन्हैय्याकुमार यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आहे, यात वाद नाही. 

आपल्या प्रत्येक सभेची सुरूवात लाल सलामने करणारे कन्हैय्याकुमार आता काँग्रेसचे नेते झालेले आहे. त्यांचे फायरब्रँड बोलणे हीच त्यांची सर्वात मोठी शक्ती आहे. त्यांची राष्ट्रीय मुद्यांची समज इतकी जबरदस्त आहे की कुठलीही राजकीय पार्श्वभूमी नसतांना त्यांची तुलना सरळ पंतप्रधान मोदींशी केली जावू लागली होती; हा इतिहास जुना नाही. 

सीएए-एनआरसी विरूद्ध राष्ट्रव्यापी आंदोलनामध्ये राष्ट्रीय म्हणविल्या जाणाऱ्या काँग्रेसनेही उतरण्याचे धाडस केले नव्हते तेव्हा कन्हैय्याकुमार यांनी सीएएच्या विरोधात एक मोठे जनआंदोलन बिहारमध्ये स्वबळावर उभे केले होते. पूर्नियामध्ये तर झालेल्या त्यांच्या सभेला एक लाखापेक्षा जास्त लोक हजर होते. खरा नेता तोच असतो जो जनमताची नाडी ओळखून आंदोलनामध्ये उतरतो. सीएएमुळे उद्वेलित झालेल्या जनतेची नाडी ओळखून परिणामांची पर्वा न करता कन्हैय्याकुमार यांनी त्या आंदोलनात उडी घेतली आणि बघता-बघता राष्ट्रीय झाले. जेएनयूमधील एक विद्यार्थी नेता अल्पावधीतच राष्ट्रीय नेता कसा बनू शकतो याचे एकमेवाद्वितीय उदाहरण कन्हैय्या कुमारच्या स्वरूपाने तरूण पिढीसमोर आहे. 

काँग्रेसची अंतर्गत परिस्थिती

कन्हैय्याकुमार आणि जिग्नेश मेवाणी तरूण असले, भाषण कलेत पारंगत असले, त्यांचा जनतेवर मोठा प्रभाव जरी असला तरी काँग्रेसला गतवैभवापर्यंत नेण्यास ते यशस्वी ठरतील असे समजणे धाडसाचे ठरेल. कारण जो पक्ष राष्ट्रीय जरी असला तरी त्या पक्षाला स्वतःचा पक्षाध्यक्ष सुद्धा निवडता येत नाही ही भीषण वास्तविकता आहे. यावरून या पक्षाच्या राजकीय आरोग्याचा अंदाज येतो. राजकारणामध्ये कधी काय होईल हे जरी निश्चितपणे सांगता येत नसले तरी काँग्रेसचे दुखणे इतके विकोपाला गेलेले आहे की, डॉ. कन्हैय्या कुमार त्याच्यावर यशस्वी उपचार करू शकतील, याची शक्यता कमीच आहे. कन्हैय्या कुमार यांच्यावर कुठलेही भ्रष्टाचाराचे आरोप नाहीत, सांप्रदायिकतेचा कुठलाही डाग त्यांच्यावर लागलेला नाही, ही त्यांची बलस्थाने जरी असली तरी स्वतःसोनिया गांधी आणि राहूल गांधी यांच्यातील मतभेद कन्हैय्या कुमार यांना मोकळेपणे काम करू देतील, याची शक्यता कमीच आहे. शिवाय जुने काँग्रेसी नेते जे की अत्यंत सांप्रदायिक मानसिकतेचे आहेत ते एका मागासवर्गीय नेत्याला मागून येवून आपल्या पुढे जाऊ देतील, याची शक्यता देखील कमीच आहे. असे म्हटले जाते की, काँग्रेसला कुठलाही विरोधी पक्ष हरवू शकत नाही. काँग्रेसला फक्त काँग्रेसच हरवू शकते. काही अंशी हे खरे असल्याची साक्ष पक्षाच्या इतिहासावर नजर टाकली तरी लक्षात येते. कन्हैय्या कुमार यांचे पाय तेच नेते खेचतील यात शंका नाही. राज्यसभेमध्ये आयुष्य घालवून पक्षात मोठी प्रतीष्ठा प्राप्त केलेल्या नेत्यांनी दस्तुरखुद्द राहुल गांधी यांना त्यांच्या मनाप्रमाणे काम करू दिले नाही, ते कन्हैय्याकुमार यांना मोकळेपणे काम करू देतील, असे वाटत नाही. 

आज पंजाबमध्ये कॅप्टन अमरिंदरसिंग विरूद्ध नवज्योतसिंग सिद्धू, राजस्थानमध्ये अशोक गहलोत  विरूद्ध सचिन पायलट यांच्यातील राजकीय द्वंद्व किती टोकापर्यंत गेले आहेत हे अवघ्या देशाने पाहिलेले आहे. इतर काँग्रेसशासित राज्यातील नेत्यामधील रूसवे फुगवे ही पक्ष नेतृत्वाला आवरता-आवरता नाकी नऊ येत असल्याचेही दिसून येते. काँग्रेसचे सर्वात मोठे दुर्दैव म्हणजे त्याचे शिर्षनेतृत्व कमकुवत आहे आणि पक्षात दूसरा कुठलाही असा नेता नाही जो या कमजोर नेतृत्वाला आव्हान देऊ शकेल. सोनिया गांधी नामधारी अध्यक्ष आहेत. 

राहूल गांधी आणि प्रियंका गांधी पक्षाध्यक्ष बनण्यास तयार नाहीत. एकंदर परिस्थिती अशी आहे, ज्या राज्यात काँग्रेस कमकुवत आहे त्या राज्यात काँग्रेस नेतृत्व पक्षाला मजबुती प्रदान करू शकत नाही.  ज्या राज्यात काँग्रेस मजबूत आहे त्या ठिकाणी पक्ष कलह काँग्रेस नेतृत्व हाताळू शकत नाही आणि ज्या राज्यात भाजपा मजबूत आहे त्या ठिकाणी ती काँग्रेसला उभारी मिळू देत नाहीत. निवडणुका जिंकून देण्यामध्ये गांधी घराणे पहिल्यासारखे न राहिल्याने आपोआपच त्यांची पत घसरलेली आहे. येणेप्रमाणे काँग्रेसची चोही बाजूने कोंडी झाली आहे. अशा परिस्थितीत 2024 मध्ये होणाऱ्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये हा पक्ष राष्ट्रीय स्तरावर निवडणुका जिंकून केंद्रात सत्तेत येईल, असे समजणे भाबडेपणाचे ठरेल. जो पक्ष स्वतःला पक्षाध्यक्ष देऊ शकत नाही तो देशाला पंतप्रधान कसा देऊ शकेल? 

सीएसडीएसचे अध्यक्ष अभय दुबे यांनी तर अशी शंका व्यक्त केलेली आहे की गांधी परिवार आणि भाजपच्या शिर्ष नेतृत्वामध्ये अशी सेटिंग झाली असावी की काँग्रेस नेतृत्व स्वतःच्या पक्षाला अशाच जर्जर अवस्थेत ठेवेल बदल्यात भाजपा नेतृत्वाने गांधी परिवाराला व्यक्तीगतरित्या कुठलेही नुकसान पोहोचवू नये.  ही शंका खरी असावी असे वाटण्याचे एक कारण रॉबर्ट वाड्रा यांना मिळालेले अभयसुद्धा आहे. 2014 पूर्वी भाजपाने रॉबर्ट वाड्रांच्या भ्रष्टाचारासंबंधी जे रान उठवले होते आणि पुराव्यानिशी माध्यमांमध्ये त्यांच्याविरूद्ध जी मोहीम सुरू केली होती ती 2014 नंतर अचानक अंतार्धन पावली व रॉबर्ट वाड्रांना अभय दिले गेले.  त्यांच्याविरूद्ध कुठलीही कायदेशीर कारवाई झाली नाही. अशी सेटिंग नसेल तर काय कारण आहे की पक्षाचे एवढे नुकसान सहन करूनही गांधी परिवार नेतृत्व सोडतही नाही आणि पक्षाची पुनर्बांधणीही करत नाही. जी-23 यांच्या मागण्या मान्य करत नाही. पुलाखालून प्रचंड पाणी वाहून गेल्यानंतर आता कुठे जी-23 नेत्यांची जुनी मागणी मान्य करून पक्ष नेतृत्वाने पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीची बैठक आयोजित केली असल्याचे समजले आहे. 

राहूल गांधी फक्त ट्विटरवर सक्रीय असतात. प्रियंका गांधी उत्तर प्रदेशाच्या प्रभारी असूनही, चार महिन्यावर विधानसभा निवडणुका आल्या असतांनासुद्धा उत्तर प्रदेशामध्ये पक्ष बांधणीसाठी पुरेसा वेळ देत नाहीत. उत्तर प्रदेश काँग्रेस कमिटीच्या कार्यकर्त्यांनीच या संबंधीची नाराजी व्यक्त केलेली आहे. त्यांच्यापेक्षा जास्त सक्रीय तर वरूण गांधी आहेत. गांधी जयंतीच्या दिवशी गोडसेंच्या जयजयकाराचा विरोध काँग्रेसने नाही तर वरूण गांधी यांनी केला. त्यांनी किसान आंदोलनाला राहूल गांधी पेक्षाही आधी पाठिंबा दिला आणि मुख्यमंत्र्यांना पत्र लिहिले. राहूल गांधी आणि प्रियंका गांधी ही जोडी लखीमपूर खिरीच्या घटनेनंतर रस्त्यावर उतरली. पोलिसांचा विरोध धुडकावून हे दोघेही मृत्यू पावलेल्या शेतकऱ्यांच्या कुटुंबियांना जाऊन भेटून आले. परंतु त्यापूर्वी आसामच्या दरांग जिल्ह्यात पोलिसांनी गोळीबार करून मारलेल्या दोन मुस्लिम व्यक्ती आणि त्यांच्यापैकी एकाच्या प्रेतावर उड्या मारलेल्या फोटोग्राफरची घटना अंतरराष्ट्रीय पातळीवर गाजूनही त्यांच्या कुटुंबियांना भेटण्याची गरज राहूल गांधी यांना वाटली नाही. त्याचे काय कारण आहे याचे स्पष्टीकरण देण्याची गरज नाही. काँग्रेस नेतृत्वाचा हा ढोंगीपणा अल्पसंख्यांकांसाठी नवीन नाही. 

कन्हैय्या कुमार यांच्या प्रवेशामुळे काँग्रेसच्या  पेल्यामध्ये वादळ जरूर उठेल तरी परंतु पक्षाच्या मुलभूत संरचनेतच अनेक दोष असल्यामुळे कन्हैय्याकुमार यांना फारसा वाव नाही. काँग्रेसमधील सर्वात मोठा दोष हा की, पक्षात लोकशाही उरली नाही. पक्षातील शेवटचा निर्णय हा राहुल गांधी घेत असतात. परंतु ते पक्षाध्यक्ष नाहीत. 

निर्णय घ्यायचे पण अध्यक्षपदाची जबाबदारी घ्यायची नाही हा बेजबाबदारपणाचा कळस आहे. दूसरा सर्वात मोठा दोष पक्ष आपल्या धर्मनिरपेक्ष विचारधारेपासून कैक योजने दूर गेलेला आहे. खरे पाहता नेहरू आणि शास्त्रीनंतर पक्षातील धर्मनिरपेक्ष विचार मागे पडला आणि राजीव गांधी नंतर पक्षाने सौम्य हिंदुत्वाची कास धरली. 

80 टक्के बहुसंख्य मतदारांकडे दुर्लक्ष करून 20 टक्के अल्पसंख्यांक मतदारांचे लांगुलचालन करावे, असा मुर्खतापूर्ण विचार अल्पसंख्यांकांपैकी कोणीही करणार नाही. मुळात अल्पसंख्यांकांची समस्या ही आहे की, त्यांना विकास तर लांबच राहिला सुरक्षा देण्यात सुद्धा काँग्रेस पक्ष यशस्वी ठरला नाही. तेव्हा सुद्धा जेव्हा ते पूर्ण बहुमतानिशी केंद्र आणि राज्यांमध्ये सत्तेत होता. आजही काँग्रेसशासित राज्यात अल्पसंख्यांकांच्या कल्याणाचा विचार तर केलाच जात नाही उलट त्यांना सुरक्षाही पुरविली जात नाही, हे सत्य नाकारण्यासारखे नाही. काँग्रेसचा हा दुटप्पीपणा लक्षात यायला अल्पसंख्यांकांना उशीर जरी झाला असला तरी आता अल्पसंख्यांकांनी काँग्रेसला पुरते ओळखलेले आहे. त्यामुळे अल्पसंख्यांकांचा विश्वास जिंकण्याची पक्षाची क्षमताच लोप पावलेली आहे, असे वाटल्यास नवल ते काय? जुने काँग्रेसी नेते आणि नवीन काँग्रेसी नेते यांच्यातील प्रतीस्पर्धा सुद्धा टोकापर्यंत पोहोचलेली आहे. हा तिसरा दोष आहे. त्यावर अंकुश लावणे पक्षनेतृत्वाला जड जात आहे, हे सुद्धा एव्हाना लक्षात आलेले आहे.

एकंदरित कन्हैय्या कुमार आणि जिग्नेश मेवाणी यांच्या प्रवेशामुळे पक्ष गतवैभवाला प्राप्त करील याची शक्यता कमीच आहे. कन्हैय्या कुमार यांच्या प्रवेशानंतर सुद्धा दस्तुरखुद्द राहुल गांधी यांच्या वायनाड (केरळ) मधील मतदार संघातील एक ज्येष्ठ नेते जे 52 वर्षांपासून काँग्रेसमध्ये सक्रीय होते, पी.व्ही. बालचंद्र यांनी काँग्रेसला सोडचिठ्ठी दिलेली आहे व पक्ष सोडतांना त्यांनी पक्षाने दिशा गमविल्यामुळे आगामी निवडणुकीत केरळची जनता पक्षाच्या सोबत उभी राहणार नाही असे कारण देऊन  काँग्रेस सोडली आहे. हे एकच कारण पक्षाच्या दुर्दशेचे आकलन करण्यासाठी पुरेसे आहे. देशामध्ये राष्ट्रीय पातळीवर एका धर्मनिरपेक्ष पक्षाची व्हॅकेन्सी असतांना काँग्रेस त्या व्हॅकेन्सीचा लाभ उठवू शकत नाही, हे भारतीय लोकशाहीचे खरे दुर्दैव आहे. 

- एम.आय.शेख



महागाईचा चढता आलेख जनतेच्या मुळावर उठला आहे. मुलभूत गरजा  भागविण्यासाठी लागणारे इंधन दिवसेंदिवस वाढतच आहे. एलपीजी गॅसच्या किमतीत 43.5 टक्क्यांनी वाढ करून सरकारने नागरिकांना पुन्हा चूल फुंकण्यास मजबूर केले आहे. घाईमिटीला आलेल्या सामान्य नागरिकांनी केंद्र व राज्य सरकारच्या ध्येय धोरणावर सक्त नापसंदी व्यक्त केली आहे. अशातच शेती धोरणांवर सरकारचे आडमुठे धोरण शेतकऱ्यांना उमेद हारण्यास विवश करत आहे.

सध्या सणासुदीचे दिवस सुरू झाले  आहेत. मात्र या सणांवर महागाईचे पूर्णपणे सावट दिसून येत आहे. खरेदीसाठी बाहेर  पडेलेले नागरिक महागाई पाहून सरकारविरूद्ध अपशब्द बोलत आहेत. महागाई वाढीस मुख्य कारण कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती. ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती आता पिंपामागे 80 डॉलरपर्यंत पोहोचल्या आहेत. ऑक्टोबर 2018 नंतर प्रथमच कच्चे तेल एवढे भडकले आहे. कोरोनाकाळात प्रचंड घटलेली कच्च्या तेलाची मागणी आता सुरळीत होत असताना तेल उत्पादक देशांची पुरवठा करताना दमछाक होत आहे. या वर्षअखेरीस  कच्चे तेल पिंपामागे 90 डॉलरपर्यंत मजल मारण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. परिणामी पेट्रोल, डिझेल, स्वयंपाकाचा गॅस, सीएनजी आदी पुन्हा महागणार आहे. या इंधनावरील अधिभार हा राज्याच्या महसुलाचा चांगला आधार आहे. त्यामुळे अधिभार कमी होण्याची शक्यता नाही. पेट्रोल आणि डिझेलने केव्हाच लिटरमागे शंभरी पार केली आहे. आता त्यात आणखी भर पडणार आहे. हॉटेल व इतर व्यवसायांसाठी लागणाऱ्या 19 लिटरच्या एलपीजी गॅसच्या किमती सिलिंडरमागे 43.5 रुपयांनी वाढल्या आहेत. महागडे पेट्रोल, डिझेल, गॅस यामुळे वाहतूक खर्च वाढून महागाईत भर पडणार आहे. त्यातच अतिवृष्टी, पूर यामुळे बहुतांश राज्यांतील खरीप पाण्यात गेला आहे. त्याचाही फटका बसू शकतो. बाजारात अधिक पैसा खेळता राहण्यासाठी प्रमुख व्याज दरवाढीचे संकेत रिझर्व्ह बँकेकडून मिळताहेत. असे झाले तर स्वस्त कर्जाचा काळ संपून चलनवाढीचा काळ सुरू होईल. हे चक्र टाळण्यासाठी सरकार, अशा वित्तीय संस्था यांनी एकत्रित आणि एकमताने उपाय योजले तर सर्वसामान्यांचे सण गोड होतील. मात्र असे होताना दिसत नाही. सध्या सरकारच्या धोरणात महागाई कमी होवून दिलासा मिळेल असे कोणतेही चिन्ह दिसून येत नाही. येणार काळ कोणते दिवस दाखविल हे सांगता येत नाही. 



मनुष्यासोबत आजार हे त्यांच्या जन्मापासून मृत्यूपर्यंत सोबत असतात. काही बालकं जन्मताच रोगाने ग्रस्त जन्माला  येतात तर काहींना जन्माच्या काही तासानंतर रोगाची लागन होते. अनेक माणसं आजारांचा सामना करता-करता मरणाच्या दारापर्यंत पोहोचतात. आज वैद्यकीय सेवा, सेवा नसून व्यवसाय झालेला आहे. म्हणून ती अतिशय महाग झाली आहे. आपले किंवा आपल्या आप्ताचे जीव वाचविण्यासाठी प्रसंगी लोकांना कर्ज काढून उपचार करावे लागतात. आजार बरा न झाल्यास पैसा आणि जीव दोन्ही गमवावी लागतात. आजार बरा व्हायला लागणारा अधिक वेळ, अत्यधिक खर्च अनेकांना मानसिक व शारीरिकरित्या खचवून टाकतो. अशा अनेक समस्यांपासून लोकांना खरे समाधान व मार्गदर्शन मिळत नाही. सध्याचा काळ कुठलेही शुल्क न घेता नाडी तपासून आजार सांगणाऱ्या वैद्य, हकीम यांचा राहिलेला नाही. आता कुठल्याही वैद्यकीय सल्ल्यासाठी चिकित्सकाची फीस देणे अनिवार्य आहे. अशा परिस्थितीत चिकित्सा ही साधी, स्वस्त आणि सोपी असायला हवी, ही काळाची गरज आहे. या बाबतीत प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांचे मार्गदर्शन अनुकरणीय आहे. या वैद्यकीय मार्गदर्शनाला तिब्बे नबवी असे म्हटले जाते. 

प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव) यांनी मध, कांद्याच्या फुलांच्या बिया, डाळिंब, मेथी, जांभुळ,  आबे जमजम ( पवित्र मक्का येथील पाणी ), मसूरीची डाळ, मुंगा,  मोती, उंबर, तुळस, काकडी, सिरका, ऊंट, बकरी व गायीचे दूध, मांस, मासोळी,  बीट, पनीर, संत्री, सुंठ, बोर, कापुर, दुधी भोपळा, खारिक, अंजीर, ऑलिव्ह, कोहळं, कस्तुरी, पाणी,  कांदा, पावसाचे पाणी आदींची मुबलक माहिती देत मानव जातीवर मोठे उपकार केले आहेत. आज याच वनस्पतींना खनीज शोधकर्त्यांद्वारे मानव जातीच्या सुदृढ आरोग्यासाठी महत्वपूर्ण मानले जात आहे. या औषधांना विशिष्ट अशा पद्धतीने तयार करून त्यांचे सेवन केल्याने  पित्त, डायबटिज, मुळव्याध, पोटातील जंत, कर्करोग, कोलेस्टेरॉल, मासिक पाळीच्या समस्या आदी अनेक आजारांमध्ये हमखास फायदा होतो आहे. प्रेषित मुहम्मद (सअव) यांनी अनेकानेक वस्तूंचे फायदे सांगून आरोग्य आणि वैद्यकीय उपचार विश्वात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. यावरून हे सिद्ध होते की, प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव) मानवजातीसाठी महान वैद्यकीय सल्ल्यागाराच्या परमोच्च शिखरावर विराजमान आहेत.

प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांनी मानव जातीला श्रद्धा आणि भक्ती या सोबतच शारीरिक आणि आत्मीय शिक्षणाची मोलाची भेट दिली आहे. यात व्यक्तीचे उठने, बसने, आहार, निद्रा याचे स्पष्टीकरण दिले आहे. 

निरोगी विचार 

निरोगी शरीरात विचारही निरोगी असतात. या विशेषतेचा अंदाज प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांच्या या विचाराने लावता येईल  की, ’’परलोकात तुमच्या पुण्यकर्माची विचारणा करतांना सर्वात आधी आरोग्याची विचारणा केली जाणार.’’

पथ्य आणि स्वच्छता

उपचारापेक्षा काळजी बरी या तत्वानुसार वैद्यकीय क्षेत्रात ’पथ्या’ला महत्त्वाचे स्थान आहे. प्रेषित हजरत मोहम्मद सअव यांनी 1444 वर्षापूर्वी हे स्पष्ट केले की पथ्य पाळल्यास भविष्यात आरोग्याविषयी येणाऱ्या गोष्टीही बदलता येतात. प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव) यांनी स्वच्छतेला ईमानचा अर्धा भाग असल्याचे सांगितले. याचप्रकारे कुठल्याही प्रकारची इश्वरीय उपासना ही स्वच्छता व त्यांच्या अनिवार्यतेसोबतच पूर्ण होते. प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांनी सांगितले की,’’ शरीराची पवित्रता भक्तीतील विश्वासाचा भाग आहे.’’  

स्वच्छतेत शरीराला ’गुसल’ नावाच्या आंघोळीने पवित्र केले जाते. प्रत्येक नमाजच्या अगोदर ’वजू’ अनिवार्य आहे, हे सुद्धा स्वच्छतेचे सरळ, सोपे प्रात्यक्षिक आहे. ज्यामुळे अनेक आजारांपासून स्वतःला दूर ठेवता येते. पर्यावरणात झालेल्या प्रदुषणाने अनेक आजारांना जन्म दिला आहे, यापासून बचावासाठी रोज नवे उपाय शोधले जात आहेत. मात्र प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव) यांनी शेकडो वर्षांपूर्वी एक योजना अमलात आणून सांगितले होते की, ’’ स्वच्छता हीच अर्धी श्रद्धा, भक्ती व विश्वास (ईमान) आहे आणी कुणी आजारी पडला तर म्हणायचे की,  तुम्ही आजारी पडला असाल तर उपचार करून घ्या.’’ प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) म्हणतात,  ’’जेव्हा तुम्ही कुठे संसर्गजन्य आजाराविषयी ऐकाल तर त्या ठिकाणी जाऊ नका आणि ज्या ठिकाणी अशी महामारी पसरली आहे अशा ठिकाणी असाल तर तिथून बाहेर कुठे जाऊ नका.’’ 

ताप आल्यास जव आणि कधी चिकित्सकाच्या आवश्यकतेवर भर हजरत आयशा रजी. सांगायच्या की, ’’प्रेषित हजरत मुहम्मद सअव यांच्या कुटुंबितील कुणाला ताप आल्यावर प्रेषित (सअव.) त्यांच्यासाठी जवापासून तयार केलेली खिचडी बनवून द्यायचे आदेश देत होते. एकदा प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) आजारी व्यक्तीच्या देखभालीसाठी पोहोचले तेव्हा त्यांनी चिकित्सकाला बोलवायला सांगितले, तेव्हा कुणी तरी म्हटलं की, हे प्रेषित सअव हे आपण म्हणत आहात? त्यावर प्रेषित (सअव) म्हणाले, ’’हो अल्लाहने जर हा आजार दिला आहे तर निश्चितच यावर औषधही दिले आहे.’’ 

पोटाच्या आजाराचे मूळ

अनेक रोगांचे मुख्य कारण अत्याधिक जेवन करणे आहे. पवित्र कुरआनच्या सुरह आराफच्या 31 क्रमांकाच्या आयातीत अल्लाहचा आदेश आहे की, ’’खानपान करा मात्र अनावश्यक खर्च करू नका, कारण, अल्लाह/ईश्वर अनावश्यक खर्च करणाऱ्याला पसंत करीत नाही.’’ प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांनीही  अधिक जेवन करण्यास मनाई केली आहे. त्यांचा आदेश आहे की, व्यक्तीला ताठपणे चालण्यासाठी काही घास पर्याप्त आहेत, आणि जास्त जेवन करायचे असल्यास, पोटात एक तृतियांश अन्न, एक तृतियांश पाणी आणि एक  तृतियांश वायुसाठी जागा शिल्लक असावी. एका ठिकाणी असं सांगितलं आहे की, ’’अल्लाह भुकेल्या व्यक्ती  ऐवजी जास्त जेवन करणाऱ्याकडे तिरस्काराच्या नजरेने बघतो.’’ प्रेषित सल्ल. यांनी एकदा म्हटले होते की, माझा कालखंड सर्वोत्कृष्ट आहे. त्यानंतर माझ्या सहाबांचा, त्यानंतर त्यांच्या ताबेईन (अनुयायां)चा, त्यानंतर तबेताबाईन (त्यांच्या अनुयायां) चा, त्यानंतर जे लोक येतील त्यांचे पोट पुढे आलेले असेल आणि ते स्थूलतेला पसंत करणारे असतील.’’ 

दंत स्वच्छता 

दातांचा जेवनाशी घनिष्ठ संबंध आहे. जठरा संबंधित आजार रोखण्यासाठी दातांची स्वच्छता महत्त्वाची आहे. दातांच्या स्वच्छतेवर जोर देतांना प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) म्हणतात, ’’आपले तोंड स्वच्छ ठेवा. मी माझ्या समुदायाला प्रत्येक नमाजच्या आधी मिस्वाक (दातांची स्वच्छता) करण्याचा आदेश दिला आहे.’’ प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) सकाळी उठल्यावर दातुनने आपले दात घासायचे. हे दातुन पिलू नावाच्या वृक्षाचे असायचे. पिलू वृक्षात अनेक औषधीय गुणधर्म आहे. हे झाड साल्वाडोरेसी परिवारातील आहे. याचे शास्त्रीय नाव ’साल्वाडोरा पर्सिका’ आहे. याच्या चावता येणाऱ्या काड्या मुख स्वच्छता, धार्मिक आणि सामाजिक उद्देशाने उपयोगात आणल्या जातात. 

इंग्रजी भाषेत याला ’टूथब्रश ट्री’ , हिंदीत व उर्दूत पिलू, मराठीत व संस्कृत भाषेत कुम्भी नावाने ओळखले जाते. दातांची स्वच्छता आणि सुरक्षा आरोग्यासाठी महत्त्वाची आहे. व्यक्तीमत्वावर याचा सकारात्मक प्रभाव दिसून येतो. पिवळे, घाणेरडे दात, श्वासातील वास असणाऱ्या व्यक्तीजवळ बसायला व बोलायला कुणालाच आवडत नाही. 

दंत चिकित्सकांनुसार मनुष्याला होणारे निम्मे आजार खराब दातामुळे होतात. दातांच्या माध्यमातूनच कोणतेही खाद्य आपल्या पोटात जातात. दातांची कीड, हिरड्यांमध्ये पस आल्यावर दूषित खाद्यपदार्थ पोटात प्रवेश करतात. यामुळे व्यक्ती विविध रोगांनी ग्रासला जातो. 

विविध आजारांपासून बचाव

स्वच्छता ठेवल्यास विविध आजारांपासून बचाव करता येतो त्यामुळे वैद्यकीय तज्ज्ञ स्वच्छतेवर अधिक जोर देतात. अल्लाहने प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव) यांना आदेश दिला,’’हे प्रेषित (सअव)! आपला   पेहराव स्वच्छ ठेवा आणि अस्वच्छतेचा संपूर्ण त्याग करा.’’ अल्लाह स्वतः पवित्र आहे, पवित्रता आणि स्वच्छतेला पसंत करणारा आहे. प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांनी तिरस्काराचे कारण असलेल्या तीन गोष्टीपासून स्वतःला दूर ठेवण्याचा आदेश दिला, यात पाणी भरण्याचे घाट, सावली व रस्त्यावर मलमुत्र विसर्जन करण्यास मनाईचा आदेश आहे. स्थीर असलेल्या पाण्यात मलमुत्र विसर्जन केल्याने होणारी अस्वच्छता शरीरासाठी नुकसानकारक असते. प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) म्हणाले, ’’तुमच्यातील कोणताही व्यक्ती स्थीर पाण्यात मलमुत्र विसर्जन करणार नाही.’’ 

नवजात बाळाच्या कानात अजान आणि इकामत 

नवजात बाळाला आंघोळ (गुसल) दिल्यानंतर त्याच्या कानात अजान आणि इकामत बोलली पाहिजे. चिकित्सकीय सल्ल्यानुसार काही आजार असल्यास बाळाला आंघोळ घालने हानीकारक आहे. मात्र अस्वच्छता दूर केल्यानंतर अजान आणि इकामत मध्ये उशीर करू नये. 

मृत्युनंतरही स्वच्छतेचा आदेश 

प्रेषित हजरत मुहम्मद (सअव.) यांनी सांगितले की, ’’मुस्लिम व्यक्तीचे निधन झाल्यानंतर, त्याला अल्लाहच्या सुपूर्द करण्यापूर्वी त्याच्या पार्थिवाला बोरा पानांच्या कोमट पाण्याने आंघोळ घालून वजू दिला जावा. पवित्र कापडात लपेटून त्याचा लवकर दफनविधी केला जावा. दुर्गंध पसरू नये याकरिता या कार्यात उशीर होऊ देऊ नये.’’

मुळात प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी आरोग्य विषयक केलेले जे मार्गदर्शन आहे याचे तंतोतंत पालन केल्या तसेच हराम गोष्टींपासून दूर राहिल्यास शारीरिक आरोग्याच्या समस्या सहसा उद्भवत नाहीत. उद्भवल्याच तर युनानी/ आयुर्वेदिक / होमिओपॅथिक उपचारांना  प्राधान्य द्यावे. कारण या उपचार पद्धतींमध्ये साईड इफे्नट होण्याची शक्यता फार कमी असते. 

हे झाले शारीरिक आजारांसंबंधीचे प्रेषित सल्ल. यांचे मार्गदर्शन. याशिवाय, आजच्या गुंतागुंतीच्या जीवनामध्ये लोकांनी अनावश्यक इच्छा, आकांक्षा, बाळगून स्वतःचे जीवन तणावग्रस्त आणि कठीण करून घेतलेले आहे. मानसिक आरोग्य राखणे ही शारीरिक आरोग्य राखण्याएवढेच महत्त्वपूर्ण आहे. याकडे दुर्दैवाने फारसे लक्ष दिले जात नाही. प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी ज्या इस्लामी इबादती सांगितलेल्या आहेत त्या जर नियमितपणे केल्या व जीवनाला साधे ठेवले तर मानसिक आरोग्य ही उत्तम राहते. यात वाद नाही. म्हणूनच म्हटले जाते की, प्रेषित मुहम्मद सल्ल. यांनी जगाला जी आचारसंहिता दिलेली आहे ती परिपूर्ण जीवन पद्धती आहे. त्यात कुठलीही दुरूस्ती शक्य नाही. तसे करण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याचे उलट परिणाम झाल्याशिवाय राहणार नाहीत याची प्रत्येकाने खात्री बाळगावी. शिवाय प्रेषित सल्ल. यांच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यविषयक सूचनांकडे दुर्लक्ष केल्यास रोगट आयुष्य जगून त्याचे मुल्य चुकवावे लागेल, यातही शंका नसावी. 

- डॉ.एम.ए. रशीद



(५९) हे पैगंबर (स.)! यांना सांगा, ‘‘तुम्ही लोकांनी कधी याचा विचार तरी केला आहे की जी उपजीविका अल्लाहने तुमच्याकरिता उतरविली होती त्यापैकी तुम्ही स्वत:च कुणाला निषिद्ध व कुणाला वैध ठरविले?’’६१ यांना विचारा, ``अल्लाहने याची तुम्हाला परवानगी दिली होती? की तुम्ही अल्लाहवर कुभांड रचीत आहात?''६२ 

(६०) जे लोक अल्लाहवर हे मिथ्या कुभांड रचीत आहेत त्यांची काय कल्पना आहे की पुनरुत्थानाच्या दिवशी यांच्याशी कसा व्यवहार होईल, अल्लाह तर लोकांवर कृपादृष्टी ठेवतो परंतु बहुतेक लोक असे आहेत जे कृतज्ञता दाखवीत नाहीत.६३ 

(६१) हे पैगंबर (स.)! तुम्ही ज्या अवस्थेत असता आणि कुरआनमधून जे काही ऐकविता आणि लोकहो! तुम्हीदेखील जे काही करता त्या सर्व काळात आम्ही तुम्हाला पाहात असतो. कोणतीही तिळमात्र वस्तू पृथ्वी व आकाशांत अशी नाही न लहान, न मोठी, जी तुझ्या पालनकत्र्याच्या दृष्टीपासून लपलेली आहे आणि एका स्पष्ट दप्तरात नोंद केलेली नाही.६४ 



६१) म्हणजे तुम्हाला याची जाण आहे की हा किती मोठा द्रोहपूर्ण अपराध तुम्ही करत आहात. उपजीविका देणारा अल्लाह आहे आणि तुम्ही स्वत: अल्लाहचे निर्मित आहात. मग हा अधिकार तुम्हाला कसा प्राप्त् झाला की अल्लाहच्या मालकी हक्कात आपल्या फायद्यासाठी आणि वापरासाठी स्वत: मर्यादा निश्चित कराव्यात? मामूली नोकर हा दावा करतो की स्वामीच्या संपत्तीत आपल्या वापरासाठी आणि अधिकारासाठीच्या सीमा निश्चितीचा अधिकार त्यालाच आहे आणि स्वामीला याविषयी काहीच बोलण्याचा अधिकार नाही, तर अशा नोकराविषयी तुमचे काय मत आहे? तुमचा स्वत:चा नोकर तुमच्या घरात असा अधिकार गाजविल तर तुम्ही त्याच्याशी कोणता व्यवहार कराल? त्या नोकराचा विषय वेगळाच आहे जो स्वत:ला नोकर मानत नाही आणि त्याचा कोणी स्वामी आहे, ही संपत्ती त्याची नाही तर दुसऱ्याची (स्वामीची) आहे असेसुद्धा तो मानत नाही, अशा बदमाश आणि डाकूविषयीचे हे विवरण नाही. येथे प्रश्न अशा नोकराविषयीचा आहे जो स्वत: मान्य करतो की तो कोणाचातरी नोकर आहे आणि हेसुद्धा मान्य करतो की संपत्तीसुद्धा मालकाचीच आहे, परंतु या संपत्तीच्या वापराचा अधिकार निश्चितीची सीमा ठरविण्याचा हक्क मालकाला नव्हे तर त्यालाच आहे. याविषयी स्वामीला विचारण्याची काहीच गरज नाही.

६२) म्हणजे तुमची ही स्थिती केवळ याच रूपात खरी असू शकते की स्वामीने स्वत: तुम्हाला तसा अधिकार दिला असता. म्हणजे स्वामीच्या संपत्तीचा उपयोग करण्याचा अधिकार, नोकराच्या कार्यप्रणालीची आणि उपयोगासाठीची सीमानिश्चिती तसेच विधीनियम बनविण्याचे सर्व अधिकार स्वामीने नोकराला दिले असते. आता प्रश्न पडतो की काय तुमच्याजवळ याविषयीचे प्रमाणपत्र आहे की स्वामीने हे अधिकार तुम्हाला देऊन टाकले आहेत? किंवा तुम्ही विनापरवाना हा दावा करीत आहात की स्वामीने सर्व अधिकार तुम्हाला देऊन टाकले आहेत? जर असे असेल तर ते प्रमाणपत्र दाखवा अन्यथा तुम्ही विनापरवाना हा दावा करीत आहात. म्हणजेच तुम्ही विद्रोहपूर्ण अपराध करीत आहात. खोट्या दाव्याचे (खोटारडेपणाचे) तीन प्रकार आहेत.

पहिला प्रकार, एखाद्या माणसाने सांगावे की हे अधिकार अल्लाहने मनुष्यांना दिले आहेत. दुसरा प्रकार, अल्लाहचे हे कामच नाही की आमच्यासाठी विधीनियम बनवावेत. तिसरा प्रकार, हलाल आणि हरामाच्या त्या आदेशांना अल्लाहशी जोडले जावेत परंतु प्रमाणात ते कोणतेही ईशग्रंथ देऊ शकत नाहीत.

६३) म्हणजे ही स्वामीची मोठी कृपा आहे, तो नोकरांना स्वत: दाखवितो की त्याच्या घरात, संपत्तीत आणि स्वत:विषयी नोकराने कोणत्या प्रकारची कार्यप्रणाली स्वीकारावी जेणेकरून स्वामीची प्रसन्नता प्राप्त् करून पुरस्कार आणि उन्नतीसंपन्न होईल. स्वामी नोकराला हेसुद्धा दाखवितो की त्याचा प्रकोप आणि दंड आणि नोकराच्या विनाशाचे कारण कोणत्या कार्यप्रणालीत (विद्रोही जीवनव्यवस्थेत) आहेत. परंतु अनेक मूर्ख नोकर असे आहेत जे कृपेवर आभार व्यक्त करीत नाही. याना वाटते की स्वामीने आपल्या घरात त्याची संपत्ती नोकराच्या स्वाधीन करावी आणि लपून पाहात राहावे. ज्याने विरुद्ध काम केले त्याला पकडून त्वरित शिक्षा द्यावी. स्वामीने आपल्या नोकरांना इतक्या कडक व कठीण परीक्षेत टाकले असते तर कोणत्याच नोकराला शिक्षेपासून आपला बचाव करता आला नसता.

६४) येथे या गोष्टीचा उल्लेख करण्याने अभिप्रेत पैगंबर मुहम्मद(स.) यांना धीर देणे आणि पैगंबरांच्या विरोधकांना सचेत करणे आहे. एकीकडे पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना सांगितले जात आहे की सत्यसंदेश प्रचार आणि अल्लाहच्या दासांच्या जीवनात सुधारकार्यात तुम्ही ज्या तन्मयतेने, दृढतेने आणि ज्या धैर्याने आणि सहनशीलतेने काम करीत आहात, ते आमच्या नजरेत आहेत. असे नाही की या धोकादायक कामाला लावून आम्ही तुम्हाला तुमच्या स्थितीवर सोडून दिले आहे. जे काही तुम्ही करत आहात, तेसुद्धा आम्ही पाहात आहोत आणि तुमच्याशी जे घडत आहे त्याने आम्ही बेखबर मुळीच नाही. दुसरीकडे विरोधकांना सचेत केले जात आहे की सत्य आवाहक आणि मानवतेचे कल्याण करणाऱ्याच्या सुधारकार्यात तुम्ही अडथळे निर्माण करत आहात, परंतु तुम्ही असे समजून बसू नका की तुम्हाला कोणी पाहात नाही किंवा तुमच्या या कृत्यांचा हिशेब घेतला जाणार नाही. सावधान! तुम्ही जे काही करत आहात, ते सर्व अल्लाहच्या दफ्तरी नोंद होत आहे.


एक तेज:पुंज प्रकाश


इस्लामपूर्व काळाला इस्लामी परिभाषेत 'अज्ञानकाळ' संबोधले जाते. या अज्ञानकाळातील रानटीपणा, पशुहिनता, अत्याचार, अन्याय, हिंसा, लुटमार, बलत्कार, प्रतिशोध अशा सर्वप्रकारच्या असंस्कृत विचार-वर्तनांचे व अराजकतेचे तसेच सर्वदुर्गुणांचे प्रतिनिधित्त्व जणु काही अरबस्तानाच्याच वाट्याला आलेले होते, इतकी अमानविय, भयावह आणि कौर्याच्या सीमा पार करून गेलेली ती परिस्थिती होती. अशा महाभयानक अंध:कारात अल्लाहने प्रेषित्त्वाच्या शृंखलेतून आदरणीय मुहंमद (स.) याना अंतिम प्रेषित बनवून पाठविले आणि समस्त मानवजातीवर व तमाम जगवासियांवर फार मोठे उपकार केले. या मुळे अरब महाद्विपकल्पच नव्हे तर संपूर्ण विश्व इस्लामच्या महान शिकवणीचे उजळून निघाले. त्या प्रकाशाला पवित्र कुरआनने अशा प्रकारे वर्णन करून सांगितले आहे,

" तुमच्यापाशी अल्लाहकडून प्रकाश आणि असा एक सत्यदर्शी ग्रंथ (कुरआन) आला आहे ज्याच्या द्वारे सर्वश्रेष्ठ अल्लाह त्या लोकांना जे त्याच्या प्रसन्नतेचे इच्छुक आहेत, शांती व सुरक्षिततेच्या पध्दती दाखवितो आणि आपल्या आदेशाने त्यांना अंधारातून बाहेर काढून प्रकाशाकडे आणतो आणि सरळमार्गाकडे त्यांचे मार्गदर्शन करतो."  (सूरह् अल् माइदा-१५,१६).

आज निर्विवादपणे सिध्द झाले आहे की, जगात इस्लाम व्यतिरिक्त कुणाकडेही न्यायोचित जिवनधारा नाही, ना असा सत्यदर्शी ग्रंथ आहे जो त्यांच्या आयुष्यात क्रांतीकारक परिवर्तन घडवून आणिल, ना शांती - सुरक्षिततेच्या प्रभावी व प्रबळ उपाययोजना आहेत ज्या मुळे ईहलोकासह परलोकात ही अभय प्राप्त करू शकतील, ना काळोखात खितपत पडलेल्या लक्षावधी पीडित, दु:खी, वंचित व लाचारांसाठी आशेचा असा एक 'प्रकाश किरण' आहे की, ज्यामुळे त्यांच्या जिवनात उभारी व उत्साह येऊन त्यांचे जिवन ख-या अर्थी सार्थकी लागावे. आज इस्लाम सर्व जिवन पध्दतीला पुरून उरला आहे. याचा पुरावा अल्लाहच्या या फर्मानात आढळून येतो,

"जे लोक या प्रेषितावर (मुहंमद (स.) वर) ईमान राखतात आणि त्याचे समर्थन करतात आणि त्याला मदत करतात आणि त्या नूर (प्रकाश अर्थात कुरआन) चे अनुसरण करतात जो त्याच्या समवेत पाठविण्यात आला आहे, असेच लोक परिपूर्ण साफल्य प्राप्त करणारे आहेत." (सूरह् अल् आराफ-१५७).

या आयतीच्या अंतिम शब्दांनी स्पष्ट होते की, सफल तेच लोक आहेत जे अंतिम प्रेषित मुहंमद (स.) वर विश्र्वास ठेवतील आणि त्यांचे अनुसरण करतील. जे लोक प्रेषित मुहंमद (स.) आणि त्याच्या प्रेषितत्वाला दुर्लक्ष करतील ते अपयशी लोक आहेत आणि परलोकात देखिल हानीच भोगणारे आहेत, मग भलेही त्यांनी या नश्वर जगात कितीही प्रमाणात भौतिक प्रगती साधलेली का न असो!

सदर आयत (श्र्लोक) मध्ये "आणि त्या नूर (प्रकाश) चे अनुसरण करतात " असे शब्द आले आहेत. काही लोकांच्या मते 'नूर' ने अभिप्रेत अंतिम प्रेषित मुहंमद (स.) आहेत. परंतु या ठिकाणी आयतीनेच स्पष्ट होते की, 'नूर' ने अभिप्रेत 'पवित्र कुरआन' आहे. कारण आयतीत पुढे स्पष्ट आहे की, हा 'नूर' अल्लाहतर्फे  "त्याच्या (प्रेषित मुहंमद (स.) च्या ) समवेत पाठविण्यात आला आहे." तथापि ही वेगळी गोष्ट आहे की, विश्वनेते व जगतगुरू असलेले, अखंड विश्वासाठी करूणाकारी व दयानिधी असलेले आणि मानवहितपरायण  प्रेषित मुहंमद (स.) च्या अनेक विशेष नामात एक विशेषण 'नूर' सुध्दा आहे, ज्या मुळे 'कुफ्र' (इस्लामचा नकार) आणि 'शिर्क' (अनेकेवरवाद) चा अंध:कार लोप पावला आणि इस्लामचा प्रकाश विस्तारला. या अनुषंगाने प्रेषित मुहंमद (स.) च्या व्यक्तीमत्वात आणि गुणवैशिष्ठ्यात 'नूर' (प्रकाश) चा जो स्वाभाविक गुणधर्म आहे ती एक उपमा असून प्रेषितांचा (स.) शारिरीक गुणधर्म नव्हे, जसे की प्रेषित मुहंमद (स.) यांना पवित्र कुरआनमध्ये 'सिराजुम्मुनिरा' (तेजस्वी दीपक) अशा उपमेने सुध्दा अलंकृत करण्यात आले आहे ज्याच्या प्रकाशात गेल्या चौदाशे वर्षांपासून ईमानवंत 'अल्लाहचे भक्त' होऊन यशस्वी जिवन जगत आले आहेत. 

सरतेशेवटी एक व्यक्तीला जर मान - सन्मानाचे, सुख - समाधानाचे आणि चिंतारहित असे आत्मिक शांतीचे आयुष्य व्यतित करावयाचे असेल तर त्याला इस्लामवर ईमान पत्करल्याशिवाय अन्य पर्याय नाही. म्हणून पवित्र कुरआनची जगवासियांसाठी कळकळीची हाक आहे,

" ईमान राखा अल्लाहवर आणि त्याच्या प्रेषितावर (मुहंमद (स.) वर) आणि त्या प्रकाशावर (कुरआनवर) जो आम्ही उतरविला आहे." (सूरह् अत्तगाबून-८).

एक ईमानवंत अल्लाह आणि त्याचा अंतिम प्रेषित मुहंमद (स.) ची अवज्ञा करीत नाही, त्यामुळे त्याच्या आयुष्यात सदाचार, चारित्र्यसंपन्नता, नीतिमत्ता, प्रामाणिकपणा, सत्त्य आदी. सारखे समाजोपयोगी व समाजविधायक गुणवैशिष्ठ्ये विकसित होत असतात. पवित्र कुरआनने अशा मनुष्याला 'जिवंत' म्हटले आहे आणि तो ख-या अर्थी 'प्रकाशात' आहे. तर दुसरीकडे अल्लाह आणि त्याच्या अंतिम प्रेषिता(स.) च्या आदेशापासून दूर भटकणा-या काफिराच्या अंत:करणात दुराचार, मोह, मत्सर, कपट, निंदा, अविश्वास आदी. सारखे दुर्गुण व नैतिक अध:पतन ठाण मांडून बसलेले असतात. कुरआनच्या भाषेत अशी व्यक्ती 'मृत' आहे, ज्याचा परिणाम आत्मनाश व सर्वनाश आहे. सदर व्यक्ती सैतानाच्या प्रभावाखाली जाते. सैतान त्या व्यक्तीचे दुष्कृत्य सुंदर व आकर्षक बनवून सोडीत असतो, त्या व्यक्तीला वाटते की, आपण जे काही करीत आहोत ते योग्यच आहे. मोमीन व काफीरची हि परिस्थिती अंतिम विश्व ग्रंथ कुरआनने किती मार्मिकपणे, उद्बोधकपणे आणि स्पष्टपणे मांडली आहे,

"अशी व्यक्ती जी प्रथम मृत होती, मग आम्ही तिला जिवंत केले आणि असा प्रकाश दिला की, ती त्याला घेऊन माणसात चालत फिरत आहे , काय अशी व्यक्ती त्या माणसासारखी असू शकते जो अंधारातून निघूच शकत नसावा ? अशा प्रकारे काफीरांना त्यांची कर्मे शोभिवंत करून देण्यात आली आहेत." (सूरह् अल् अन्आम-१२२)

या ठिकाणी अल्लाहने काफिरांना 'अंध' आणि 'मृत' म्हटले आहे आणि ईमानवंतांना 'डोळस' आणि 'जिवंत' म्हटले आहे. यांचे कारण हे की, काफिरांनी इस्लामच्या दैवी संदेशांच्या इन्कार केला आहे, म्हणजे त्यांनी 'कुफ्र' केले आहे. त्यांच्या मनाजोगे वागणुकीमुळे या 'कुफ्र' च्या काळोखात  ते भरकटत चालले आहेत आणि त्यातून बाहेर पडण्यासाठी ते प्रयत्नशील नाहीत. त्यांची दशा अशीच राहिल्यास त्यांचा शेवट निर्रथक मृत्यू आणि सर्वनाशाव्यतिरिक्त दुसरे काहीच नाही. परंतु एक मुसलमानाचे अंत:करण अल्लाह व त्याच्या अंतिम प्रेषित मुहंमद (स.) वर ईमान (विश्र्वास) राखल्यामुळे सदैव जिवंत राहते ज्यामुळे त्याच्या जीवनाचा मार्ग प्रकाशमान व दैदिप्यमान होऊन जातो. असा मनुष्य आपल्या जगण्याचा उद्द्येश्य काय आहे ? आपण या जगात कशाला आलो? यांचे परिपुर्ण भान राखतो आणि ईमान व अल्लाहच्या मार्गदर्शनाच्या स्वच्छ प्रकाशात अविरत मार्गक्रमण करीत असतो ज्याची परिणती इहलोक व परलोकाचे साफल्य आणि सद्भाग्य आहे. म्हणून पवित्र कुरआनमध्ये अल्लाह फर्मावितो,

" आणि आंधळा व डोळस सारखे नाहीत आणि ना अंधार व प्रकाश सारखे आहेत, ना सावली व उन सारखे आहेत, ना जिवंत व मृत एकसमान होऊ शकतात." (सूरह् अल् फातिर-१९ ते २२) 

या संपूर्ण चर्चेचा सारांश हा की, ज्या लोकांनी अल्लाहचा दिव्यबोध जो पवित्र कुरआन आणि प्रेषित मुहंमद (स.) यांच्या आचारविचार (हदिस/सुन्नत) मध्ये आहे त्याला नाकारले आहे. ते निश्चितच काळोखात आहेत आणि ज्यांनी त्याला स्वीकारून आपल्या जीवनात त्यास लागू केले आहे ते प्रकाशात आहेत.

- निसार मोमीन

पुणे



statcounter

MKRdezign

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget